آقای وزیر، کاش خاطرات مصرف‌کنندگان را هم بشنوید!

به گزارش «تابناک» مسأله خودرو‌‌سازان داخلی و معضلاتی که صنعت خودرو با آن‌ها در این مدت دست و پنجه نرم کرده است ـ و بیشتر نتیجه این زور‌آزمایی با مشکلات بر دوش مصرف کنندگان داخلی بار شده ـ پس از حضور دولت جدید در رأس امور وجه دیگری به خود گرفت.

بنا بر این گزارش، وزیر صنعت و معدن جدید از‌‌ همان آغاز کار به خوبی نشان داد که درصدد ادامه حمایت‌ها از صنعت خودروست و در این رابطه از‌‌ همان اوایل هیچ تردیدی از بروز این حمایت به شکل علنی به خود نشان نداد.

اما امید بر آن بود ‌که با توجه به ‌شناختی که نعمت‌زاده از صنعت کشور دارد ـ در جایی که وی را پدر صنعت ایران نام‌گذاری کرده‌اند ـ راهکارهایی منطقی برای حمایت از صنعت خودرو ـ که هیچ شکی در توان آن برای حرکت دادن سایر صنایع و شکوفا کردن چندین صنعت وابسته به خود در صورت سر پا بودن و مهم‌تر از همه به روز بودن نیست ـ به کار برد؛ راهکارهایی که با اصول مسلم اقتصادی و منطق شرایط کنونی و با توجه به نیاز مصرف کنندگان هماهنگ باشد.

اما به مرور زمان مشخص می‌شود ‌این امیدی که به نعمت‌زاده و راهکارهای وی برای نجات صنعت خودرو بسته شده، ‌واهی است و گویا وزیر صنعت دولت تدبیر و امید به دنبال راحت کردن خیال خودروسازان از همه بابت است و خود نیز بی‌هیچ پروایی به زمینه سازی برای ادامه روندهای نادرست پیموده شده در سال‌های گذشته از سوی خودروسازان می‌پردازد.

شب گذشته نعمت‌زاده در یک گفت‌وگوی تلویزیونی در خصوص وضعیت صنعت خودرو اشارات جالب توجهی داشت که درباره کاهش قیمت با افزایش تولید و توجه به کاهش نرخ تورم با افزایش عرضه بود.

اما مهم‌ترین نکته در میان سخنان نعمت‌زاده خاطره‌ای است که وی از دیدارش با یک خودروساز خارجی بیان کرده است. نعمت‌زاده گفته: زمانی که علت رونق تولید و صادرات خودروهای آن‌ها را جویا شدم، دو دلیل آوردند و گفتند که مردم ما چندین سال دندان روی جگر گذاشتند و کالای خارجی ‌نخریدند و اگر حتی کالای ما گران‌تر و دارای کیفیت پایین‌تری بود، باز هم آن را خرید‌ند و ما امروز یکی از مناسب‌ترین تولیدکنندگان کالا هستیم. این خودروساز اعلام کرد که اگر خودرو را شش هزار دلار به مردم کشور خودمان می‌فروختیم، آن را به قیمت ۴ هزار دلار صادر می‌کردیم تا بتوانیم بازار را به دست آوریم و بنابراین از خودگذشتگی مردم راه را برای پیشرفت صنعت خودروی ما باز کرده است.

این بخش سخنان وزیر صنعت، بدون هیچ شک و شبهه‌ای، تمام آن نیازی است که خودروسازان در شرایط فعلی و برای فرار از انتقادات به آن نیاز دارند. در واقع نعمت‌زاده بسیار «شیک» و با لبخند می‌گوید: مردم عزیز! لطفا دهانتان را ببندید و از خودروسازان انتقاد نکنید و بگذارید هر کاری دلشان می‌خواهد بکنند تا ببینیم چه می‌شود!

آقای وزیر!

از آغاز ورود خود به وزارت صنعت و معدن و تجارت به حمایت بی‌دریغ از خودروسازان روی آوردید. در‌‌ همان اوان وزارت، به صراحت اعلام کردید که خودروسازی نیازمند استراتژی جدید است. ما منتظر این استراتژی جدید بودیم که به زودی تدوین شود و روحی تازه بر کالبد خشک خودروسازی کشور باشد.

سابقه شما را در خصوص تعامل مثبت با صنعت خودرو به فال نیک گرفتیم و پیام‌های تبریک خودروسازان را برای رسیدن شما به وزارت، نشانه مثبتی از تعاملات خوب آینده با این صنعت تلقی کردیم و نه آنگونه که بسیاری می‌گفتند، کلاهی از نمد سابقه شما برای خودروسازان!

پس از مدتی علاقه شما به بازگشت به سیاست‌های دوره وزارت قبلی‌تان در وزارت صنایع، یعنی قیمت گذاری در حاشیه بازار به تدریج آشکار شد و ما چیزی نگفتیم و احساس کردیم این بخشی از استراتژی صنعت خودروست. پس از آن عملا شورای رقابت را از گردونه قیمت‌گذاری خودرو به کناری گذاشتید‌ و شورای سیاست گذاری خودرو را احیا کردید که در رأس تصمیمات آن خود خودروسازان قرار دارند که باز هم چشم را بر ‌آن بستیم و گفتیم: دخالت دادن خودروسازان در مسائل مربوط به آن‌ها از منطقی قابل دفاع برخوردار است.

در جلسات هفتگی خود با خودروسازان در شورای سیاستگذاری خودرو بعضا مسائلی مطرح می‌شود که اساسا راهی است که خودروسازان طی این مدت همواره برای فرار از انتقادات به آن متوسل می‌شدند. زمانی خبر رسید که در یکی از این جلسات شما با خودروسازان به توافق رسیدید که قیمت در حاشیه بازار تعیین شود؛ آن چیزی که منجر به افزایش چند باره و سرسام آور قیمت خودرو شد تا در ‌‌نهایت هم خودروسازان و هم مصرف کنندگان را این گونه متحیّر کند.

حال از خاطرات زیبای خود از برخورد با یک خودروساز سخن می‌گویید و آنچنان هنرمندانه خواست خودروسازان را در این خاطره بیان می‌کنید که مخاطب را به یاد سیاست‌های کاربردی‌تان در دهه ۷۰ برای صنعت خودرو می‌اندازد!

آقای وزیر!

صحبت از ۵۰ سال نمی‌کنیم و ملاک سخن را‌‌ همان بیانات شما مبنی بر سه دهه سابقه خودروسازی قرار می‌دهیم. اکنون مردم بیش از سه دهه است که به قول شما دندان روی جگر گذاشته‌اند و خودروهای تولید داخل را با هزاران مشکل خرید کرده‌اند. اگر در کشورِ خودروسازی که شما از آن خاطره تعریف کرده‌اید، مردم خود اقدام به خرید کالای خارجی نکردند، در کشور ما که اساسا مردم چاره‌ای جز خرید تولیدات داخلی نداشته‌اند! مگر غیر از این است که ما مردم را مجبور به گذاشتن دندان روی جگر کرده‌ایم؟

کاش نام خودروسازی را که خاطره‌اش را بیان کردید، بر زبان می‌آوردید تا ما می‌توانستیم نگاهی به استراتژی‌های این خودروساز برای کسب موفقیت بیندازیم و آنگاه مشخص می‌شد که آیا تنها فاکتور برای کسب موفقیت در یک صنعت، دندان روی جگر گذاشتن مصرف کنندگان است یا ملاک‌های بسیار دیگری نیز در این میان تعیین کننده هستند؟

سال گذشته عراق به عنوان اصلی‌ترین مقصد صادرات خودروی کشور اعلام کرد که از سال جدید ورود محصولات ایرانی به این کشور ممنوع می‌شود؛ موضوعی که البته ابتدا خودروسازان به تکذیب آن پرداختند اما بعد با تأیید آن خواهان کمک به صنعت خودرو برای افزایش صادرات شدند! کاش زمانی که خاطره زیبای خود را بیان می‌کردید، این مطلب را در ذهن داشتید که همیشه صادرات ارزان قیمت ـ و البته گران فروشی داخلی ـ منجر به کسب بازارهای جهانی نمی‌شود!

با همه این تفاسیر، بهتر است هر از گاهی پای خاطرات مصرف کنندگان داخلی نیز بنشینید و خاطرات زیبای آن‌ها را از سواری خودروهای داخلی و مصائب و مشکلات ـ و احیانا مصیبت‌هایی ـ که به واسطه مصرف خودروهای به روز نشده داخلی به خاطر دارند را نیز گوش کنید.

بی‌شک هیچ ایرانی منکر حمایت از صنعت خودرو به عنوان یک صنعت مادر و با سابقه در کشور نیست. هیچ ایرانی اگر برایش مسلم باشد که تا چند سال دیگر صنعت خودروی ایران در جهان حرفی برای گفتن دارد، ترسی از گذاشتن دندان بر جگر ندارد، زیرا این کار را در سی سال گذشته به خوبی تمرین کرده است. اما حمایت و هزینه حد و حساب و منطق خاص خود را دارد!

القصه شاید دیگر سیاست‌های دهه ۷۰ شما در خصوص خودروسازی داخلی به کار ملزومات و شرایط امروز نمی‌آید و شاید تدوین یک استراتژی جدید با سیاستهای دهه ۹۰ باید در دستور کار شما و همکارانتان در وزارت صنعت و معدن و تجارت قرار بگیرد.