بالاخره اعتیاد جرم است یا بیماری؟!
سید جواد مسکینی
سومصرف مواد مخدر بی شک بسیاری از افراد و خانواده های کشور را درگیر خود ساخته است و این موضوعی نیست که بتوان آنرا کتمان و یا بی اهمیت قلمداد کرد. این در حالیست که به دلیل ماهیت خاص این پدیده اجتماعی و علل دیگر، آمار درست و روشنی از تعداد معتادان و نوع مصرف این جمعیت کثیر وجود ندارد. به عبارت بهتر، مختصات این آسیب اجتماعی که تمامی جامعه را بصورت مستقیم و غیر مستقیم هدف گرفته، مبهم و ناپیداست.
اما آنچه جالب توجه است، نحوه برخورد با مظاهر پیدای این آسیب اجتماعی است. بیش از دو دهه قبل روش برخورد با معتادان تنبیهی و سخت گیرانه بود و مجازاتهایی از قبیل زندان و بازپروری را شامل میشد و متولی امر نیز نیروی انتظامی و زندانها و بازپروریها بودند.
با عوض شدن نگاه مسئولان و سیطره نگاه پزشکی به مسائل اجتماعی از جمله مقوله اعتیاد، فرد معتاد از یک مجرم به فردی بیمار مبدل گشت؛ مصداق و نمونه این چرخش دیدگاه را به خوبی در شعارهایی مانند «معتاد مجرم نیست بلکه بیمار است» میشد دید. طبیعتا مسئول رسیدگی و معالجه این جامعه بیماران جدید که تعدادشان و منافع حاصله مراجعه آنان به مراکز درمانی قابل چشم پوشی نیست از نیروی انتظامی و دستگاههای نظارتی به سیستم درمانی و پزشکان سپرده شد.
با عوض شدن تعریف اعتیاد از جرم به بیماری و دستگاه مسئول برخورد با آن، نوع برخورد با معتادان نیز از برخورد قهر آمیز به برخورد ترحم آمیز و حمایت شونده در سمت و سوی درمان بدل گشت. اما دیری نپایید که در چرخشی دوباره، نیروی انتظامی در پاسخ به مطالبات افکار عمومی نقش تاریخی و روتین خود را با پاکسازی سطح شهر از اعتیاد آشکار جامعه باز پس گرفت و معتادان آواره و پرسه زن را این بار با عنوان "جمع آوری" دستگیر و از فضای عمومی اخراج کرد.
سوال بسیار مهم دراین مقطع اینست که سوای اینکه تعریف ما از اعتیاد بیماری یا جرم است، چرا همیشه با معتادان بی سر و سامان که عوارض فقر اعتیاد در آنها هویداست برخورد میشود؟ چرا نگرانیهای افکار عمومی و یا دستگاه های مدیریت کشور فقط به قله آشکار این کوه یخ معطوف شده و اعتیاد یقه سفیدها به عنوان خطری مهلک برای جامعه درنظر گرفته نمیشود؟
از گفتار قبل شاید بتوان به نوعی تقسیم بندی دوگانه در حوزه اعتیاد رسید و آن اینکه معتادان را به دو دسته فقیر و غنی و یا همان یقه آبی و یقه سفید تعبیر کرد؛
دسته اول معتادان متمکن که با توجه به موقعیت مالی مناسب و با مدیریت کم و بیش بیماری خود، مانع از پدیدار شدن عوارض اعتیاد و از کار افتادگی خود میشوند؛ هرچند خسارتهای مالی، روانی و عاطفی زیادی را به خانواده خود تحمیل میکنند.
دسته دوم بیمارانی هستند که بدلایل مختلف از جمله فقر، بیکاری و... توانایی مدیریت اعتیاد خود را نداشته و نهایتا با روبرو شدن با عوارض جدی اعتیاد، توان ادامه زندگی معمولی را ازدست داده و باخوردن داغ اعتیاد بر پیشانیشان، از خانواده و جامعه طرد و به خیابان پناه میبرند.
بیماران دسته نخست شیک و به ظاهر سالم هستند و دسته دوم درگیر عوارض جدی این بیماری و عموما ناتوان.
اینجاست که باید سوال خود را این گونه بپرسیم که آیا آسیب معتادان فقیر و از کار افتاده بیشتر است یا افرادی که به رغم ظاهرالصلاحی خود، به شدت معتاد هستند و با داشتن تمکن مالی هزینه های اعتیاد برایشان نوعی تفاخر است؟ چرا این نوع از برخوردهای تحقیر آمیز و همراه با تمسخر نصیب فروشندگان و قاچاقچیان مواد مخدر نمیشود؟
اگر اعتیاد بیماریست -که هست- این گونه تحقیر و جمع آوری بیماران آیا جوانمردانه است؟!
اما آنچه جالب توجه است، نحوه برخورد با مظاهر پیدای این آسیب اجتماعی است. بیش از دو دهه قبل روش برخورد با معتادان تنبیهی و سخت گیرانه بود و مجازاتهایی از قبیل زندان و بازپروری را شامل میشد و متولی امر نیز نیروی انتظامی و زندانها و بازپروریها بودند.
با عوض شدن نگاه مسئولان و سیطره نگاه پزشکی به مسائل اجتماعی از جمله مقوله اعتیاد، فرد معتاد از یک مجرم به فردی بیمار مبدل گشت؛ مصداق و نمونه این چرخش دیدگاه را به خوبی در شعارهایی مانند «معتاد مجرم نیست بلکه بیمار است» میشد دید. طبیعتا مسئول رسیدگی و معالجه این جامعه بیماران جدید که تعدادشان و منافع حاصله مراجعه آنان به مراکز درمانی قابل چشم پوشی نیست از نیروی انتظامی و دستگاههای نظارتی به سیستم درمانی و پزشکان سپرده شد.
با عوض شدن تعریف اعتیاد از جرم به بیماری و دستگاه مسئول برخورد با آن، نوع برخورد با معتادان نیز از برخورد قهر آمیز به برخورد ترحم آمیز و حمایت شونده در سمت و سوی درمان بدل گشت. اما دیری نپایید که در چرخشی دوباره، نیروی انتظامی در پاسخ به مطالبات افکار عمومی نقش تاریخی و روتین خود را با پاکسازی سطح شهر از اعتیاد آشکار جامعه باز پس گرفت و معتادان آواره و پرسه زن را این بار با عنوان "جمع آوری" دستگیر و از فضای عمومی اخراج کرد.
سوال بسیار مهم دراین مقطع اینست که سوای اینکه تعریف ما از اعتیاد بیماری یا جرم است، چرا همیشه با معتادان بی سر و سامان که عوارض فقر اعتیاد در آنها هویداست برخورد میشود؟ چرا نگرانیهای افکار عمومی و یا دستگاه های مدیریت کشور فقط به قله آشکار این کوه یخ معطوف شده و اعتیاد یقه سفیدها به عنوان خطری مهلک برای جامعه درنظر گرفته نمیشود؟
از گفتار قبل شاید بتوان به نوعی تقسیم بندی دوگانه در حوزه اعتیاد رسید و آن اینکه معتادان را به دو دسته فقیر و غنی و یا همان یقه آبی و یقه سفید تعبیر کرد؛
دسته اول معتادان متمکن که با توجه به موقعیت مالی مناسب و با مدیریت کم و بیش بیماری خود، مانع از پدیدار شدن عوارض اعتیاد و از کار افتادگی خود میشوند؛ هرچند خسارتهای مالی، روانی و عاطفی زیادی را به خانواده خود تحمیل میکنند.
دسته دوم بیمارانی هستند که بدلایل مختلف از جمله فقر، بیکاری و... توانایی مدیریت اعتیاد خود را نداشته و نهایتا با روبرو شدن با عوارض جدی اعتیاد، توان ادامه زندگی معمولی را ازدست داده و باخوردن داغ اعتیاد بر پیشانیشان، از خانواده و جامعه طرد و به خیابان پناه میبرند.
بیماران دسته نخست شیک و به ظاهر سالم هستند و دسته دوم درگیر عوارض جدی این بیماری و عموما ناتوان.
اینجاست که باید سوال خود را این گونه بپرسیم که آیا آسیب معتادان فقیر و از کار افتاده بیشتر است یا افرادی که به رغم ظاهرالصلاحی خود، به شدت معتاد هستند و با داشتن تمکن مالی هزینه های اعتیاد برایشان نوعی تفاخر است؟ چرا این نوع از برخوردهای تحقیر آمیز و همراه با تمسخر نصیب فروشندگان و قاچاقچیان مواد مخدر نمیشود؟
اگر اعتیاد بیماریست -که هست- این گونه تحقیر و جمع آوری بیماران آیا جوانمردانه است؟!
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۱
انتشار یافته: ۲۲
با عوض شدن دیدگاه در مورد معتادین و بیمار خواندن آنها قبح اعتیاد تا حدودی ریخته شده و معتاد قبول نمی کند که خود نقش کلیدی در معتاد شدن و یا ترک اعتیاد دارد. وی به مانند بیمار معمولی فکر می کند باید جامعه و دیگران حتما به کمک وی آیند تا وی قدمی در این راه بردارد. خانواده های فرد معتاد به مواد صنعتی مخصوصا شیشه نباید با این موضوع به راحتی کنار آمده تا عزیزانشان را به سادگی از دست دهند مخصوصا بچه های بی گناه من حرف لیلا خانمه گل رو تایید میکنم. واقعا ایشون موشکافانه به مسائل نگاه میکنند و همه جوانب رو میبیننددرواقع اگه همه مو را ببینند درواقع میشه گفت ایشون پیچش مو را میبینند
معتاد بیمار نیست بلکه مجرم است؛زیرا به جای اینکه از عقل پاک خدادادی به نحو احسن استفاده کند با به لجن کشاندن جامعه و مخصوصا خانواده خود همه چیز را زیر سوال برده وهیچ چیز برایش مهم نیست. پاسخ ها
ناشناس
| 
| ۱۲:۵۵ - ۱۳۹۲/۱۱/۲۸
اخه تو می تونی بفهمی که اگه یه معتاد سلامت عقل داشت که مواد مصرف نمی کرد تو چی می دونی که نظر می دی امام صادق ع میفرمایدنجات معتاد به معجزه شباهت دارد درزمان ان معصوم انواع مخدر وجود داشته است؟ بسیارجای تاسف است کسی که ازعقل خدادای صحبت میکند ازتمام نعمتهای الهی فقط عقل رامیشناسد
نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه مذاکرات و توافق چیست؟