دام‌هاي تلفني با پيامك‌هاي وسوسه‌آميز

عجيب است اگر بدانيد با پيشرفت تكنولوژي، دزدان و تبهكاران نيز در اين زمينه پيشي مي‌گيرند و دست به كلاهبرداري‌هاي نوين مي‌زنند؛ شياداني كه در زندان هم از دنياي بيرون عقب نمي‌افتند و با علم و فناوري همگام مي‌شوند تا جايي كه پليس با پيگيري اين تبهكاران باهوش، شگردهاي نوين را كشف مي‌كند و درصدد شناسايي و رديابي آن‌ها برمي‌آيد.

اين شيادان روش‌هاي شگفت‌انگيزي را براي تبهكاري‌هاي اينترنتي و سرقت كارت‌هاي عابربانك طعمه‌هايشان به‌كار مي‌گيرند. آن‌ها با اين روش‌ها در كمين كساني هستند كه در استفاده از كارت‌هاي الكترونيك سهل‌انگاري به خرج مي‌دهند.


توطئه با زبان انگليسي دستگاه‌هاي خودپرداز

بسياري از افراد ساده‌لوح، طعمه صياداني مي‌شوند كه حتي در زندان هم دست از فريبكاري‌هايشان برنداشته‌ و همچنان تورهايشان را پهن كرده‌اند تا با به دام انداختن آنان، حساب بانكي‌شان را پرپول‌تر و دامنه كلاهبرداري‌هايشان را وسيع‌تر كنند. باور كردني نيست اما حقيقت دارد، عده‌اي از زندانيان كه دوران محكوميت خود را پشت ميله‌هاي آهنين مي‌گذرانند به جاي تنبيه شدن دست به دزدي‌هايي مي‌زنند كه با آزادي از زندان يا هنگام مرخصي نيز مي‌توانند به صورت نامرئي به شكار طعمه‌هايشان بروند.

عده‌اي از تبهكاران در زندان از طريق آگهي روزنامه‌ها شماره تماس طعمه‌هايشان را پيدا مي‌كنند يا عضوي از آن‌ها كه بيرون از زندان حضور دارد شماره تماس مالباختگان را در اختيار آنان مي‌گذارد و همين كافي است كه شيادان دربند به بهانه‌هاي مختلف از طريق تلفن همراه با طعمه‌هايشان تماس بگيرند و نقشه‌هايشان را عملي كنند.

در يكي از توطئه‌ها، تبهكاران در نقش مسئول يك شركت معتبر با آزمايشگاه‌ها تماس مي‌گيرند و مي‌گويند مي‌خواهند براي استخدام كاركنانشان جهت آزمايش با آن‌ها همكاري كنند. سپس از آزمايشگاه مي‌خواهند شماره كارت خود را بدهد تا پولي را براي انجام آزمايشات واريز كنند و به بهانه‌هاي مختلف اين افراد را پاي دستگاه كارتخوان مي‌كشانند. افراد ناآگاه نيز با استفاده از زبان انگليسي دستگاه كارتخوان، هر چه را كه فرد پشت تلفن مي‌گويد انجام مي‌دهند تا پول به حسابشان واريز شود بي‌خبر از اين‌كه با اين اقدامات، حساب آن مؤسسه يا آزمايشگاه خالي شده است.

خريد لاستيك يا مصالح يا هر چيز ديگري نيز جزو نقشه‌هاي ماهرانه كلاهبرداران تلفني است، آنان با فروشندگان تماس مي‌گيرند و درخواست كالا مي‌كنند و باز هم از طريق كارت‌هاي عابربانك و استفاده از زبان انگليسي افراد را پاي دستگاه مي‌كشانند و به جاي واريز پول حساب‌ آن‌ها را
خالي مي‌كنند.

پيامك‌هاي تلفني

پيامك‌هاي تلفني يكي ديگر از روش‌هاي اين‌گونه تبهكاران است. سرهنگ فريدون رهبريان معاون مبارزه با جعل و كلاهبرداري آگاهي كشور در اين‌باره مي‌گويد: برخي كلاهبرداران نيز با ارسال پيامك با عنوان اين‌كه «شما برنده خوش‌شانس اين دوره هستيد» افراد را فريب مي‌دهند تا براي دريافت جايزه خود مبلغي را جهت سرويس و تحويل به حساب واريز كنند كه به اين ترتيب نيز آن‌ها فريب مي‌خورند.
ا
فراد بايد آگاه باشند كه پيامك‌هايي با اين عنوان از سوي همراه اول يا ايرانسل معتبر نيست و حتي شبكه‌هاي همراه اول نيز هشدارهايي را جهت پيشگيري از وقوع چنين كلاهبرداري‌هايي براي مشتركان خود ارسال مي‌كنند.

سرهنگ رهبريان مي‌گويد: شيوه‌هاي ديگري از چنين كلاهبرداري‌هايي وجود دارد. گروه ديگري هستند كه از طريق شبكه‌هاي ماهواره‌اي سؤالي را مطرح مي‌كنند و پيامك مي‌فرستند تا جواب را براي آن‌ها ارسال كنيد كه باز هم به بهانه‌هاي مختلف شماره‌حساب و رمز دوم كارت طعمه‌هايشان را دريافت مي‌كنند و به اهدافشان مي‌رسند.

عده‌اي هنگام دريافت سفارشات محصولات ماهواره‌اي افراد را فريب مي‌دهند و مي‌گويند قيمت واقعي محصول مثلاً 390 هزار تومان است ولي از شما 90 هزار تومان دريافت مي‌كنند و ساده‌لوحان نيز فريب چرب‌زبان‌ها را مي‌خورند و اين مبالغ را پرداخت مي‌كنند اما هنگام استفاده از محصول متوجه تقلبي بودن و كيفيت بد آن مي شوند كه راهي براي برگرداندن پولشان ندارند و به‌خاطر مبلغ كم هم شكايتي صورت نمي‌گيرد و همين امر دامنه گسترش اين كلاهبرداران را وسيع‌تر مي‌كند.

چوپان‌هاي دروغگو

متداول‌ترين روش‌هاي كلاهبرداري با پيامك تلفني معروف به چوپان دروغگو است. جالب است اگر بدانيد در يكي از پرونده‌ها، تبهكاري توانست با استفاده از همين شگرد 40 ميليون تومان به جيب بزند. در اين حادثه كسي در نقش چوپان به مردي پيامك داده بود با اين مضمون كه «من يك چوپان هستم و گنجي يافته‌ام، استخاره كرده‌ام و به همين دليل با شما تماس گرفتم و مي‌خواهم اين گنج را به شما بدهم. پس با من تماس بگيريد تا قرار ملاقات را تعيين كنم.» در اين هنگام آن فرد كه اطلاعات ناكافي داشته حرف‌هاي چوپان را باور مي‌كند و به مكاني كه وي مي‌گويد مي‌رود.
فرد ساده‌لوح حتي هنگامي كه به اين چوپان يك موز تعارف مي‌كند مرد شياد آن را با پوست مي‌خورد، وي نيز متعجب مي‌شود و باور مي‌كند كه اين چوپان نمي‌تواند حقه‌اي در كارش داشته باشد چون رفتاري ساده دارد. مالباخته حتي در فكرش هم نمي‌گنجد كه همه اين اتفاقات بر اساس نقشه‌اي از پيش طراحي شده باشد، به همين دليل با خيالي راحت همه ادعاهاي چوپان را باور مي‌كند.

چوپان دروغگو نيز منتظر موقعيت مناسبي مي‌شود تا طعمه‌اش را شكار كند. او ابتدا يك سكه طلاي واقعي به مرد نشان داده بود. با تحقيق مشخص شد حقه‌اي در كار نيست و طلا واقعي است اما اين بار موضوع از قرار ديگر بود و مرد ساده‌لوح با چوپان راهي يكي از روستاها شد تا كيسه‌هاي طلا را در ازاي پول بسيار كمي دريافت كند. اين مرد كه از خوشحالي در پوست خود نمي‌گنجيد هنگامي كه پول‌ها را تحويل داد و كيسه‌هاي سكه‌هاي طلا را گرفت زماني متوجه تقلبي بودن آن‌ها شد كه ديگر هيچ راهي پيش رويش نبود.

جالب اين‌كه در شگرد چوپان دروغگو گاهي تبهكاران با وعده وعيدهاي رنگارنگ طعمه‌هايشان را به كوه‌ها و روستاهاي اطراف شهر مي‌كشانند و هنگام دريافت پول وي را مورد حمله قرار داده و با تهديد به مرگ پول‌ها را مي‌گيرند و پا به فرار مي‌گذارند و آن فرد كه گمان مي‌كرد همه عجله چوپان به دليل سرنرسيدن پليس است به حرف‌هايش گوش مي‌دهد بي خبر از اين‌كه در چه دامي افتاده است؟!

تماس‌هاي فريبكارانه

معاون مبارزه با جعل و كلاهبرداري آگاهي كشور مي‌گويد: كلاهبرداري‌هاي تلفني، بيشترين پرونده‌ها را در اين حوزه به خود اختصاص مي‌دهد و كلاهبرداران با شيوه‌هاي مختلف طعمه‌هاي خود را به دام مي‌اندازند. عده‌اي از اين شيادان با عناوين مختلف نظامي، انتظامي، قضايي و... خود را معرفي مي‌كنند و دست به كلاهبرداري‌هاي عظيم مي‌زنند. گروه ديگري نيز با شيوه آمرانه و تهديد افراد را پاي دستگاه خودپرداز مي‌كشانند و پول‌هايشان را به جيب مي‌زنند.

به عنوان مثال كساني را كه در بيمارستان حضور دارند شناسايي مي‌كنند و با رديابي شماره تماس خانواده بيمار با آن‌ها تماس مي‌گيرند و مي‌گويند بيمارتان احتياج به عمل دارد و بايد مقداري پول را به حساب دكتر و بيمارستان واريز كنند. آن‌ها كه از اين موضوع بشدت شوكه مي‌شوند بدون توجه به صحت و راستي اين مطالب، پول را به حساب شخصي واريز مي‌كنند كه گمان مي‌كنند بيمارستان است ولي زماني متوجه مي‌شوند سرشان كلاه گشادي رفته كه بسيار دير شده است.

شگردهاي نوين ديگري نيز وجود دارد كه كلاهبرداران حرفه‌اي با ترفندهاي خاص خود به اهدافشان مي‌رسند. به اين صورت كه فرد با مديريت آرامگاه‌ها تماس مي‌گيرد و مي‌گويد يكي از اعضاي خانواده‌ام در خارج از كشور فوت كرده است اما به علت وصيت او مي‌خواهيم وي را در آرامگاه و زادگاهش دفن كنيم و براي اين‌كار شماره حساب شما را مي‌خواهيم تا كارهايمان را پيگيري كنيم كه مديران آرامگاه با بي‌اطلاعي و طمع‌ گرفتن پول سريعاً پاي دستگاه خودپرداز مي‌روند، زبان انگليسي را انتخاب مي‌كنند و سپس متوجه مي‌شوند كه با واردكردن اطلاعات حسابشان صفر شده است.

راز واريز حساب‌هاي بانكي

شايد اين سؤال مطرح شود كه اين كلاهبرداران چگونه مي‌توانند به راحتي به كلاهبرداري‌هاي خود ادامه دهند بي‌آن‌كه ردي از خود به جاي بگذارند؟!

راز اين كلاهبرداران در شگردهايي است كه آنان استفاده مي‌‌كنند. كلاهبرداران از طريق كارت‌هاي اجاره‌اي، پول‌ها را به حساب واريز مي‌كنند و پس از برداشت، كارت را به صاحب اصلي‌اش باز مي‌گردانند. در اين شگرد، شيادان از معتادان يا كساني كه آگاهي ندارند، مي‌خواهند يك حساب افتتاح كنند و در ازاي اجاره دادن 48 ساعت كارت به آن‌ها پول‌هايي را بپردازند. در اين مدت اين تبهكاران به اجراي نقشه‌هايشان مي‌پردازند و بدون آن‌كه ردي از خود به جاي بگذارند فعاليتشان را گسترده مي‌‌كنند. هنگامي كه صاحب حساب، كارت را تحويل گرفت يا از آن استفاده مي‌كند يا مي‌سوزاند و در ازاي پولي كه دريافت كرده سخني نمي‌گويد.

گروه ديگري به كارت‌هاي عابربانك افرادي دستبرد مي‌زنند كه مطمئن باشند صاحبانشان به خاطر گردش کم حساب آن را سوزانده‌اند و از آن استفاده نمي‌كنند.

جلوگيري از تماس‌هاي تلفني زندانيان

معاون مبارزه با جعل و كلاهبرداري آگاهي كشور مي‌گويد: «براي پيشگيري و كاهش كلاهبرداري از طريق تماس‌هاي تلفني زندانيان، به همه زندان‌ها اعلام كرديم تلفن‌هايشان را به سيستمي مجهز كنند كه تبهكاران نتوانند از اين طريق نقشه‌هاي شومشان را عملي كنند. هم‌اكنون اين سيستم در اكثر زندان‌ها وجود دارد، به‌اين صورت كه وقتي فردي از زندان تماس مي‌گيرد يك پيام ميان‌مكالمه‌اي پخش مي‌شود و به دريافت‌كنندگان تماس هشدار مي‌دهد فرد از كدام زندان تماس گرفته است. اين پيام باعث مي‌شود اگر تبهكاري نقشه شومي در سر داشت نتواند به هدفش برسد و طعمه‌هايش با آگاهي از اين‌كه يك زنداني پشت خط است به آنها اعتماد نكنند.»

در اين‌جا يك ابهام ديده مي‌شود چرا‌كه خيلي از زندانيان با دسترسي غير قانوني به تلفن‌همراه در داخل زندان، به چنين تماس‌هايي براي اجراي نقشه كلاهبرداري شان دست مي‌زنند و هنوز اقدامي براي كنترل كلاهبرداري زندانيان از طريق موبايل صورت نگرفته و هر روز شاهد برقراري چنين تماس‌هايي از داخل زندان‌ها با بيرون هستيم به‌گونه‌اي كه شنبه همين هفته يك زنداني با استفاده از موبايل با پيش شماره 0910 با خانم پرستاري كه آگهي فروش خودرويش را در روزنامه‌اي انتشار داده بود تماس گرفته و با همان روش دستگاه خودپرداز توانسته دو ميليون تومان به‌راحتي به جيب بزند.

برخي ديگر با مدارك جعلي يك حساب افتتاح مي‌كنند و پس از انجام نقشه‌هايشان آن را مي‌سوزانند و سراغ شگرد ديگري مي‌روند.

ديدگاه كارشناسان

سوءاستفاده مالي از ديگران قدمتي ديرينه دارد كه در همه فرهنگ‌ها به چشم مي‌خورد. مصطفي فروتن، پژوهشگر علوم رفتاري، فقر مادي-فرهنگي، تاثير گروه همسالان و... را از دلايل بروز اين كلاهبرداري‌ها مي‌داند و مي‌گويد: خانواده‌هايي كه درگير مسائل حاشيه‌اي هستند از همان ابتدا توجهي به كودكانشان ندارند و آن‌ها نيز با گروه همسالان دست به شيطنت‌هاي بچگانه مي‌زنند كه اگر خانواده‌ها آن‌ها را از رفتار زشتشان آگاه نكنند در آينده با مجرمان و كلاهبرداراني روبه‌رو مي‌شويم كه از طرق مختلف از افراد سوءاستفاده مي‌‌كنند.

گروه همسالان از دوران كودكي تا بزرگسالي نيز نقش بسزايي در تربيت و نوع برخورد آن‌ها در اجتماع دارد مثلاً افرادي كه هنوز درگير تحمل محكوميت در زندان هستند گاهي نيز با تاثيرپذيري از آن‌ها در باند سارقان حرفه‌اي مي‌افتند و با آن‌ها همگام مي‌شوند.

كلاهبرداري از زندان

مصطفي فروتن مي‌گويد: يكي از دلايلي كه زندانيان همچنان به تبهكاري‌هايشان ادامه مي‌دهند، مي‌تواند همان برچسب خوردن زنداني پس از آزادي‌شان باشد كه ديگران نيز همچنان فرد آزاد شده را به همان چشم تبهكار سابق مي‌بينند.

اين امر مي‌تواند آن‌ها را به اين باور برساند كه هرگز جايگاهي در اجتماع نخواهند داشت و همين امر دليلي مي‌شود تا به رفتارهاي ناشايست خود ادامه دهند و حتي پايشان را در اين حوزه فراتر بگذارند و به كلاهبرداري‌هاي عظيم‌تري دست بزنند.

به عنوان نمونه اين زندانيان با اين‌كه در حال گذراندن دوران محكوميت و حبس خود در زندان هستند از طريق تلفن با افراد تماس مي‌گيرند و نقشه‌هاي شومشان را عملي مي‌كنند تا از اين طريق بتوانند هزينه خود و خانواده‌شان را كه بيرون از زندان زندگي‌شان را به سختي مي‌گذرانند، تامين كنند. به گفته فروتن، جلب ترحم اجتماعي ممكن است يكي ديگر از دلايل ادامه جرم زندانيان باشد مثلاً برخي زندانيان با اجراي مراسم گلريزان فكر مي‌كنند اجتماع به آن‌ها نگاهي ترحم‌آميز داشته است و برگشت به مسير زندگي آن‌ها را سالم نمي‌بيند كه همين نگاه نيز آن‌ها را ترغيب مي‌كند به فعاليت خود ادامه دهند.

دكتر مصطفي اقليما، آسيب‌شناس اجتماعي مي‌گويد: فقط نبايد زندانيان را مقصر همه مشكلات بدانيم بلكه بايد شرايطي را فراهم كنيم تا با كاهش اين معضلات در جامعه روبه‌رو شويم.

رده‌بندي كردن زندانيان

طبقه‌بندي و رده‌بندي زندانيان در پشت ميله‌هاي آهنين يكي از عواملي است كه مي‌توان به پيشگيري جرايم از طريق زندان كمك كرد.

به عقيده دكتر اقليما، اگر در زندان‌ها رده‌بندي صورت گيرد افراد كمتري آسيب مي‌بينند زيرا وقتي كسي كه به علت بدهي كمي محكوم به زندان مي‌شود هنگامي كه آنجا افرادي را مي‌بيند كه به علت چك و كلاهبرداري‌هاي ميلياردي در زندان افتاده‌اند و سرنوشت يكساني دارند ناخودآگاه درگير مي‌شود و به تعامل برقرار كردن با حرفه‌اي‌ها مي‌پردازد و تخلف‌هايي را از آن‌ها ياد مي‌گيرد كه تا آن روز هرگز بلد نبوده و به همين دليل حرفه‌اي‌تر مي‌شود و حتي وقتي از زندان نيز مرخص شود به دليل اين‌كه عضو يكي از باندها و بزهكاري‌هاي بزرگ شده‌ در خارج از زندان نيز به فعاليت خود ادامه مي‌دهد و دست به كلاهبرداري از ديگران مي‌زند.

سياستگذاران بايد در پايان دوران محكوميت خلافكاران چاره‌اي بينديشند تا آن‌ها پس از آزادي به درستي جذب كار شوند و همانند يك شهروند درستكار به اجتماع برگردند و فعاليت خود را آغاز كنند. اين آسيب‌شناس اجتماعي مي‌گويد: هركس يكبار وارد زندان شود مادام‌العمر محكوم به زندان مي‌شود زيرا پس از آزادي از حمايتي برخوردار نمي‌شود و هر كجا كه بخواهد فعاليت كند يك سابقه در پرونده‌اش وجود دارد، در حالي كه زندانيان به زندان مي‌روند تا دوران محكوميت و اشتباه خود را بگذرانند و پس از آزادي مانند يك انسان درستكار هستند كه تاوان اشتباه خود را پس داده‌‌اند و ديگر بزهكار نيستند.

تدوين قوانين

مصطفي فروتن، روانشناس مي‌گويد: تدوين قوانين براي حفظ اسرار فردي تا پايان محكوميت فرد مي‌تواند بسياري از معضلات را حل كند.

وقتي فردي به دلايل مختلفي (نزاع، درگيري، سرقت، اقتصادي و...) وارد زندان مي‌شود هنگامي كه مي‌خواهد آزاد شود نبايد اطلاعات فردي وي به همه اعلام و در اختیار هركسي قرار گيرد زيرا وي دچار مشكلات روحي و رواني بسياري شده است و نياز به آرامش و حمايت دارد كه اين امر فاش شدن اسرار وي است. بسته‌هاي حمايتي نيز مي‌تواند به زنداني كمك كند. به عقيده فروتن، اشتغالزايي اصولي و كمپ‌هاي اقتصاد محور براي زندانيان مي‌تواند عاملي براي كاهش جرايم آن‌ها پس از آزادي باشد. هنگامي كه زندانيان از سوي ديگر افراد جامعه حمايت شوند با آن‌ها تعامل درست برقرار مي‌كنند و در صدد ضربه زدن به آن‌ها بر نمي‌آيند.

هشدار پليس

سرهنگ فريدون رهبريان، معاون مبارزه با جعل و كلاهبرداري آگاهي كشور مي‌گويد: هشدار به همه صنوف، سازمان‌ها و خدمات بازرگاني، اداره‌‌ها و... مي‌تواند در كاهش كلاهبرداري موثر باشد تا تعداد قربانيان كاهش يابد. هر چند شگرد و شيوه‌هاي كلاهبردارانه بسيار است ولي افراد مي‌توانند با انجام برخي اقدامات به دزدان رو دست بزنند و آنان را در انجام تبهكاري‌هايشان ناكام بگذارند. آن‌ها بايد آگاه باشند براي پرداخت و واريز به حساب خود به هيچ عنوان نياز نيست پاي دستگاه‌هاي خودپرداز بروند و شماره حساب و رمز كارت و رمز دوم خود را در اختيار بيگانگان قرار دهند. همچنين افرادي كه كارت‌هاي خود را گم مي‌كنند سريعاً به پليس اعلام سرقت كنند تا از آن سوءاستفاده نشود.