آیا موضوع «حق غنی‌سازی» مانع توافق در ژنو شده است؟

از زمان آغاز دور جدید مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5 در ژنو، این بحث به طور جدی مطرح شد که اصرار ایران بر به رسمیت شناخته شدن حق خود برای غنی سازی اورانیوم، چه در عمل و چه در متن توافق و موضع طرف مقابل در این زمینه، به یکی از مباحث جدی در گفت و گوها تبدیل شده است. در این میان، برخی خبرنگاران غربی موضوعات جدیدی را در این زمینه مطرح می کنند.

به گزارش «تابناک»، در سومین روز از دور جدید مذاکرات هسته ای ژنو، اخبار، گزارش ها و تحلیل های مختلفی درباره روند مذاکرات و محتوای مورد بحث طرفین شنیده می شود. در یکی از این موارد، یک خبرنگار غربی مدعی شده از نظر تیم ایرانی، گنجانده شدن «صریح» مسئله حق غنی سازی در متن توافق، موضوعی نیست که در روند مذاکرات خلل ایجاد کند.

الیزابت پالمر، خبرنگار شبکه خبری «سی بی اس» آمریکا در صفحه توئیتر خود به نقل از «یک منبع نزدیک به تیم ایرانی» نوشته موضوع اشاره صریح به حق ایران برای غنی سازی اورانیوم، مانعی جدی بر سر راه مذاکرات به شمار نمی رود.

به گفته پالمر، این منبع تأیید کرده که در حال حاضر، میان طرفین بر سر موضوع تعلیق غنی سازی در سطح 20 درصد و همچنین تبدیل ذخایر اورانیوم 20 درصدی ایران به اکسید توافق وجود دارد. وی همچنین گفته قرار نیست در شرایط فعلی درباره تعداد سانتریفیوژهای فعال در ایران بحثی مطرح شود.

هرچند نوشته های این خبرنگار غربی با اصل محرمانه ماندن مذاکرات در تضاد است و مشخص نیست که آیا منبعی که این مطالب را در اختیار گذاشته، واقعاً منبعی نزدیک به تیم مذاکراتی ایران بوده یا خیر، اما توجه به برخی نکات در مطالب وی، به ویژه بحث «حق غنی سازی» در بردارنده نکاتی مهم است.

آنگونه که پالمر می گوید، موضوع اشاره «صریح» به حق غنی سازی، در توافق کنونی چندان از اهمیت برخوردار نیست. این امر نمی تواند چندان خلاف واقع و دور از ذهن باشد؛ زیرا که در صورت حصول توافقی با شرایط مورد اشاره – یعنی تعلیق تنها در سطح 20 درصدی و ادامه فعالیت در سطوح پایین تر – فعالیت های هسته ای صلح آمیز ایران «عملاً» به رسمیت شناخته شده است.

این موضوعی است که چند روز پیش و قبل از آغاز مذاکرات مورد اشاره محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران نیز قرار گرفت. وی در مصاحبه ای گفته بود ایران به عنوان یک امضاکننده پیمان «ان پی تی» به صورت ذاتی از حق غنی سازی اورانیوم برخوردار است و چه طرف مقابل این حق را مورد شناسایی قرار بدهد و چه ندهد، در اصل وجود این حق خللی ایجاد نمی شود.

بر این اساس، این امکان وجود دارد که دو طرف در بحث از جزئیات، از کشمکش بر سر جزئیات واژه ها – که در عرصه عملی و به طور واقعی وجود دارند – صرف نظر کرده و وارد بحث های جدی درباره ارائه تضمین های مشخص درباره برنامه هسته ای از سوی ایران و لغو تحریم ها از طرف مقابل شده باشند.