سهم دولت از تولید ناخالص داخلی در جهان و در ایران

عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس گفت: اگر دولت تقوای مالی نداشته باشد نمی توان تنها به اتکای ایجاد این صندوق ها به مدیریت درآمدهای نفتی بپردازد.
 
به گزارش ایسنا، دکتر امیر حسین مزینی در پیش نشست همایش ملی نفت و توسعه اقتصادی با موضوع مدیریت درآمدهای نفتی با اشاره به این که در اقتصاد ایران، نفت به عنوان تعیین کننده اصلی واریز ارز به کشور است گفت: آمارهای مربوط به وابستگی رشد اقتصادی ایران به درآمدهای ارزی نفتی نشان می‌دهد که با افزایش و کاهش درآمد ارزی نفت، رشد اقتصادی هم با افزایش و کاهش همراه بوده است.
 
وی گفت: سهم دولت از تولید ناخالص داخلی در جهان 24 درصد و در ایران 32 درصد است. همچنین در حالی سهم مالیات در تولید ناخالص داخلی در ایران حدود 6 درصد است که این شاخص در کشورهای در حال توسعه 18 درصد است.
 
مزینی از اتکاء بسیار زیاد دولت به درآمد های نفتی و بزرگ شدن اندازه دولت به عنوان دو ویژگی عمده اقتصاد ایران نام برد و افزود: بر این اساس سهم غالب تعیین کننده در نقدینگی کشور، تغییرات پایه پول است و این پایه پول به دلیل عدم استقلال بانک مرکزی همواره به علت افزایش خرید ارز نفتی دولت و استقراض از بانک مرکزی باعث رشد نقدینگی شده است.
 
وی در مورد مدیریت قیمت گذاری نرخ ارز هم توضیح داد: از دهه 80 به بعد تصمیم گیران اقتصادی کشور به سیاست نرخ ارز مدیریت شده روی آوردند که دولت با کمک درآمد ارز نفتی، نرخ ارز را پایین تر از قیمت تعادلی خود نگه داشت که این کار باعث به هم خوردن قیمتهای نسبی شد.
 
عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس افزود: جالب است که در اکثریت کشورها برای افزایش صادرات به جنگ ارزی می پردازند تا با کاهش قدرت خرید پول داخلی خود، صادرات خود را افزایش دهند ولی ایران و چند کشور دیگر راه منسوخ شده ای را انتخاب کردیم و آن افزایش تصنعی قدرت پول داخلی است.
 
مزینی گفت: از جمله راهکارهایی که کشورهای دیگر برای مدیریت درآمد نفتی استفاده کرده‌اند استفاده از صندوق های پس انداز بین نسلی است که با اسامی گوناگون در کشورهای مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از این صندوق باعث جداکردن اقتصاد از درآمد نفت و باعث قرنطینه کردن اقتصاد می شود. از طرف دیگر استفاده از این راهکار باعث حفظ درآمد بین نسلی و تثبیت درآمد کشور می گردد.
 
وی یادآور شد: البته استفاده از صندوق پس انداز بین نسلی شرط لازم است و شرط کافی برای مدیریت بهینه درآمدهای نفتی این است که دولت رویکرد خود را راجع به دیگر سیاست‌های خود بخصوص سیاست‌های پولی مشخص کند. اگر دولت تقوای مالی نداشته باشد نمی تواند تنها به اتکای ایجاد این صندوق ها به مدیریت درآمدهای نفتی بپردازد.
 
به گفته عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس در اکثر سالهای پس از انقلاب، با افزایش درآمد نفتی، شاهد افزایش مصرف بوده ایم و این نشان دهنده آن است که تقریبا در حوزه مدیریت درآمدهای نفتی ایران موفق نبوده است.