دانشگاه دانشگاه است، دارالتأدیب نیست

دقایقی پیش، جلسه رأی اعتماد مجلس شورای اسلامی برای سه وزیر پیشنهادی دولت یازدهم‌ آغاز شد.

به گزارش «تابناک»، نشست علنی امروز (پنجم آبان) مجلس شورای اسلامی به ریاست علی لاریجانی رأس ساعت ۸:‌۱۰ با حضور ۱۹۶ ‌نماینده آغاز به کار کرد.

‌دقایقی پیش، دکتر روحانی، رئیس‌جمهور‌ برای دفاع از سه وزیر پیشنهادی علوم، آموزش و ورزش و جوانان وارد صحن علنی مجلس شد.

مهم‌ترین محورهای سخنرانی رئیس‌جمهور به شرح زیر است:

هرچند دوست داشتم جلسه رأی اعتماد در‌‌ همان جلسه اول به پایان می‌رسید و دولت می‌توانست با توان بیشتری در بخش فرهنگی نیز فعالیت خود را آغاز کند، ‌به هر حال این حق نمایندگان مجلس شورای اسلامی است که نسبت به وزرای معرفی شده بر مبنای تحقیقات‌ و ‌بررسی‌های خودشان، نظر نهایی را اعلام کنند.

امیدوارم آخرین جلسه‌ای باشد که برای گرفتن رأی اعتماد به مجلس می‌آیم.

این دولت در شرایطی مسئولیت را بر دوش گرفته که کشور از لحاظ اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاست خارجی و داخلی در شرایط ویژه‌ای است.

بنابراین به دلایل شرایط ویژه کشور، دولت هرگز به حاشیه‌پردازی وقت خود را مشغول نکرده و نخواهد کرد. شما می‌بینید دولت در صرف وقت در برابر منتقدین‌ یا حتی برخی از مخالفین، منصفانه برخورد می‌کند و نمی‌خواهد در این شرایط، کشور وظایف اصلی خود را فراموش کند.

این دولت آنچنان برای استفاده از فرصت مصر بود که برای اولین بار در تاریخ جمهوری اسلامی ایران در‌‌ همان روز تحلیف، لیست وزرای پیشنهادی را تقدیم مجلس شورای اسلامی کرد؛ بنابراین، ما از نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی می‌خواهیم که سیاست دولت را در زمینه عدم حاشیه‌پردازی حمایت کنند.

علیکم بالمتون، لا بالحواشی؛ این جمله معروف ما طلبه‌هاست.

لازم می‌دانم از سه وزیر پیشنهادی محترم که نتوانستند رأی کافی اعتماد را جلب کنند، یعنی آقای نجفی، میلی‌منفرد و سلطانی‌فر که هر سه از مدیران شایسته و لایق این نظام هستند‌ و در آغاز کار دولت، دست همکاری دولت را فشردند، صمیمانه تشکر کنم و برای آن‌ها در هر جایی که در حال خدمت هستند، از خداوند مزید توفیقاتشان را خواستار باشم.

به ویژه می‌خواهم از دکتر توفیقی که در ‌دو ماه گذشته سرپرستی وزارت علوم را بر دوش گرفت و ‌سیاست دولت را اجرا کرد و اکنون که موقع معرفی وزیران است، به دلایل مصلحت بسیار نجیبانه و عالمانه ـ همان گونه که انتظار از مدیران شایسته و لایقی چون وی هست ـ برخورد کند.

دولت از راه و خط خود ذره‌ای عقب‌نشینی نخواهد کرد و بر مبنای آرای مردم موظف به مسیری است که مردم با رأیشان در ۲۴ خرداد برای دولت مشخص کردند. ممکن است بنا به دلایلی مجری سیاست تغییر کند، اما راه‌‌ همان راه است. دولت کارهای دکتر توفیقی را در مدت سرپرستی‌اش تأیید می‌کند. وی فردی عالم اندیشمند، معتدل و کوشا بود. ما در شرایطی هستیم که نیاز به وحدت ملی داریم، اجماع و وحدت ملی برای این دولت اصل است.

این دولت نمی‌خواهد دولت هجده، نوزده‌ ‌میلیون نفر باشد این دولت، دولت ۷۵ میلیون جمعیت است. این دولت به جناح، حزب یا قبلیه‌ای تعلق ندارد و متعلق به همه مردم ایران است و هبچ ‌گاه در صدد تقابل با هیچ جناح یا تشکلی نبوده و نخواهد بود. شرایط کشور، شرایطی است که ما نیاز به وحدت داریم، به ویژه همدلی و وحدت بین دولت و مجلس شورای اسلامی.

باید دست به دست هم دهیم و این راه را ‌پیش ببریم. به صراحت در محضر مردم اعلام می‌کنم که دولت بدون حمایت مجلس شورای اسلامی در ‌راه و اهدافش موفق نخواهد بود.

اگر مجلس شورای اسلامی با همه توان در کنار دولت و دولت در کنار مجلس شورای اسلامی باشد، ما به همه جهان اعلام می‌کنیم که ما حاکمیت واحد هستیم، دولت منتخب مردم و مجلس هم منتخب مردم است و همه مجری تدابیر رهبری خواهیم بود.

همه باید تلاش کنیم که دیدگاه‌ها و تدابیر رهبر معظم انقلاب را عملیاتی و اجرایی کنیم. تکرار شعار نکنیم، مدام نگوییم که رهبری چنین ‌‌و چنان فرموده است. رهبری نظریاتشان را روشن بیان فرموده‌اند. این ما هستیم که باید برنامه اجرایی آن تدابیر را تهیه و اجرا کرده و به آن ‌عمل کنیم.

‌ما با وحدت و انسجام‌ به خوبی از شرایط سخت امروز ‌خواهیم گذشت. ما امروز در شرایط خاصی ‌پای میز مذاکره با دیگران نشسته‌ایم. باید از حقوق ‌و منافع ملی و از اهداف ملی خودمان به خوبی دفاع کنیم؛ البته با منطق، استدلال و با بهره از هنر دیپلماسی. در چنین شرایطی ما نیازمند به حمایت همه مردم و همه نمایندگان هستیم. این معنای آن نیست که کسی به دولت نقد نکند که ما همواره از نقد عالمان و دلسوزانه استقبال می‌کنیم، البته در چهارچوب اخلاق، ادب و قواعد سیاسی، ولی در عین حال همه مردم ما شرایط خاص این زمان را مدنظر قرار می‌دهند.

بر خلاف آنچه ‌بر خی‌ می‌گویند، این دولت تنها اقتصاد و سیاست‌خارجی اولویتش ‌نیست. اگر دولت در کوتاه مدت به دلایل خاص به سامان دادن به زندگی مردم و حل معضلات اقتصادی بیشتر توجه می‌کند و در سیاست خارجی برای باز کردن راه‌های تعامل سازنده تلاش می‌کند، برای میان مدت و بلند‌مدت می‌داند که فرهنگ مهم‌ترین بخشی است که باید همه مجریان به آن توجه کنند.

سه وزیری که امروز برای کسب رأی اعتماد به خانه ملت آمده‌اند و وزیر فرهنگ و ارشاد و سایر مسئولانی که به فرهنگ مربوط می‌شوند، می‌دانند که بار رسالت سنگینی ‌بر دوش دارند.

سرنوشت میلیون‌ها جوان و نوجوان با فعالیت این سه وزارتخانه رقم زده می‌شود. افرادی برای این وزارتخانه‌ها معرفی شده‌اند که با مشورت‌های فراوان از دیدگاه دولت، افراد شایسته‌ای که معیار ما پایبندی به موازین دین و قانون، اخلاق و مهارت حرفه‌ای بوده و سوابق، مدیریت، توانمندی و اعتقادشان به قانون اساسی و اجرای برنامه و قانون به عنوان اصل و اساس بوده و نسبت به این سه وزیر نیز همین معیار‌ها مدنظر ما بوده است.

دانشگاه‌ها و آموزش عالی در کشور با توجه به حساسیت امر و نیز حضور نزدیک چهارونیم میلیون دانشجو‌، باید رسالت سنگینی ‌بر عهده داشته باشد. دانشگاهی که باید دانشگاه باشد، یعنی محل دانشمندان، دانشجویان و دانش‌پژوهان، دانشگاه یعنی جمع فرهیختگان امروز جامعه، یعنی اساتید و جمع فرهیختگان فردای جامعه یعنی دانشجویان.

دانشگاه باید مدیریت فردای کشور را بر دوش خود احساس کند

ما به دنبال وزیر بودیم که در مرحله نخست، کیفیت آموزشی دانشگاه‌ها را ارتقا بخشد؛ یعنی توسعه انسانی، علوم و دانش؛ بنابراین، ما باید آنچنان از لحاظ علمی توانمند باشیم که بتوانیم با کشورهای پیشرفته علمی رقابت کنیم.

ما به دنبال وزیری بودیم که بر این امر اعتقاد داشته باشد که دانشگاه، دانشگاه است و باشگاه نیست. دانشگاه،‌ دار‌التأدیب نیست، دانشگاه محل فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی نیست و ‌‌ابزار قدرت‌های سیاسی نیست‌. دانشجویان در کنار تعلیم علم، باید مسائل سیاسی جامعه خود را نقد کرده و به بحث بگذارند؛ اما محیط دانشگاه محیط تقابل جناح‌ها و گروه‌های سیاسی نیست.

دانشگاه باید از آزادی‌های آکادمیک برخوردار ‌و همچنین در آن‌ آزادی بیان و استدلال برقرار باشد؛ هرچند این آزادی باید برای همه جامعه باشد، در محیط دانشگاه نیاز به محیطی آرام‌تر و آزاد‌تر داریم. ما باید در این ‌محیط‌ ‌به تعبیر مقام معظم رهبری، بتوانیم کرسی‌های آزاد‌اندیشی تشکیل دهیم و ‌قدرت تحمل ‌شنیدن دیدگاه‌ها و ‌افکار دیگران را داشته باشیم.

ما می‌خواهیم میراث‌دار شخصیت‌هایی چون شهید مطهری باشیم که می‌گفت: دوست دارم ‌یک مارکسیست هم کرسی دانشگاهی داشته باشیم.

ما به تحمل شهید مطهری‌ها و شیهد بهشتی‌ها ‌نیاز داریم. آستانه تحمل خود را پایین نیاوریم. به خاطر یک جمله و یک حرکت کوچک خود را آماده تشنج و برخورد نکنیم. دانشگاه‌های ما باید دانشگاه‌های الگو باشد. ما ‌می‌خواهیم شاهد استقلال دانشگاه‌ها باشیم؛ به این مفهموم که دانشگاه‌های ما به رشدی رسیده‌اند که بیشتر مسائل خود‌ را در چهارچوب قانون، خودشان حل کنند.

پیشرفت علمی در سایه تعامل علم و دانش در جهان است. ما پیرو‌‌ همان پیامبری هستیم که توصیه کرد ‌در دور‌ترین نقاطی که کمترین اشتراک فرهنگی دارند، برای کسب علم رنج سفر را بخواهیم؛ «اطلب العلم ولو بالصین».

من در زمینه دانشگاه و آموزش عالی سخن فراوان دارم که در حوصله امروز این جلسه نیست به دلیل این که هم فرصت من محدود است و هم حوصله شما محدود‌تر؛ بنابر‌این خلاصه‌وار بر این نکته تأکید می‌کنم که ما نیازمند ‌دانشگاهی هستیم که بتواند مهارت‌های لازم را به دانشجو بیاموزد و پس از دوران دانشگاه بتواند به جامعه خدمت‌رسانی کند. دانشگاه باید به صنعت، تولید، بازار، جامعه و بازار کار متصل شود.

بنابراین، چنین وزارتخانه‌ای که می‌خواهد این تحولات را در دانشگاه بر عهده بگیرد، نیاز ‌به انسان فرهیخته‌ای دارد که هم اهل علم باشد و هم اهل حلم‌. دکتر فرجی دانا، دارای این شایستگی‌هاست که بتواند این تحول را در دانشگاه پیگیری کند.

در نخستین لیستی که این دولت برای وزارت علوم آماده کرده بود، در میان نام‌ها، نام فرجی دانا هم بود؛ اما وی در آن مقطع به دلیل اشتغالاتش نمی‌توانست مسئولیت را بر عهده بگیرد.

فرجی دانا در یک محیط مذهبی مثل قم پرورش یافته و در دانشگاه‌های گوناگون‌ آموخته و مدیریت‌های‌ علمی را از دانشکده تا دانشگاهی مثل دانشگاه تهران، کسب کرده است. برخی از بخش‌های زندگی‌اش در خدمت سپاه پاسداران و دفاع مقدس، صرف شده است.

وقتی با وی درباره آینده دانشگاه سخن گفتیم، احساس کردم که در بسیاری ‌موارد با یکدیگر هم‌نظر هستیم و برنامه‌های دولت را پذیرفته است.

در زمینه آموزش و پرورش، ما نیاز به تحول داریم؛ نیاز داریم ‌از مدارسی که حافظه محور هستند، به سمت یادگیری‌محوری و استدلال‌محوری حرکت کنیم. نیاز به مدارسی داریم که در بسیاری از مواد درسی خلاقیت دانش‌آموزان را افزایش دهد. نیاز به مدارسی داریم که بتوانند نوجوانان ما را در آغاز تحصیل به وظایف اجتماعی و به اختیارات مدنی خودشان آشنا سازند. بحث اختیار، تکلیف و وظیفه از کلاس‌های اولیه مدارس باید برای دانش آموزان روشن شود. بنده روز اول مهر، توصیه کردم که فن مطالعه در مدارس ایجاد شود.

پیشنهاد کردم دانش‌آموز ما باید توان این را داشته باشد که آنچه ‌در دل دارد، ‌روی کاغذ بیاورد. باید دانش‌آموزان را به مباحثه و گفت‌وگو عادت بدهیم. باید دبستان‌ها و مدارس ما با تحولات و فناوری‌های جدید در دوران دبستان آشنا شوند.

ما ضمن تقویت هویت‌ اسلامی‌ ـ ایرانی در سراسر کشور، باید به فرهنگ‌های بومی ‌و ‌ خرده‌فرهنگ‌ها احترام گذاریم. باید اصل ۱۵ قانون اساسی را اجرایی و عملیاتی کنیم. این کار می‌تواند از دبستان ‌آغاز شده و در مراحل گوناگون تا پایان دوره متوسطه به راه‌های گوناگون ادامه یابد. ما نیاز به تحول در آموزش‌و‌پرورش داریم. باید بار آموزش و پرورش بر دوش دولت و نهادهای دیگر تقسیم شود تا شرایطی رقابتی‌تر در محیط آموزش و پرورش را ببینیم.

آقای فانی از سابقون است و در سی سال گذشته در مسائل آموزش و پرورش فعال بوده است. دانش کافی را داشته و تحصیلات خود را در دانشگاه‌های معتبر گذرانده است و هم تخصص علمی داشته و هم تجربه عملی دارد.

از روزی که وی ‌سرپرست این وزارتخانه ‌شده، بازخورد‌ها در میان همه آنهایی که سابقه‌ای در آموزش و پرورش داشته‌اند، مثبت بود و امیدوارم این راه سخت یعنی عالم‌پروری و مهارت‌آموزی نوجوانان و جوانان کشور به دست این وزارتخانه و با مدیریت آقای فانی، بهتر از گذشته ادامه یابد.

اما وزرش و جوانان ‌که شامل همه جامعه ۷۵ میلیونی است

وقتی از ورزش همگانی سخن می‌گوییم، برای ما بسیار مهم‌ است؛ آنجا که از عدالت در امکانات ورزشی سخن می‌گوییم و آنجا که باید عقب ماندگی‌های گذشته در مورد ورزش بانوان را جبران کنیم و آنجا که ورزش را‌ یکی از پایه‌های اصلی سلامت مردم بدانیم.

ورزش می‌تواند به بهترین شکل اوقات فراغت جوانان کشور را پر کند و در کار جمعی به جامعه رقابت دهد. ورزش می‌تواند بخشی از تعامل سازنده با جهان باشد. در دیپلماسی عمومی، دیپلماسی ورزش، همواره کارایی خود را نشان داده؛ ‌کما اینکه دیپلماسی علمی نیز در مقاطع گوناگون، همواره برای دیپلماسی کارآمد بوده است.

ورزش همگانی و حرفه‌ای باید توسط فردی اداره شود که با نظر علمی به این مسأله نگاه می‌کنند، به ویژه ‌که در کنار ورزش، موضوع جوانان نیز مطرح است.

برای این مسئولیت آقای دکتر صالحی امیری برگزیده و به مجلس شورای اسلامی معرفی شد. از ‌وقتی که وی معاون وزیر بوده و با شورای عالی امنیت ملی همکاری داشته تا زمانی که خودش در شورای عالی امنیت ملی، یکی از معاونت‌ها را بر عهده گرفت و تا زمانی که در مرکز تحقیقات استراتژیک، مسئولیت بخش فرهنگی اجتماعی را بر عهده گرفته، فردی دقیق، اخلاقی و پرتلاش بوده است.

صالحی امیری، فردی صاحب‌نظر و متخصص پژوهش و تحقیق است و در ‌دو ماهی که سرپرستی این وزارتخانه مهم را بر دوش گرفت، به خوبی از اداره آن برآمده است.

خواست من از نمایندگان مجلس شورای اسلامی این است که در چهارچوب وظایف قانونی خود‌، امروز بررسی صلاحیت سه وزیر را ادامه دهند و ‌انشاءالله در پایان وقت، شاهد تکمیل کابینه دولت یازدهم باشیم. قول دولت به مردم عزیز این است که با این تکمیل، حرکت سرعت بیشتری خواهد یافت.

از حوصله‌ای که کردید سپاسگزارم