مكمل برای كاهش خستگي كشتيگيران
مصرف مكمل بيكربنات باعث بالا رفتن تحمل بدن در مقابل اسيد لاكتيك خون و به دنبال آن افزايش مدت زمان اجرا و به تعويق انداختن خستگي هنگام كار بيشينه ميگردد.
به گزارش ايسنا، تاثير مكمل بيكربنات سديم بر تغييرات اسيد - باز خون كشتيگيران پس از فعاليت شديد تناوبي عنوان تحقيقي است كه توسط دكتر اصغر خالدان، دكتر شادمهر ميردار، شاهرخ صداقتيزاده و محمد گرجي كسوتي انجام شد. در اين تحقيق نوشته شده:
بررسي پيشرفت و بهبود ركوردها، مهارتها، تكنيكها، تاكتيكهاي ورزشي در يكصد سال گذشته نشانگر بسط و گسترش زيربناي علمي و دانش محققين و مربيان ورزش است كه به نحوي تنظيم و اجراي برنامههاي تمريني قهرمانان ورزشي را به عهده دارد. علاوه بر اين، افزايش تواناييهاي جسماني و كارايي بدني از طريق اجراي تمرينات مختلف ورزشي به همراه تغذيه و نيز يافتن راهكارهاي مناسب مكمل، امري ضروري است كه همواره مورد توجه محققين بوده است. از آنجايي كه خستگي به عنوان مهمترين عامل محدود كننده اجراي مهارت شناخته شده كه به انحاء مختلف (رواني، فيزيولوژيكي، بيوشيميايي، بيومكانيكي و غيره) اجراي مهارت را تحت تاثير خود قرار ميدهد، انجام موفقيتآميز يك رقابت قبل از بروز خستگي از اهميت ويژهاي برخوردار است. در اين ميان، تجمع اسيد لاكتيك يكي از عوامل خستگي يكي از عوامل خستگي است كه به دليل تاثير بر واكنشهاي شيميايي و نيز عملكرد عضلاني بر روند اجراي ورزشكار تاثير ميگذارد. بنابراين دوره بازيافت متعاقب تمرين شديد مستلزم دفع اسيد لاكتيك انباشته شده از دو محيط خون و عضله مخطط است. مسووليت اجراي بخشي از اين فرآيند به عهده سيستمهاي تامپوني گوناگون است. از آنجايي كه بيكربنات به عنوان يك تامپون قوي شناخته شده است، بنابراين مصرف آن ميتواند در جهت حمايت از اين سيستمها و تغيير سطح اسيد لاكتيك خون، مورد توجه قرار گيرد.
اين تحقيق از نوع نيمه تجربي است كه در آن ٢٠ آزمودني مرد با ميانگين وزن ٩٧/٨±69/٥٢ كيلوگرم، سن ١١/٣±19/٧٠ سال حضور داشتند. انتخاب نمونهها ابتدا براساس مصاحبه و پرسشنامه، با توجه به سابقه فعاليت، صحت و سلامت آنها و شرايط بدني آزمودنيها انجام شد. سپس آزمودنيها به صورت تصادفي به دو گروه ١٠ نفره (گروه مكمل (تجربي) و گروه دارونما (شاهد)) تقسيم شدند.
انجام فعاليتهاي حركتي و شركت در رقابتهاي ورزشي با توجه به شدت و مدت آن ارتباط مستقيم با توانايي ورزشكار دارد و ميتواند موجب بروز خستگي گ ردد. بنابراين بازيافت بدن متضمن دفع اسيد لاكتيك توليد شده در تمرينات شديد از دو محيط خون و عضله مخطط است. مسووليت اجرايي بخشي از اين تضمين به عهده سيستمهاي تامپوني گوناگون بدن است. از آنجايي كه بيكربنات سديم يك تامپون قوي محسوب ميشود، بنابراين مصرف آن با مقدار معين ميتواند به عنوان عاملي در حمايت از اين سيستمها جهت اندازهگيري مقدار اسيد لاكتيك خون مورد توجه قرار گيرد. يافتههاي اين پژوهش نشان داد كه مدت زمان اجرا در گروه مكمل بالاتر از گروه دارونما بوده است.
به دنبال افزايش در مدت زمان اجرا، مقدار تجمع لاكتات نيز متناسب با آن افزايش مييابد. ميزان تجمع لاكتات خون پس از يك فعاليت تناوبي با مصرف مكمل بيكربنات سديم به شكل معنيداري افزايش پيدا كرده است. هر چند افزايش لاكتات خون در هر د و گروه ديده شد، ولي مقدار آن در گروه بيكربنات سديم بيشتر بود كه به لحاظ آماري معنادار بوده است. مكانيزم احتمالي نتيجه كسب شده بعد از مصرف بيكربنات سديم افزايش نقش تامپوني بيكربنات سديم در زمان بالا رفتن اسيد لاكتيك و اسيدوز خون است كه آن را به حالت طبيعي بازميگرداند. همچنين عاملي براي بالا بردن تحمل بدن در برابر توليد لاكتات محسوب ميگردد و از اين طريق مدت زمان اجرا افزايش مييابد.
نتيجه ديگري كه اين تحقيق به آن دست يافت، افزايش در Po2 گروه بيكربنات سديم نسبت به گروه دارونما در پس آزمون است. اما، اين افزايش معنيدار نبوده است. در حمايت از نتيجه كسب شده، خالدان در تحقيق خود نتيجه گرفت كه با شدت گرفتن فعاليت Po2 گروه دارو نسبت به گروه دارونما افزايش بيشتري يافته است.
با توجه به اينكه بدن انسان ميتواند افزايش اندكي از تغييرات PH حدود (١±) را تحمل كند، لازمه بازيافت بدن، دفع اسيد لاكتيك توليد شده در تمرينات شديد ورزشي از دو محيط خون و عضله مخطط است. مكانيزم احتمالي كاهش PH، Hco3 در پس آزمون دو گروه نا شي از آن است كه بيكربنات سديم موجود در پلاسما به عنوان يك عامل تامپوني قوي روي اسيد لاكتيك حاصل از سوخت و ساز بيهوازي اعمال ميكند كه باعث تشكيل لاكتات سديم و اسيد كربينيك ميشود. اسيد كربنيك در دستگاه تنفسي به H20، Co2 تجزيه ميشود، H2O وارد خون و Co2 از طريق بازدم خارج ميشود. در نتيجه عاملي براي به حداقل رساندن تغييرات PH محسوب ميشود.
