نمايندگان عرب در کنيست اسرائيل

در سال 1948، پس از تأسيس رژيم اسرائيل، دولت وقت سرانجام موافقت كرد كه فلسطيني‌ها به عنوان اقليت عرب موجود در اين سرزمين‌ها حق مشاركت در انتخابات داشته باشند.
در حالي كه «بن گوريون» تابعيت اسرائيلي و حقوق شهروندي را از آنها سلب كرده بود، براي كاهش كينه و عداوت فلسطيني‌هاي حاضر در سرزمين‌هاي اشغالي، با مشاركت فلسطيني‌ها در كنيست در چارچوب‌هاي تعيين شده توسط دولت موافقت شد.
فلسطيني‌ها كه همه حقوق خود را بر باد رفته ديدند، مجبور شدند براي ماندن در اين سرزمين‌ها، تابعيت اسرائيلي بگيرند، ولي با اين وجود، حكومت نظامي همچنان بر آنها سايه انداخته بود.

در دوره نخست كنيست در سال 1949، اعراب موجود در سرزمين‌هاي اشغالي سه نماينده داشتند كه اولي «توفيق طوبي» از گروه‌ها و احزاب ملي و «سيف‌الدين الزعبي» و «امين جرجوره» از احزاب سياسي اسرائيلي وابسته به حزب كار براي نمايندگي در كنيست انتخاب شدند.
در دوره دوم كنيست در سال 1951 هشت نماينده عرب انتخاب شدند كه دو نفر آنها توفيق طوبي و «اميل حبيبي»، نويسنده مسيحي فلسطيني از احزاب ملي و سيف‌الدين زعبي، رستم بسيوني، صالح خنيفس، فارس حمدان و جبر معدي و مسعد قسيس از احزاب اسرائيلي انتخاب شدند.

در دوره سوم كنيست در سال 1955، 9 نماينده عرب انتخاب شدند كه طوبي و حبيبي از احزاب ملي و الزعبي، معدي، قسيس، خنفيس، حمدان، و همچنين يوسف خميس و صالح سليم سليمان نيز از اين ميان وابسته به احزاب اسرائيلي بودند.

در دوره چهارم كنيست در سال 1959 تعداد نمايندگان عرب كنيست به هفت نفر كاهش يافت كه عبارت بودند از توفيق طوبي از نيروهاي ملي‌گرا و احمد ظاهر، محمود ناشف، لبيب ابو ركن، يوسف دياب، يوسف خميس و الياس نخله.

در دوره پنجم كنيست در سال 1961 تعداد نمايندگان عرب به هشت نفر رسيد. طوبي و حبيبي" از احزاب ملي و ظاهر، معدي، نخله، خميس، خليل جباره و دياب عبيد.
در دوره ششم كنيست در سال 1965 تعداد نمايندگان عرب به هفت نفر كاهش يافتند. حبيبي و طوبي از نيروهاي ملي‌گرا و سيف‌الدين الزعبي، عبدالعزيز الزعبي، جبر معدي و الياس نخله و دياب عبيد كه وابسته به احزاب اسرائيلي بودند.

در دوره هفتم و هشتم كنيست در سال‌هاي 1969 و 1973 تعداد نمايندگان عرب كنيست همان هفت نفر بودند. حبيبي و طوبي از احزاب ملي‌گرا بودند كه حبيبي به نفع توفيق زياد، شاعر عرب استعفا داد و در اين دوره‌ها نيز معدي، دياب، سيف‌الدين الزعبي و عبدالعزيز زعبي و همچنين «حمد ابو ربيعه» از احزاب اسرائيلي كانديدا شده بودند. جالب توجه است كه براي نخستين بار يك نماينده عرب به نام «امل نصرالدين» كه در ارتش اسرائيل خدمت كرده بود، از حزب تندرو ليكود وارد كنيست شد.

در دوره نهم كنيست، در سال 1977 تعداد نمايندگان عرب به نه نفر رسيد كه توفيق طوبي، توفيق زياد و حنا مويس از احزاب ملي‌گرا و نصرالدين، حمد ابو ربيعه (كه كشته شد و فرزند جبر معدي جايگزين وي شد). گفته مي‌شود كه ابو ربيعه توسط فرزند «جبر معدي» كشته شد كه اصولاً نشان مي‌دهد اين نمايندگان از ميان چه قشري از فلسطيني‌ها انتخاب مي‌شدند. همچنين شفيق اسعد، وليد حاج يحيي و زيدان عشطه نيز از احزاب اسرائيلي انتخاب شدند.

در دوره دهم كنيست در سال 1981 تعداد نمايندگان عرب به پنج نفر كاهش يافتند كه شامل طوبي، زياد از احزاب ملي و محمد وتد، حمد خلايله، امل نصرالدين از احزاب اسرائيلي بودند.

در دوره يازدهم كنيست در سال 1984 تعداد نمايندگان عرب به هفت نفر رسيدند كه شامل طوبي، زياد و محمد ميعاري از احزاب ملي، و وتد و عطسه و نصرالدين از احزاب ملي بودند.

در دوره دوازدهم كنيست تعداد نمايندگان عرب به نه نفر رسيد كه طوبي، زياد، هاشم محاميد، ميعاري و محمد نفاع و عبدالوهاب دراوشه از احزاب ملي‌گرا بودند كه دراوشه ابتدا عضو حزب كار بود ولي بعدها از آنها جدا شد و حزب عربي دموكراتيك را بوجود آورد. البته صالح طريف، نواف مصالحه و حسين فارس از احزاب اسرائيلي انتخاب شدند.

در دوره سيزدهم كنيست در سال 1992 هشت نماينده عرب در كنيست انتخاب شدند كه چهار نفر آنها از احزاب ملي بودند و شامل توفيق زياد، هاشم محاميد و عبدالوهاب دراوشه و طلب الصانع مي‌شد و چهار نفر نيز از احزاب اسرائيلي بودند كه شامل اسعد اسعد، وليد حاج يحيي و حنا حداد و نواف مصالحه مي‌شد. توفيق زياد در همين دوره درگذشت و «صالح مرشد سليم» جاي وي را در كنيست گرفت.

در دوره چهاردهم در سال 1996 تعداد نمايندگان عرب به 12 نفر رسيد كه هشت نفر آنها از احزاب ملي‌گرا بودند و حتي جنبش اسلامي نيز در اين انتخابات فعال شد و سه نماينده مالك دهامشه، توفيق خطيب و دكتر عزمي بشاره در ائتلاف با جبهه دموكراتيك صلح و مساوات انتخاب شدند. همچنين هاشم محاميد، صالح سليم، احمد سعد از احزاب ملي‌گرا و عبدالوهاب دراوشه و طلب الصانع از حزب دموكراتيك عربي انتخاب شدند. از احزاب اسرائيلي نيز وليد حاج يحيي، رفيق حاج يحيي و نواف مصالحه و صالح طريف انتخاب شدند.

در دوره پانزدهم در سال 1999 تعداد نمايندگان عرب كنيست به 13 نفر افزايش يافتند، 9 نفر آنها صانع، بشاره، دهامشه، خطيب، محاميد، و همچنين محمد بركه، احمد طيب و محمد حسن كنعان و عصام مخول از احزاب ملي‌گرا بودند. و حسنيه جباره و صالح طريف و نواف مصالحه و ايوب قرا از احزاب اسرائيلي بودند.

در سال 2003 تعداد نمايندگان عرب كنيست به 12 نفر كاهش يافتند كه در اين ميان بركه، مخول و طيبي و بشاره و صانع و دهامشه و همچنين جمال زحالقه و واصل طه از احزاب عربي ملي‌گرا بودند و غالب مجادله، صالح طريف و ايوب قرا و مجلي وهبي از اين ميان هستند.

در دوره اخير در سال 2006 نيز اعراب توانستند 12 كرسي در كنيست به دست آورند كه 9 نفر آنها مربوط به احزاب ملي بود مانند بركه، بشاره، صانع، زحالفه، طه، مجادله و سعيد نفاع و حنا سويد و عباس زكور. اما از احزاب اسرائيلي مي‌توان «مجلي وهبي» كه جانشين وزير خارجه شد و غالب مجادله كه وزير فرهنگ و علوم و ورزش معين شد و «ناديا حلو» و بعدها «شكيب شنان» نيز وارد كنيست شدند.

منبع: پرس تي وي بيروت به نقل از الشرق الاوسط