کدام کشور دنیا محدودترین روابط دیپلماتیک را با اتحادیه اروپا دارد؟!

پیشنهاد اجرایی کردن مقدمات گشایش دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران تا پایان سال جاری که به تازگی به تصویب پارلمان اروپا رسیده، با واکنشهای متفاوتی روبهرو شده است. انتقادات تند از احتمال گشایش چنین دفتری در حالی صورت میگیرد که نگاهی به نقشه روابط خارجی اتحادیه اروپا، وضعیت خاصی برای ایران نشان میدهد.
در ایام نوروز، پیشنویس قطعنامه اتحادیه اروپا در خصوص راهبرد اتحادیه اروپا در قبال ایران در کمیته خارجی اتحادیه اروپا به تصویب رسید و سپس پارلمان اروپا با تصویب قطعنامهای از کاترین اشتون، مسئول دیپلماسی خارجی اتحادیه اروپا خواست تا مقدمات گشایش دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران را تا پایان سال جاری ۲۰۱۴ فراهم آورد.
هرچند ایجاد نمایندگیهای دیپلماتیک بین طرفهای مقابل با رضایت آنها انجام شده و هیچ کشوری را نمیتوان وادار به پذیرش یا رد درخواست ایجاد روابط دیپلماتیک با کشور یا سازمانی بینالمللی کرد، تصمیم اتحادیه اروپا برای اجرایی کردن مقدمات گشایش دفتر این اتحادیه در تهران با واکنشهای تندی روبهرو شد. این در حالی است که سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس گفته است: اگر تأسیس دفتر اتحادیه اروپا در تهران بر اساس احترام متقابل و رفتارهایی در چهارچوب اصول روابط بینالمللی و دیپلماتیک باشد، از آن استقبال میکنیم.
با شکلگیری و گسترش اتحادیه اروپا که هم اکنون متشکل از ۲۸ کشور عضو است و با حرکت تدریجی آنها به سمت سیاستهای مشترک، نمایندگیهای این اتحادیه در دیگر کشورها و نیز نزد سازمانهای بینالمللی روبهروز بیشتر شده. اکنون این اتحادیه به جز ایران و چند کشور معدود دیگر، در همه کشورهای دنیا دارای دفتر نمایندگی است؛ هرچند برخی از کشورها در اعطای موقعیت دیپلماتیک (مصونیتها و مزایای دیپلماتیک) به نمایندگیهای اروپایی ملاحظاتی دارند.
تصویر زیر کشورها را در سه دسته کلی کشورهای عضو اتحادیه اروپا (سبز رنگ)، کشورهای محل استقرار نمایندگیهای اتحادیه اروپا (کشورهای آبی رنگ) و کشورهایی که اتحادیه اروپا در آنها نمایندگی ندارد (کشورهای با رنگ خاکستری) نشان داده است.
نقشه زیر به طور تفصیلیتر وضعیت نمایندگیهای اتحادیه اروپا در کشورهای مختلف جهان را نشان میدهد. کشورهای آبی رنگ عضو اتحادیه اروپا هستند، در کشورهایی که با رنگ سبز تیره نشان داده شدهاند نمایندگی اتحادیه اروپا همه وظایف تعیین شده در پیمان لیسبون را انجام میدهد، در کشورهای با رنگ سبز روشن نمایندگی اتحادیه اروپا تنها وظیه نمایندگی اتحادیه را بر عهده دارد، در کشورهای با ترکیب رنگ زرد و قرمز نمایندگی اکردیته اتحادیه اروپا همراه با یک دفتر محلی قرار دارد، در کشورهای با رنگ زرد نمایندگی اکردیته اتحادیه اروپا بدون دفتر محلی قرار دارد، کشورهای با رنگ صورتی محل استقرار نمایندگیهای غیردیپلماتیک اتحادیه اروپا است، در کشورهای با رنگ قهوهای یک نمایندگی غیر مقیم غیر دیپلماتیک وجود دارد و در کشورهایی مانند ایران، ازبکستان، کره شمالی و صحرای غربی هیچ نمایندگی از اروپا وجود ندارد.
در مقابل، بسیاری از کشورها نیز نمایندگی خود نزد اتحادیه اروپا را ایجاد کردهاند، ولی ایران از جمله کشورهایی است که به دلیل نداشتن نمایندگی نزد اتحادیه اروپا، روابط خود با این اتحادیه را از طریق سفارت خود در بلژیک ـ که مقر اتحادیه اروپاست ـ پیگیری میکند. در نقشه زیر کشورهایی که با رنگ سبز نشان داده شدهاند، در مقر اتحادیه اروپا نمایندگی دارند.


