ایران یکی از سه قطب صنایع دستی جهان است

رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با اشاره به زمینه‌های مشترک همکاری بین مدیریت شهری و این سازمان از شورای اسلامی شهر تهران خواست کمیته مشترکی با مسئولان این سازمان تشکیل دهند.

به گزارش فارس، مسعود سلطانی‌فر که صبح امروز به مناسبت روز گردشگری در جلسه علنی شورای شهر حضور یافته بود گفت: خوشحالم که فرصتی شد تا به خانه خود برگردم شورای شهر را خانه خود می‌دانم از اعضای محترم آن اجازه می‌خواهم که هر از گاهی در خصوص مشکلات و مسائل مختلف و نحوه همکاری مشترک بتوانیم از نزدیک بحث و تبادل‌نظر کنیم و به خاطر جایگاهی که در ماههای نخستین تشکیل شورای جدید در شورای شهر داشتم امیدوارم بتوانیم با کار مشترک از این ظرفیت در جهت حل مشکلات میراثی تهران استفاده کنیم.

وی سپس به ارائه گزارشی کلی درباره جایگاه پایتخت در بخش میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری پرداخت و گفت: ما در کل کشور بیش از یک میلیون مکان، بنا، سایت و محوطه تاریخی داریم که از سال 1309 که اولین قانون حفظ و حراست از عتیقه‌جات و میراث فرهنگی تصویب شده تاکنون در 84 سال گذشته نزدیک 32 هزار مکان و بنای تاریخی شناسایی و ثبت شده که حدود 3 درصد کل فضاهای موجود را تشکیل می‌دهد از این بین 16 بنا را در یونسکو به ثبت جهانی رسانده‌ایم، 47 مورد را در نوبت ثبت یونسکو داریم و برای احیا و مرمت کمتر از یک درصد این بناهای تاریخی برنامه و تلاش داریم.

وی ادامه داد: حجم کاری که باید انجام شود در مقایسه با چیزی که تاکنون انجام شده بسیار گسترده است و همت و اراده عمومی و ملی را می‌طلبد اگر فرض کنیم که برای آزادسازی حریم، عملیات کاوش، احیا و مرمت و بازسازی هر یک از این بناهای تاریخی حداقل 10 میلیارد تومان نیاز داشته باشیم یعنی اعتباری معادل 320 هزار میلیارد تومان مورد نیاز است که اگر بخواهیم این رقم را طی 10 سال هزینه کنیم یعنی سالانه 32 هزار میلیارد تومان اعتبار لازم داریم که  این رقم در مقایسه با اعتبارات کنونی ما صد به یک است.

سلطانی‌فر تأکید کرد: اینجاست که نقطه نیاز ما به تعامل با دستگاه‌های مختلف به خصوص شهرداری‌ها و به ویژه در شهر تهران روشن می‌شود البته مسائل موزه‌ها از بحث اماکن و بناهای تاریخی جداست. ما در کل کشور 447 موزه داریم که از این تعداد 231 موزه متعلق به سازمان میراث فرهنگی و باقی متعلق به سایر دستگاه‌ها و بعضاً شخصی است از این تعداد صد موزه در تهران واقع شده است.

رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در ادامه گفت: از 460 رشته شناخته شده صنایع دستی در دنیا کشور ما در 352 رشته فعال است و در کنار هند و چین یکی از سه قطب بزرگ صنایع دستی جهان به شمار می‌رود. در بخش صنایع دستی در کشور 2 میلیون نفر مشغول به کار هستند و این حوزه ظرفیت اشتغال بالایی دارد به خصوص اینکه تولیدات صنایع دستی اغلب با هزینه اندک تولید می‌شوند و در مقابل ارزآوری بالایی دارند.

وی اضافه کرد: برای مثال فرشبافی به عنوان یکی از مهمترین رشته‌های صنایع دستی مطرح است که در این رشته سالانه 2 میلیون مترمربع تولید داریم و از این میزان حدود 1.5 میلیون مترمربع یعنی معادل 75 درصد کل تولیدات به خارج از کشور صادر می‌شوند که ارزآوری قابل توجهی به همراه دارد به همین دلیل در این بخش نیازمند کار گسترده برای بازاریابی داخلی و خارجی هستیم زیرا تولیدکنندگان صنایع دستی امکان فروش گسترده در بازارهای داخلی و خارجی را ندارند و با کمک شهرداری‌ها باید تلاش مضاعفی در این بخش داشته باشیم.

سلطانی‌فر سپس به موضوع گردشگری پرداخت و در این زمینه گفت: به میراثی‌ها برنخورد اما من شخصاً روی گردشگری تمرکز بیشتری دارم در سال 1950، 25 میلیون گردشگر در دنیا جابجا شدند که این تعداد در سال 2005 به 800 میلیون نفر افزایش یافت و در سال 2013 به یک میلیارد و 187 میلیون نفر رسید که درآمدی معادل 1250 میلیارد دلار از این محل ایجاد شد.

وی افزود: 10 درصد جاذبه‌های طبیعی و تاریخی جهان در ایران قرار دارد و از این نظر جزو 10، 15  کشور اول دنیا هستیم اگر ملاک را تعداد جاذبه‌ها بگیریم درآمد گردشگری ما باید سالانه 120 میلیارد دلار باشد و اگر وسعت و جمعیت کشور را ملاک بگیریم که معادل یک درصد وسعت و جمعیت دنیاست باید حداقل 12-13 میلیارد دلار از محل گردشگری درآمد داشته باشیم این در حالی است که در سال 92، 4.5 میلیون گردشگر به کشور وارد شدند که حدود یک میلیون و 600 هزار نفر از عراق، یک میلیون نفر از آذربایجان و عمدتاً برای تردد مرزی و باقی از سایر کشورها وارد شدند. در خوشبینانه‌ترین حالت از ورود این گردشگران 5 میلیارد دلار درآمد داشته‌ایم در مقابل در همین سال 7 میلیون گردشگر خروجی داشتیم که در بدبینانه‌ترین برآورد 10 میلیارد دلار از کشور خارج کردند.

عضو سابق شورای شهر تصریح کرد: بنابراین تراز گردشگری ما در سال گذشته منفی بوده است در حالی که در چشم‌انداز 20 ساله 1404 پیش‌بینی شده که در بخش گردشگری 20 میلیون گردشگر ورودی با درآمدی معادل 25 تا 30 میلیارد دلار داشته باشیم اما امروز که از دوره چشم‌انداز 20 ساله حدود 40 درصد گذشته تراز گردشگری ما منفی بوده و این نشان می‌دهد در 10، 12 سال آینده چه راه پرپیچ و خمی در پیش داریم.

وی اذعان داشت: البته باید بگویم در طول ماههای گذشته با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و رویکرد مناسب آن در تعامل با سایر کشورها و تشنج‌زدایی در منطقه و روابط بین‌الملل خوشبختانه میزان ورود گردشگران خارجی به کشور افزایش چشمگیری داشته؛ به طوری که در 45 روز نخست سال 93 تعداد گردشگران اروپایی که با تور به کشور وارد شدند نسبت به مدت مشابه سال 92 حدود 240 درصد رشد داشته است در حال حاضر نیز تمام هتل‌های بزرگ در شهرهای تاریخی کشور تا 7، 8 ماه آینده رزرو هستند و جا ندارند.

سلطانی‌فر اضافه کرد: روزانه بیش از 400 نفر از اماکن تاریخی نفیس ما مانند تخت جمشید بازدید می‌کنند و ظرفیت تورهای اروپایی برای سال 2014 پر شده و در حال ثبت‌نام برای سال 2015 هستند. روند رشد گردشگران در دنیا به طوری است که پیش‌بینی می‌شود در سال 2020 یک میلیارد و 600 میلیون گردشگر در دنیا جابجا شوند بنابراین آینده گردشگری کشور امیدوار کننده و مثبت است.

رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در ادامه گفت: تهران یکی از شهرهای بسیار پرجاذبه از نظر گردشگری است که به رغم تاریخ 220 ساله که از تشکیل آن می‌گذرد با تحولات مختلف شاهد ایجاد جاذبه‌های مناسب گردشگری در آن بوده‌ایم و امروز این شهر از اماکن فرهنگی و تاریخی ارزشمندی برخوردار است.

وی ادامه داد: بخشی از آثار و بناهای تاریخی تهران احیا، مرمت و بازسازی شده و بخشی دیگر نیازمند کمک سایر دستگاه‌ها از جمله شورای شهر و شهرداری است. 300 اثر در تهران در فهرست میراث فرهنگی به ثبت رسیده و حریم بناهای ثبت شده 23 محوطه و منطقه است همچنین تعداد آثار واجد ارزش تهران 2300 اثر است.

عضو سابق شورای شهر با اشاره به اینکه تعداد قابل توجهی اماکن اقامتی، هتل و مهمانسرا در تهران وجود دارد گفت: یکی از مهمترین مشکلات گردشگری در کشور کمبود هتل‌های 4 و 5 ستاره است که ظرف 3، 4 سال آینده قصد داریم خیز مناسبی در این زمینه برداریم.

سلطانی‌فر تأکید کرد: با توجه به زمینه‌های همکاری که در گذشته بین مدیریت شهری و میراث فرهنگی وجود داشته و یادداشت‌های تفاهم، صورت جلسات در توافقات صورت گرفته که بخشی از آنها اجرایی شده و بخشی دیگر نیازمند اهتمام و پیگیری طرفین است پیشنهادهایی را مطرح می‌کنیم و درخواست دارم اگر شورا و ریاست آن مصلحت بدانند برای پیدا کردن راهکارهایی برای اجرای پیشنهادها و یافتن فرمول‌های اجرایی آن کمیته کاری مشترکی بین اعضای شورای شهر و مسئولان سازمان میراث فرهنگی تشکیل شود و درباره هر بند از زمینه‌های همکاری متقابل به تفاهم برسیم.

سلطانی‌فر سپس به بیان مهمترین زمینه‌های همکاری مشترک بین سازمان میراث فرهنگی و مدیریت شهری پرداخت و گفت: برای تملک بناها و اماکن تاریخی که در اختیار بخش خصوصی است و به خوبی از آنها حفاظت نمی‌شود و ما در سازمان میراث فرهنگی تأمین مالی لازم برای تملک آنها را نداریم چنانچه از ظرفیت مدیریت شهری استفاده کنیم ظرف یکی، دو سال دستاوردهای خوبی خواهیم داشت همچنین برای حفظ حریم بناهای تاریخی شدیداً نیازمند همکاری شورا و شهرداری هستیم.

وی با ذکر مثالی در این خصوص گفت: در دولت دوم خاتمی پروژه‌ بزرگی توسط مسئولان آن زمان به ویژه آقای مسجد جامعی کلید خورد و به تصویب هیأت وزیران رسید که مطابق آن قرار بود سایت بزرگ تاریخی حد فاصل کاخ گلستان تا میدان مشق با تملک دو، سه مجموعه مهم از جمله وزارت دارایی به عنوان یک محوطه و مجموعه موزه‌ای فاخر تعریف شود اما این مصوبه به رغم تصویب در سال 82 تاکنون عملیاتی نشده است که خواهشمندم در دستور کار کمیته مشترک قرار بگیرد.

رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اضافه کرد: همه شما در جریان هستید که یکسری بناها مانند سرای دلگشا امروز برای آثار ثبت شده ما در یونسکو مشکل ایجاد کرده که نیازمند پیگیری فوری توسط مدیریت شهری است البته ما هم اقداماتی در این زمینه داشته‌ایم و خواهشمندم جلوی خدشه‌دار شدن حریم کاخ گلستان را بگیریم علاوه بر این با توجه به تأکیدات مقام معظم رهبری در دیدار با اعضای شورای شهر درباره دغدغه‌های ایشان در مورد تهران باید در ساخت و سازهای جدید به ساختمان‌های شهر هویت فرهنگی و تاریخی ببخشیم که در این زمینه ظرفیت کارشناسی و نیروی انسانی سازمان میراث فرهنگی آماده همکاری با شهرداری است.

وی در ادامه گفت: برای ساماندهی محدوده حصار ناصری نیز نیازمند کارهای ویژه‌ای هستیم همچنین تملک و تبدیل ساختمان‌هایی که در اختیار وزارتخانه‌ها به موزه و سایت تاریخی می‌تواند یکی از محورهای اصلی همکاری مشترک باشد. همکاری بین میراث و مدیریت شهری برای ساماندهی محدوده میدان مشق، باغ ملی که به شرط آزادسازی حریم ظرفیت ثبت جهانی را دارد می‌تواند مثمر ثمر باشد. تحقق اهداف طرح جامع فضاهای فرهنگی تهران از جمله گسترش محورهای فرهنگی نیز می‌تواند در دستور کار کمیته مشترک قرار بگیرد.

سلطانی‌فر در پایان گفت: با این همکاری‌های دو جانبه می‌توانیم در جهت حفظ تمدن کهن ایران و معرفی آن به جهان گام برداریم همچنین عرصه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و فعالان آن ظرفیت این را دارند که در راستای تحقق شعار سال 93 فعالیت کنند و برای ایجاد اشتغال، ارزآوری و گسترش تحول فرهنگی بین‌المللی قدم بردارند.