در سال گذشته چند هزار میلیارد تومان درآمد نفتی داشتیم؟

پیچیدگی کاهش وابستگی به نفت در بودجه سال جدید، از جمله مسائلی است که حتی پیش از بررسی بودجه ۹۳ در مجلس، مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفته است. آیا عبور از نفت در سال جدید با توجه به وضعیت بودجه و ارقام آن دست‌یافتنی است، یا همچنان ایران در سال جدید نیز یک کشور وابسته به نفت ‌خواهد ماند، یا پیامدهای این کاهش وابستگی به دوش دولت بعدی خواهد بود؟

به گزارش «تابناک»، موضوعات گوناگونی پیرامون بحث جایگزینی نفت در بودجه سال ۹۳ مطرح شده است. برخی ‌کار‌شناسان بر این باورند که بودجه سال جاری به گونه‌ای بسته شده ‌که وابستگی به نفت تا اندازه زیادی در آن کاهش یافته و برخی دیگر بر این باورند که با توجه به ارقام در نظر آورده شده برای فروش نفت و ارز، کاهش چشمگیری در این حوزه روی نداده است.

نماینده‌ مردم سنندج، دیواندره ‌و کامیاران در مجلس شورای اسلامی بر این باور است که‌ وابستگی ایران به‌ درآمدهای نفتی، می‌تواند در سال‌های آینده‌ مشکلات و آسیب‌های جدی به‌ بدنه‌ اقتصادی کشور و جامعه‌ وارد کند.

وی درباره وابستگی زیاد به‌ درآمدهای و آسیب‌هایی که ممکن است بر بدنه اقتصاد کشور وارد آید، گفت: نقش انرژی بر اقتصاد کشور‌ها بی‌بدیل است، ولی در ایران نقش درآمدهای نفتی بر اقتصاد چندگانه است. به عنوان یک منبع بزرگ انرژی بر تأمین اقتصاد کشور تأثیرگذار مستقیم است و نقش پیشران در اقتصاد ملی دارد. در حقیقت هزینه‌های جاری و هزینه‌های عمرانی کشور هم از این طریق تأمین می‌شود.

وی افزود: البته من خیلی به این معتقد نیستم که نفت و انرژی‌های طبیعی میراث شوم است چون بالاخره ما تا به امروز از آن‌ها استفاده کرده‌ایم. ما در سال گذشته، تقریباً ۶۵۷۸۰۰۰۰ میلیارد تومان درآمد نفتی داشته‌ایم و در سال جدید ۷۷ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان درآمد نفتی به دست آورده‌ایم؛ یعنی حدود ۲۰% بیشتر؛ بنابراین، سال گذشته که ۴۰% بود امسال ۶۰% وابستگی نفتی داشتیم.

این نماینده گفت: هر چقدر ما بیشتر به نفت وابسته باشیم، ‌آسیب‌های جدی بر اقتصاد وارد خواهد کرد و مشکلاتی که ما امروز داریم، نشان دهنده‌ این موضوع است که از ۵۶۰۰۰ میلیارد تومان‌ اعتبارات عمرانی سال جاری که در بودجه تصویب شد، متأسفانه تا به این تاریخ ۸۰۰۰ میلیارد تومان تخصیص داده شده است؛ بنابراین، اتکای به نفت و گاز، مشکلاتی برای اقتصاد ایران در پی خواهد داشت که امروز هم آن را می‌بینیم.

وی در پاسخ به اینکه نگاه بودجه ۹۳ به درآمدهای نفتی تا چه اندازه بودجه را در تحقق و اجرای بهینه و رسیدن به اهداف یاری می‌کند، گفت: در پیش بینی که برای بودجه داشته‌ایم تا پایان منتهی به مهرماه امسال، حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان از نظر فروش نفت کم آوردیم یعنی حدود ۴۶۰۰۰ میلیارد تومان فروش نفت داشته‌ایم. شاید همه این پیش بینی‌های که در لایحه بودجه شده ‌محقق نشود؛ اول اینکه بحث ۱۰۰ دلاری که برای فروش نفت در نظر گرفته شده است.

وی افزود: احتمال اینکه بهای نفت کاهش یابد، وجود دارد؛ یعنی در پیش بینی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس هم این تحلیل هست که برای سال آینده قیمت نفت کم می‌شود. دوم آنکه ‌کشورهای خریدار نفت ایران محدود بوده و این در حالی است که اگر ما نتوانیم رقابت کنیم با کشورهای مثل عراق و عربستان و همین طور روسیه شاید فروش نفت ایران به صورتی که پیش بینی شده است محقق نشود؛ بنابراین مشکلاتی برای ما ایجاد خواهد کرد.

در بخش مالیات هم تقریباً این مشکل بوده و پیش‌بینی‌ها محقق نشده است؛ افزون بر اینکه مذاکرات ژنو ۲ و تحت نفوذ بودن سید احسن علوی گفت: سازمان‌های بین المللی از طرف استعمارهای جهانی را هم باید در پیش بینی‌های مهم و اصلی در نظر بگیریم. همچنین باید آمادگی داشته باشیم اگر سال آینده فروش نفت ‌مشکل داشت، بتوانیم از راه‌های دیگری تأمین درآمد بکنیم.

عضو هیأت رئیسه‌ کمیسیون عمران افزود: به احتمال زیاد، بیش از ۲% درآمد به مناطق نفت خیز تخصیص داده شود. ما برای سال آینده‌ ۳۳% کاهش اعتبار داریم که البته بنا بر عملکرد ۲۴۵% اعتبارات افزایش پیدا خواهد کرد. در مجموع پروژه‌های عمرانی در کشور تعریفی ندارد و متأسفانه بیشتر پروژه‌ها یا نیمه فعال ‌یا در حال تعطیل شدن است و بدهکاری که امروز به پیمانکار‌ها ‌داریم ۱۱ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان است. پروژه‌های عمرانی که هم صنعت و معدن و هم بخش اشتغال را رونق می‌دهد، قطعاً می‌تواند این مشکلات را کم کند.

‌عضو کمیسیون تلفیق گفت: بودجه سال ۹۳ نسبت به گذشته بسیار منطقی و واقع بینانه است. بیشتر باید متکی به درآمدهای داخلی و مالیات و تولیدات داخلی باشیم و همچنین ضروری رسید ‌به این نکته برسیم، راهسازی و توجه به بخش عمران و آبادانی راه‌ها می‌تواند توسعه و اشتغال‌زایی و همچنین افزایش درآمد داخلی را به دنبال داشته باشد.