انحصار باعث ایجاد سیستم دلالی در صنعت خودرو شده است

بیش از ۳۵ سال از پیروزی انقلاب اسلامی ایران می‌گذرد، ولی تا کنون با وجود وعده‌هایی که مسئولان برای خودکفایی صنعت در کشور داده بودند، هنوز صنعت کشور در بسیاری از صنایع بزرگ به خودکفایی نرسیده و وابستگی خود را به کشور‌های خارجی نگه داشته است.

به گزارش «تابناک»، صنعت خودرو، یکی از بزرگ‌ترین صنایع کشور است که نزدیک به نیم قرن در ایران فعالیت می‌کند و می‌توان گفت، همواره از سوی دولت‌ها ‌حمایت شده است؛ اما با وجود حمایت‌ها در دوران تحریم، مشخص شد که هنوز ‌تا خودکفایی کامل راه زیادی ‌در پیش است.

در این باره باید گفت، تا کنون دلایل بسیاری برای محقق نشدن این وعده در کشور عنوان شده که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، حمایت دولت و همچنین وجود انحصار در بازار خودروست؛ البته عوامل دیگری مانند نبود تخصص در کادر فنی خودرو و همچنین نیروی مازاد در این صنعت مطرح است.

محمد بیاتیان، عضو کمیسیون صنایع مجلس در این باره اظهار داشت: یکی از ارکان اقتصاد مقاومتی، حمایت از تولید داخلی است. درست است که صنعت خودروسازی ما مونتاژکاری و کپی‌کاری است، ولی همین هم باید حمایت شود، برای اینکه به نوعی چرخه اشتغال را تأمین کرده و بالای یک میلیون تن مستقیم و غیرمستقیم در این صنعت مشغولند؛ یعنی بالای یک میلیون خانواده. این را نمی‌توان نایده گرفت. باید معضلات را برطرف کنیم. معضلات از این طریق حل می‌شود که تصمیمات سیاسی در حوزه کار‌شناسی صنعت گرفته نشود.

وی در توضیح اینکه مگر این گفته که بالای یک میلیون تن در این صنعت کار می‌کنند، خود تصمیمی سیاسی نیست و اینکه چرا ۳۵ سال است، صنعت خودروسازی مونتاژکار ‌مانده و محصولات با کیفیت پایین به بازار می‌دهد و اینکه آیا در این مدت نمی‌شد به فکر تولید داخلی بود و در کنار آن این تعداد شاغلین خود را بالا‌تر هم برد، گفت: دلیل این اظهارات این است که افزون بر تصمیمات سیاسیون، اقتصاد ما دلالی است و بیشتر درآمد‌ها در واردات و دلالی و واسطه‌گری دیده می‌شود، نه در تولید؛ بنابراین، مشکل از این طریق حل می‌شود که سیستم اقتصادی کشور درست شود و از دلالی به سمت تولید واقعی برود، نه اینکه تنها فیگور تولید را بگیرد.

این نماینده مجلس در توضیح اینکه آیا انحصار باعث ایجاد سیستم دلالی در صنعت خودرو نشده است، گفت: دولت باید مباحث خودروسازی را به بخش خصوصی واگذار کند. ما می‌گوییم که تعرفه واردات خودرو را کاهش دهیم که این موضوع باعث کاهش بهای خودرو می‌شود و حاشیه سود خودروسازان داخلی پایین می‌آید و در پایان با ادامه روند کنونی دچار معضل می‌شود؛ اما با این کار‌ فشار روی کارگران است.

وی افزود: باید کمک کرد که خودروسازان کیفیت محصولات خود را بالا ببرند و زمانی که فضا رقابتی شد، تعرفه واردات را برداریم. الان فضا نه تنها رقابتی نیست، بلکه انحصاری است. قیمت و کیفیت خودروهای وارداتی بالاست و قشر متوسط و پایین جامعه نمی‌توانند این خودرو‌ها را بخرند؛ بنابراین، راهکار این است که کمک کنیم خودروسازان ما به معنای واقعی خودروساز شوند و کیفیتشان بالا برود و بتوانند در فضای رقابتی حضور پیدا کنند.

بیاتیان در پاسخ به اینکه آیا نمی‌توان به جای اینکه منتظر ماند تا تولید کنندگان داخلی خودرو با کیفیت تولید کنند، همزمان با حمایت از آنان تعرفه‌ها را پایین آورد، گفت: خودروهای وارداتی کیفیت بالایی دارند و در کنار آن چهارچرخ‌هایی در داخل تولید می‌شود که نمی‌توان نام آن‌ها را خودرو گذاشت و در این شرایط فضا نمی‌تواند رقابتی باشد، چون کسی محصولات تولید داخل را نمی‌خرد. از سوی دیگر، وقتی تعرفه را پایین می‌آوریم، این طور نیست که برندهای معروف جهان وارد کشور شود، بلکه وارد کنندگان خودروهای بی‌کیفیت چینی را می‌آورند.

وی افزود: زیرساختارهای قانونی و نظارتی و استانداردهایی که اعمال می‌شود، مشکل دارند و قوی نیست. وقتی کیسه هوا را یک آبشن تزئینی به شمار می‌آورند و بابت آن از مشتری پول می‌گیرند، باید فاتحه استاندارد و نظارت را خواند. با تعطیل کردن و زمین زدن صنعت خودرو مشکل حل نمی‌شود. باید کمک کرد. راهکار این است که دولت خودروسازی را به بخش خصوصی واگذار کند. کسی که در بخش خصوصی فعالیت می‌کند، برای سود بیشتر کیفیت را هم بالا می‌برد.

وی در پایان گفت: ما می‌خواهیم مردم از محصولات با کیفیت استفاده کنند؛ اما نمی‌خواهیم ‌توان تولید داخلی را از دست بدهیم. ظرفیت اسمی شرکت‌های خودروسازی ما آنقدر هست که می‌تواند منطقه خاورمیانه و آسیای میانه را پوشش دهد. باید از این ظرفیت بهره برد، ولی ‌این کار با جهش مدیریتی و‌ تکنولوژیکی قابل دستیابی است.