محورهای اصلی گفت‌و‌گوهای رئیس‌جمهور ایران در ترکیه + اینفوگرافی

به گزارش «تابناک»، سفر رئیس جمهور کشورمان به ترکیه، به شدت در محافل سیاسی و همچنین رسانه ای جهانی مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، با توجه به ترکیب هیأت عالی‌رتبه همراهی روحانی در این سفر، آشکار شده که قرار است گفت‌‌و‌گوها و توافقاتی جدی میان طرفین در جریان این سفر انجام پذیرد.

بر پایه آنچه از گزارش‌ها و تحلیل‌های داخلی و خارجی برمی‌آید، برخی ‌موضوعات مهمتر که در سال‌های اخیر در حکم مسائلی جدی در روابط تهران ـ آنکارا مطرح بوده، در جریان دیدارهای رئیس جمهور ایران با مقامات ترکیه مورد بحث قرار خواهد گرفت. این موضوعات، در دو بخش کلی مسائل بین‌المللی و مسائل دوجانبه قابل اشاره است.

در سطح نخست، یعنی مسائل بین‌المللی ـ و به طور خاص منطقه‌ای ـ به نظر می‌رسد، موضوع بحران سوریه و راه‌های حل و فصل آن، مهمترین موضوعی است که در جریان حضور دو روزه روحانی در ترکیه مورد بحث قرار خواهد گرفت. از آغاز وقوع ناآرامی‌ها در سوریه، ترکیه ضمن حمایت از گروه‌های مخالف دولت دمشق، عملاً در این زمینه در تقابل با ایران قرار گرفت و همین، یکی از مهمترین عوامل بروز تنش در روابط تهران ـ آنکارا در سه سال اخیر بوده است.

اما هم‌اکنون و در پی تغییر شرایط میدانی در سوریه و همچنین تحولات عرصه بین‌الملل، بسیاری از کشورهای حامی گروه‌های مخالف و شورشی سوری به ضرورت تجدیدنظر در رویکردهای خود در قبال این کشور پی برده اند. همین امر، زمینه حداقلی لازم برای همکاری ایران و ترکیه را برای حل و فصل بحران سوریه از روش‌های سیاسی و دیپلماتیک فراهم آورده است، ولی به جز موضوع سوریه، مسائل عراق نیز از جمله دیگر موضوعاتی است که در جریان دیدارهای روحانی با مقامات ترکیه مورد بحث قرار خواهد گرفت.

سرایت ناآرامی‌ها از سوریه به عراق و فعال شدن گروه‌های تکفیری در برخی مناطق عراق از یک سو و تنش‌های موجود در روابط دولت مرکزی عراق با دولت اقلیم خودمختار کردستان عراق، مسائلی جدی‌ برای عراق به وجود آورده که ایران و ترکیه، دو همسایه مهم این کشور می توانند در زمینه یافتن راه‌هایی برای حل آن فعال شوند.

دیگر موضوع جهانی که احتمالاً در سطح عالی‌رتبه میان ایران و ترکیه درباره آن بحث خواهد شد، مباحث مربوط به مذاکرات هسته ای ایران است. ترکیه از سال‌ها پیش و همزمان با فعال شدن روند مذاکرات دیپلماتیک در موضوع هسته ای، حمایت خود را از حق هسته ای ایران اعلام کرده و به جز میزبانی چند دور از مذاکرات ایران و 1+5، در مقطعی پیشنهادهایی ‌نیز برای حل مسائل موجود در این حوزه مطرح کرده است.

از سوی دیگر، چشم‌انداز همکاری‌های دو کشور در موضوع هسته ای در صورت حل و فصل نهایی مسائل بین‌المللی مربوط به این موضوع، می‌تواند یکی دیگر از موضوعات مورد بحث طرفین باشد.

اما در سطح دوم، یعنی روابط دوجانبه، شواهد حاکی از آن است که مباحث اقتصادی مهمترین دستور کار دیدارهای روحانی با مقامات ترکیه را تشکیل می‌دهد.

در این زمینه، جودت ییلماز، وزیر توسعه ترکیه گفته، دو کشور می‌خواهند تا سال 2015، حجم تجارت دوجانبه خود را به 30 میلیارد دلار در سال برسانند. در این میان، به جز موضوع تجارت، بحث سرمایه گذاری‌های متقابل در حوزه‌های ‌اقتصادی نیز مطرح است.

در زیر مجموعه همین موضوع، یعنی محور اقتصادی، بحث همکاری‌ها و تبادلات دو کشور در حوزه انرژی مطرح می شود. ترکیه یکی از خریداران مهم گاز طبیعی ایران به شمار می رود و بنا بر گزارش‌های رسمی، قصد دارد میزان واردات گاز خود را از ایران افزایش نیز بدهد. البته در این میان، بحث قیمت گاز صادراتی ایران به ترکیه، همواره‌ یک موضوع چالشی مطرح بوده که ترکیه حتی بر سر آن از ایران شکایت نیز کرده است؛ بنابراین، به جز موضوع افزایش حجم صادرات گاز، طبعاً توافقاتی در زمینه قیمت نیز میان دو کشور ‌خواهد شد.

از جمله دیگر اختلافات موجود میان ایران و ترکیه در حوزه اقتصاد، باید به موضوع تعرفه بنزین اخذ شده از کانتینرهای ترک از سوی ایران اشاره کرد که ایران آن را با هدف جلوگیری از قاچاق بنزین انجام می دهد؛ اما مورد اعتراض طرف ترکیه ای بوده است.

بحث مبارزه مشترک با فساد اقتصادی نیز با توجه به مسائل اخیر رخ داده در هر دو کشور، یکی از موضوعات مهم مورد توجه خواهد بود. همزمان با بالا گرفتن بحث فساد مالی بابک زنجانی در ایران، یک فرد ایرانی به نام رضا ضراب نیز به اتهاماتی کم و بیش مشابه در ترکیه بازداشت شد و همین امر، توجه را به ارتباطات شبکه‌های فساد اقتصادی دو کشور جلب کرد.
 
البته باید توجه داشت ‌با توجه به همکاری ترکیه با ایران در زمینه دور زدن تحریم‌ها، به ویژه از طریق تجارت طلا در دو سه سال اخیر، این موضوع دارای پیچیدگی‌های زیادی است که ‌انتظار می‌رود به طور جامع مورد ملاحظه و مذاکره مقامات ارشد دو طرف قرار گیرد.