افزایش بهای بنزین از اول اسفند؛ شایعه یا سناریو؟

به گزارش «تابناک» موضوع افزایش بهای بنزین و به شکل کلی دیگر حامل‌های انرژی در فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، به یکی از دغدغه‌های مهم افکار عمومی، دولت و مجلس تبدیل شده و میزان حساسیت در این موضوع به اندازه‌ای است که یک اشتباه استراتژیک، می‌تواند به تداوم رکود تورمی کشور و اقتصاد ـ به رغم وعده‌های دولت روحانی برای خروج از این وضعیت ـ منجر شود.

اما روز گذشته، برخی ‌اخبار حاکی از احتمال زیاد افزایش قیمت بنزین از اول اسفند ماه بود.

در این باره، نخستین فرد، ناصر رئیسی‌فرد، رئیس کانون کارفرمایی جایگاهداران سوخت سراسر کشور بود که اعلام کرد: جایگاهداران سوخت برای افزایش بهای بنزین از اول اسفند ماه تجهیز شده‌اند و گمانه‌زنی‌ها، حاکی از عرضه بنزین با دو نرخ جدید ۷۰۰ و ۱۰۵۰ تومانی است؛ افزون بر اینکه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران از همه جایگاهداران ‌خواسته است، خود را برای افزایش بهای بنزین با دو نرخ جدید آماده کنند.

سپس ‌بیژن حاج محمدرضا ‌با تأیید گفته‌های رئیسی‌فرد اذعان کرد: نشست هماهنگی بین جایگاهداران سوخت استان تهران و مسئولان و مدیران شرکت پخش فرآورده‌های نفتی تهران برگزار شده است. در این نشست، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، از جایگاهداران درخواست کرد، خود را برای افزایش بهای بنزین از آغاز اسفند ماه سال‌جاری آماده کنند.

حاج محمدرضا همچنین اظهار کرد‌: علاوه بر جایگاهداران سوخت، شهرداری‌ها و برخی نهادهای دیگر در آماده‌باش برای افزایش بهای بنزین هستند و از روز گذشته (یکشنبه) با تمامی جایگاهداران سوخت برای افزایش احتمالی قیمت بنزین از ساعت ۲۴ بامداد پنجشنبه یکم اسفند ماه مذاکره و اطلاع‌رسانی را آغاز کرده‌ایم.

‌این در حالی است که این اخبار به سرعت در سطح رسانه‌ها منتشر شد و دلیل اصلی آن این بود که همگان گمان می‌کردند با توجه به لایحه بودجه ۹۳ و توافق دولت و مجلس، قرار بر آن است که هرگونه اقدام برای افزایش نرخ سوخت و تغییر در هدفمندی یارانه‌ها، منوط به تیر ماه سال ۹۳ شود؛ اما افزایش بهای سوخت در اول اسفند ماه، حکایت از‌ سناریوی دیگری دارد!

بنا بر این گزارش، بلافاصله واکنش‌های مقامات وزارت نفت در این باره آغاز ‌شد و مسئولان این وزارت‌خانه، موضوع افزایش بهای بنزین از اول اسفند‌ماه را تکذیب کرده و آن را ‌شایعه دانسته‌‌اند.

در این باره، اکبر نعمت‌اللهی گفته است: تاکنون ابلاغیه دولت برای افزایش قیمت بنزین را دریافت نکرده‌ایم‌ و تا زمان ابلاغ رسمی از سوی دولت، نمی‌توان هرگونه افزایش قیمت بنزین از اول اسفند را تأیید کرد.

وی همچنین اذعان نمود: نرح‌های اعلام شده (۷۰۰ و ۱۰۵۰ تومان) برای بنزین ‌تأیید شده وزارت نفت نیست و هرگونه افزایش بهای بنزین و سایر فرآورده‌های نفتی، مستلزم مصوبات دولت است.

اما تکذیب قوی‌تر از سوی مدیر عامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی بود؛ عباس کاظمی روز گذشته گفت: ‌درباره افزایش قیمت هیچ فرآورده‌ای در سال جاری، ابدا ابلاغیه‌ای به وزارت نفت نرسیده و حتی صحبتی هم در این باره با وزارت نفت نشده است. هر گونه افزایش قیمت بنزین در سال جاری را به شدت تکذیب می‌کنم. ما درباره افزایش قیمت بنزین، چیزی به جایگاهداران ابلاغ نکرده‌ایم، چراکه تا این لحظه چیزی به ما ابلاغ نشده ‌که بخواهیم آن را به جایگاهداران منتقل ‌یا ابلاغ کنیم.

اما معنی این اخبار و تکذیبیه‌ها چیست؟ آیا بنزین از اول اسفند ماه گران می‌شود یا این‌ها تنها شایعات است؟

متأسفانه در ماه‌های اخیر به قدری پیرامون موضوعات هدفمندی یارانه‌ها از افزایش نرخ سوخت گرفته تا موضوع حذف برخی افراد از دریافت یارانه، ضد و نقیض‌گویی و پراکنده‌گویی بوده که بی‌گمان نمی‌توان درباره ‌این موضوعات گزاره‌ای صادق را بیان کرد.

اما واقعیت در مورد افزایش قیمت بنزین اینکه هیچ بعید نیست دولت قصد آن را داشته باشد که در سال جاری و در آخرین ماه افزایش قیمت سوخت را رقم بزند. این موضوع از چند دلیل محکم برخوردار است:

نخست؛ واقعیت این است که دولت برای افزایش بهای سوخت به میزان ۳۸ درصد طبق بودجه سال ۹۲ هیچ گونه مانعی بر سر راه خود ندارد و هیچ نیازی نیز به مصوبه از سوی مجلس برای این موضوع نیست؛ به عبارتی، بودجه سال جاری به دولت این اجازه را داده ‌که از راه افزایش قیمت حامل‌های سوخت ـ اتفاقی که تاکنون نیفتاده است ـ کسب درآمد کند. در نتیجه دولت می‌تواند در هر زمانی تا پایان سال ۹۲ قیمت سوخت را افزایش دهد.

دوم؛ موضوع تکذیب‌ها‌ و نوع آن‌هاست. در حالی که سخنگوی وزارت نفت و کاظمی، معاون وزیر هرگونه افزایش قیمت بنزین را تکذیب کرده‌اند؛ اما هیچ اشاره‌ای به موضوع جلسه مشترک با جایگاهداران در این میان نشده است؛ به عبارتی هیچ کدام منکر برگزاری جلسه با جایگاهداران سوخت نشده‌اند.

از سوی دیگر، هرچند موضوع افزایش بهای بنزین تکذیب شده، این تکذیب با اشاره به موضوع ابلاغیه دولت انجام شده است؛ این به آن معنی می‌تواند باشد که هرچند به واقع ابلاغیه‌ای از سوی دولت به وزارت نفت در این باره نرسیده است؛ اما هشدار آمادگی برای افزایش نرخ بنزین پیش از این اعلامیه می‌توانسته موضوعیت داشته باشد.

نکته سوم در این میان، اینکه افزایش نرخ بنزین و گازوئیل پیش از هر حامل انرژی دیگری برای دولت می‌تواند منطقی‌تر و راهگشا برای اجرای روان‌تر فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها باشد. این موضوع را از آنجایی می‌توان درست دانست که افزایش ۳۰۰ تومانی در نرخ بنزین، می‌تواند برابر با حدود ۶ هزار میلیارد تومان برای دولت درآمد‌زایی‌ باشد؛ درآمدی که در پایان سال جاری، بسیاری از مشکلات دولت با آن حل و رفع خواهد شد، به ویژه در بحث پرداخت یارانه‌ها و خیز برای فاز دوم هدفمندی.

با همه این احوال، آنچه باید گفت این است که حتی اگر قرار بر این بوده ‌که نرخ بنزین از ابتدای اسفند ماه افزایش یابد و یک سناریوی واقعی برای این موضوع طراحی شده بود، ولی اکنون با تکذیب‌های قوی که شده، دولت این موضوع را در حد یک شایعه تخفیف داده است.

البته هنوز هم‌ یقینی نمی‌توان گفت که موضوع افزایش بهای بنزین منتفی شده است؛ اما حال اگر دولت قصد آن را داشته ‌که نرخ سوخت را در سال جاری افزایش دهد، با شرایط پیش آمده باید به دنبال یک سناریوی بهتر و جدید‌تر باشد!