آيا سازوکاری برای تشخیص رجل سیاسی و رجل مذهبی داریم؟
قبول دارم که تغییرات قانون انتخابات زیاد است؛ اما من فکر میکنم قانون انتخابات ما هنوز هم مشکل دارد. باید یک بار بنشینیم و همه رجال سیاسی پر تأثیر در کشور به یک نظم مدنی در کشور تن بدهیم.
دکتر علی لاریجانی در گفتوگوی اختصاصی با تابناک ضمن بیان این مطلب خاطرنشان کرد: بحث اصلی این است، آیا ما که کشوری دموکراتیک هستیم، ساز و کار لازم برای مشارکت طبقه الیت و برجستهای که بتواند مسائل ملی را دنبال کند؛ در انتخابات ریاست جمهوری و مجلس داریم یا نه؟ هنوز میبینید که در بین صاحبنظران سیاسی اختلاف نظر هست. راه حل آن هم حزب و تشکیلات است. از آسیبهای کشور یکی همین است که افراد میآیند پستهای حساس را میگیرند، ولی آمادگی ذهنی و ورزیدگی لازم برای اداره مسائل ملی کشور و آگاهی به مسائل را ندارند.
ریاستجمهوری و مجلس اکابر نیست؛ لزوم وجود احزاب سیاسی
رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه ریاست جمهوری و مجلس اکابر نیست که کسی انتخاب شود و بعد برود یاد بگیرد، گفت: حزب و تشکیلات که باشد، افراد در آن ورزیدگی ذهنی پیدا میکنند و آرام آرام بالا میآیند و کادر و برنامه مییابند و وقتی سر کار میآیند معلوم است این تشکیلاتی که آمده چه برنامهای دارد و کادرهای ورزیده هم دارد. ما الان چنین چیزی نداریم. اگر هم داریم خردهریز است.
نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از رویش قارچگونه جبههها و تشکلها در انتخابات گفت: برخی میگویند ما جبهه فلانیم؛ اما این جبهه در طول سال کار نمیکند و نزدیک انتخابات بیانیه میدهند؛ این معنایش این است که ما سیاست را راحت الحلقوم میخواهیم. سیاست عالم پر مشکلی است.
این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه با انتقاد از معارضان وجود احزاب در ایران، گفت: اگر یک خانه را با عقلانیت اداره کنیم، یک انضباطی دارد و اگر با عواطف صرف و احساسات اداره کنیم، سرنوشت دیگری دارد. بیشتر باید جنبه عقلانیت بر جامعه حاکم باشد. اگر شما جای عقلانیت، احساسات بگذارید، خودتان را از نتایج خوب محروم کردهاید. آقایانی که میگویند تشکل و حزب را قبول ندارند، بفرمایند چگونه میخواهند ساماندهی کنند؟ باید چیزی را جایگزین حزب بگذارند. برخی بر این باورند که یکسری تشکیلات نامرئی را جور میکنیم. شاید بتوان در یک انتخابات از این روش بهره برد، ولی فرض کنید برای فرزندانتان میخواهید راهی را مشخص کنید که معلوم باشد و از نظر سیاسی از این راه همه جوانها میتوانند این پلکان را بپیمایند، چون سرانجام همه مسئولان پیر میشوند و از سیستم کنار میروند. این پلکان باید روشن باشد. در غیر این صورت شرایط غیر قابل پیشبینی است.
رجل سیاسی و رجل مذهبی یعنی چه؟
رئیس مجلس در ادامه گفت: در قانون انتخابات ریاست جمهوری آمده است که فرد کاندیدا باید رجل سیاسی، رجل مذهبی، مدیر و مدبر باشد؛ به اضافه چند شرط دیگر. حالا این رجل مدیر و مدبر را چه کسی باید تشخیص بدهد، مکانیزم میخواهد.
قانون اساسی گفته شورای نگهبان. حال شورای نگهبان چه ابزاری دارد برای اینکه بفهمد فردی مدیر و مدبر است؟ همین که آدم خوبی است و یا اینکه خردهای کار کرده، کافی است؟ این واقعا تشخیص درستی است؟ یا مثلا رجل سیاسی و رجل مذهبی یعنی چه؟ رجل مذهبی یعنی اینکه نمازخوان باشد یا اینکه اهل نظر در دین باشد و دین را بفهمد؟ اینها مشخص نیست. یا رجل سیاسی یعنی چه؟ یعنی کسی که روزنامه میخواند و در راهپیماییها شرکت میکند، رجل سیاسی است؟ یا اینکه رجل سیاسی معنایش این است که در عرصه سیاست در عرصه ملی شناخته شده و کسی باشد که به مسائل سیاسی آگاهی داشته و اهل نظر در حوزه سیاست باشد؟ در این کاندیداهایی که میآیند، آیا همه این دقتها انجام میگیرد؟ ساز و کاری برای تشخیص داریم یا نه؟
همه از اینکه انگ حزبی به آنها بخورد پرهیز میکنند
لاریجانی با بیان اینکه اهمیت شفافیت سیاسی کمتر از شفافیت اقتصادی نیست، خاطرنشان کرد: شفافیت سیاسی امیدواری و آیندهنگری در کشور ایجاد میکند. من این نقص را جدی میدانم و افکار عمومی متقاعد نیست. همه از اینکه انگ حزبی به آنها بخورد پرهیز میکنند. مثلا رئیس جمهوری روی کار میآید و افتخار میکند و میگوید که وامدار هیچ حزبی نیست. این حسن است یا قبح؟ ولی حسن تلقی میشود. اینگونه تداعی میکند که من خیلی مستقل هستم و میخواهد این را برساند که همه قدرت در دست من است و مردم تنها من را انتخاب کردهاند و من به تنهایی باید تصمیم بگیرم. این اشکال دارد.
رئیس مجلس شورای اسلامی در تبیین مزایای وجود احزاب در یک کشور تأکید کرد: اگر کسی متکی به تشکیلاتی باشد یعنی فکر، برنامه و تیم دارد و اگر وابسته به تشکیلاتی نباشد ممکن نیست تشکیلات به وی بها بدهند مگر اینکه بقیه را به نحوی وامدار خود کند. این خودش یک تشکیلات نامرئی است؛ وامدار کردن افراد بدون تربیت سیاسی. این یکی از نقاطی است که رسانهها باید بنشینند و در مورد آن مطلب بنویسند. باید به یک فهم مشترک در کشور برسیم که اداره کشور در دراز مدت نیاز به تشکیلات دارد؛ منتها متناسب با فرهنگ اسلامی. این تشکیلات باید کادر بسازد و برنامه داشته باشد.
لاریجانی با اشاره به برخی اصلاحات انجام شده در قانون انتخابات و تأکید بر لزوم تغییرات اساسی در این قانون، اظهار داشت: قانون انتخابات اگر با این فکر تدوین شود، برای کشور بسیار خوب است؛ بارها هم که تغییر کند، ایرادی ندارد. منتها باید معلوم شود که ما را دارد به یک راه روشن میبرد. در راه روشن هر کدام از این قوانین چراغی را روشن میکند. این مسیر هنوز هموار نیست و اصلاحاتی هم که انجام میشود، تنها وصله و پینه کاری است. در انتخابات ریاست جمهوری تصمیم گرفتند یک شورای مرکزی بگذارند. این اصلاح خوبی بود و تأثیر خوبی هم داشت؛ یعنی وزیر کشور تنها تصمیمگیر نیست، ولی سرانجام اصلاحات تأثیر اندکی دارد و پایه همان است.
