صفحه خبر لوگوبالا تابناک
مفید صفحه خبر نسخه موبایل
افزایش بهای سوخت، تکه مهم پازل یارانه نقدی

دو سناریوی احتمالی دولت برای یارانه نقدی

اوضاع کنونی اقتصادی و معمای اساسی که این روز‌ها دولت با آن روبه‌رو شده است، دو احتمال اساسی را در خصوص هدفمندی یارانه‌ها مطرح می‌سازد: این که دولت افزایش بهای سوخت را ‌‌مستقیم‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راهکار برگزیند، یا آن که اساسا موضوع یارانه نقدی را به یک خاطره تبدیل کند
کد خبر: ۳۴۹۸۶۰
| |
29175 بازدید
|
دو سناریویی احتمالی دولت برای هدفمندی یارانه ها
اوضاع کنونی اقتصادی و معمای اساسی که این روز‌ها دولت با آن روبه‌رو شده است، دو احتمال اساسی را در خصوص هدفمندی یارانه‌ها مطرح می‌سازد: این که دولت افزایش بهای سوخت را ‌‌مستقیم‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راهکار برگزیند، یا آن که اساسا موضوع یارانه نقدی را به یک خاطره تبدیل کند.

به گزارش «تابناک»، این روز‌ها، موضوع یارانه نقدی و اجرای هدفمندی ‌در فاز دوم آن‌ به شدت به موضوعی جنجالی بدل شده است؛ موضوعی که در پایان، دولت را با یک پازل گنگ و مبهم روبه‌رو ساخته که سعی در حل آن با کمترین هزینه اقتصادی امکان دارد.

این در حالی است که موضوع کسری بودجه سال جاری‌ در کنار موضوع پرداخت یارانه نقدی ـ‌ که به تازگی وزیر اقتصاد ‌کلیت آن را ‌زیر سؤال برده ـ دولت را دچار چالش‌ جدی ‌می‌کند. دولتی که نه قصد آن را دارد که بهای انرژی را برای مقاصد بودجه‌ای خود افزایش دهد‌ و نه آنقدر در خود می‌بیند که زیر بار استقراض از بانک مرکزی رفته، ادعاهای گذشته خود را صراحتا زیر پا ‌گذارد.

اما به تازگی این پازل برای دولت با افزوده شدن یک تکه گم شده دیگر، باز هم مبهم‌تر و گنگ‌تر شده است؛ موضوعی به نام حذف دهک‌های درآمدی بالا از دریافت یارانه نقدی؛ موضوعی که کمیته اقتصادی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس به پیشنهاد شماری از اعضای کمیسیون در دامان دولت انداخته ‌و هم‌اکنون دولت باید با این حاشیه نیز کلنجار برود.

فلسفه پرداخت یارانه نقدی چه بود؟

‌بحث در هدفمندی یارانه‌ کاهش هزینه‌های جاری دولت، ناشی از کنترل دولتی بر بهای کالاهای اساسی و تخصیص یارانه به انرژی بود؛ چیزی که هزینه‌های سرسام‌آوری بر دوش دولت می‌گذاشت؛ افزون بر آن که یک معضل اساسی برای اقتصاد کشور در کلان خود نیز در بر داشت.

حذف یارانه‌ها اما در ایران به روشی بود که شاید در منطق با اصل موضوع هدفمندی تا حدی در تناقض بود: پرداخت یارانه نقدی؛ موضوعی که به گفته علی طیب نیا، بیش از سه برابر بودجه عمرانی‌ برای دولت هزینه داشته است. از سوی دیگر، دولت در پی برداشتن تبعیض قیمتی که با پردخت یارانه بر ‌انرژی وجود داشت، اقدام به توزیع برابر یارانه نقدی می‌کرد که خود شکل دیگری از تبعیض بود!

اما چه دلیلی پشت پرداخت یارانه نقدی بود؟

شمس‌الدین حسینی، وزیر اقتصاد احمدی‌نژاد، در ‌گفت‌وگوی‌ چند ماه پیش،‌ موضوع یارانه نقدی را چنین عنوان کرده و ‌می‌گوید، برای آن که هدفمندی یارانه‌ها، به یک سیستم ریاضتی در اقتصاد ایران تبدیل نشود، بحث یارانه نقدی مطرح شد.

حسینی اذعان کرد: هیچ روشی کم‌هزینه‌تر از پرداخت نقدی وجود ندارد. یادتان باشد بر پایه تجربه تاریخی هر مدل اصلاح نظام یارانه‌ها در ایران اگر بر خلاف پذیرش اجتماعی و به شکل ریاضت اقتصادی باشد در نطفه خفه می‌شود.

اکنون مشخص می‌شود که دولت احمدی‌نژاد بحث یارانه نقدی را برای این‌ در هدفمندی گنجانده بود که «پذیرش اجتماعی» هدفمندی بالا رفته و ریاضت اقتصادی تن‌پوش هدفمندی نشود؛ چیزی که به مرور زمان، نشان داده شد، ولی بر خلاف عقیده و نظر ابتدایی تیم اقتصادی احمدی‌نژاد بود و هدفمندی عملا تبدیل به یک سیستم ریاضتی برای بسیاری از قشرهای پایین دست جامعه شد.

در‌‌ همان گفت‌وگو شمس الدین حسینی اشاره کرد، اگر نظام اطلاعات اقتصادی را اصلاح کنیم، می‌توانیم به مرور اغنیا را از این قطار پیاده کنیم. روزهای نخست، ما بیشتر دنبال شناسایی طبقات آسیب‌پذیر بودیم، ولی هم‌اکنون‌ معتقدم باید راه را‌ برگشت دهیم. طبقات غنی را بهتر می‌شود شناخت.

اما هم‌اکنون دوباره بحث بر سر حذف دهک‌های درآمدی مطرح ‌است و دولت را با این معما روبه‌رو ساخته‌ که چه کسی باید از دریافت یارانه محروم شود؟

موضوع دهک‌های درآمدی، اساسا‌‌ همان موضوعی است که ‌‌چشم اسفندیار‌ هدفمندی در ایران است.‌ سیستم درآمدی در ایران، سیستم اطلاعات اقتصادی و نظام مالیاتی در کشور به گونه‌ای است که هر گونه اقدام برای دهک‌بندی جامعه به لحاظ درآمدی با خطاهای فاحش مواجه خواهد بود و همین موضوع بود که شاید بیش از همه اجرای هدفمندی در دولت‌های گذشته را با یک امتناع اساسی روبه‌رو ساخته بود؛ ترس از بد‌تر کردن تبعیض اقتصادی و به هم ریختن کلان اقتصاد با اجرای هدفمندی به دلیل ‌در دست نبودن اطلاعات اقتصادی شفاف در جامعه.

دولت احمدی‌نژاد در پایان کار به این نتیجه رسید‌ که شناسایی دهک‌های پر درآمد آسان‌تر است؛ اما بر چه مبنایی؟

دولت روحانی از‌‌ همان آغاز کار که موضوع حذف دهک‌های درآمدی مطرح شد،‌ مخالفت کرد و اصرار دولت بر این بود که حذف دهک‌ها نیازمند کار کار‌شناسی است.

اما پیش از این تصور بر آن بود که مجلس و کمیسیون برنامه و بودجه، کاملا با این طرح موافق است که مشخص می‌شود این موضوع نیز درست نیست، به گونه‌ای که عزت‌ الله یوسفیان ملا اظهار کرد، بیشتر نمایندگان مجلس با حذف یارانه ۳ دهک پردرآمد جامعه مخالف هستند و ‌ذکر این مهم لازم است که حذف چند دهک از دریافت یارانه بر خلاف قانون است.

به این ترتیب، این موضوع منجر به آن می‌شود که بحث دهک‌های درآمدی و شناسایی آن‌ها برای حذف، به معمای پیچیده‌ای برای دولت تبدیل شود؛ معمایی که آن گونه که مشخص است، برخی از نمایندگان مجلس می‌خواهند، دولت را مشغول حل آن نگه دارند.

اما حل این معما که زمان زیادی را از دولت خواهد گرفت، به معنی تداوم کسر بودجه در سال جاری و احتمالا بار شدن دوباره هزینه پرداخت یارانه نقد در سال آینده به دوش دولت است. در این میان، اگر دولت نخواهد روی به استقراض از بانک مرکزی آورد، در نبود درآمد ارزی قابل اطمینان، چاره‌ای جز بالا بردن بهای سوخت و انرژی به عنوان مستقیم‌ترین راهکار ندارد.

هرچند وزیر اقتصاد بار‌ها تأکید کرده ‌که دولت قصد افزایش قیمت سوخت ‌ندارد، ‌به شکل معنا‌داری هر بار که این تأکید شده، پیش یا پس از آن، سخن از حق دولت به لحاظ قانونی برای افزایش بهای سوخت به میان آمده است.

این امر در کنار تأکید زنگنه بر نرخ ۳ هزار تومانی بنزین، این احتمال را در پی دارد که اگر دولت و مجلس نتوانند در کوتاه مدت فکری به حال کاهش هزینه‌های پرداخت یارانه نقدی کنند (چیزی که با توجه به اوضاع کنونی بسیار‌ محتمل است) افزایش قیمت بهای‌ سوخت‌ در آینده نزدیک را شاهد باشیم.

در پایان باید گفت، هنوز این امر معمایی دیگر برای دولت مطرح می‌سازد که با افزایش بهای سوخت، با گرانی کالاهای اساسی و رکود تولید چه می‌توان کرد؟

‌گویا حل این معما به نظر برای دولت ساده‌تر از حل معمای حذف دهک‌های درآمدی از دریافت یارانه نقدی است. اگر دولت ‌یکباره به این نتیجه نرسد که کلا بساط یارانه نقدی را از هدفمندی جمع کند!
مفید صفحه خبر نسخه موبایل
اشتراک گذاری
سفرمارکت
گزارش خطا
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۲۲۴
انتشار یافته: ۱۰۷
مجمع امید کارمندان دانشگاههای علوم پزشکی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
روحانی معترضیم ,
مطالبات کارمندان حق طلب :
استمرار پرداخت یارانه نقدی - کاهش میزان ساعات کار و افزایش هماهنگ حقوق با تورم...
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
دوست عزیز
شرایط فعلی کشور نتیجه هشت سال گذشته است و روحانی نمی تواند ظرف دو ماه همه چیز را حل کند.
جواد
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
کاملا با نظرت موافقم. جناب روحانی قرارتان را بامردم فراموش نکنید .فشار روز بروز برمرم بیشتر میشود.
افشین
| - |
۱۴:۱۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
مطمئن باشید وضع کارمند ها از وضعیت کارگرا خیلی بهتره. ما کارگرای بخش خصوصی با مدرک کارشناسی و حداقل 50 ساعت کار در هفته ارزو می کنیم کارمند دولت باشیم.
علی
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۴۲ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
کارمندان دولت متوجه نیستند که وجود مبارکشان (اغلب انها) نفعی به حال مملکت نداره.اگر در موقعیتی مشغول کار هستند ..فقط برای اینه که مشغول کار باشند.پس توقعات خودشون رو کم کنند.مگر چه چیز شما از کارگران تامین اجتماعی بیشتره؟که حالا ساعت کاری شما رو هم کم کنند؟بگذارید چیزی رو اعتراف کنم بنده حداقل دوروبر خودم که ندیدم حتی در بین دوستان و دوستان دوستانم هم ندیدم که خودش حاضر به نگرفتن یارانه نقدی شده باشه.ولی به عنوان یک عضو از کارگران تامین اجتماعی از همون اول برای این یارانه اقدام نکردم.پس میشه نگرفت و زنده موند چون من و خانواده ام هنوز زنده ایم و خوشبختانه هم میتونم با صدای بلند در مقابل کسانی که همیشه تق میزنند جواب قاطع بدم .
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۵۳ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
دیگه چی ؟؟؟
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۵:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
اگه رییس جمهور عوض نشده بود الان دلار 6000 تومن بود
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۵:۳۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
بهترین کار کاهش قیمت دلار به قیمت واقعی زیر 1000 تومان و برداشته شدن یارانه نقدی هست
ناشناس
| United States |
۲۰:۵۲ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
اقای روحانی که میگفتند من 100 روزه این مشکلات رو حل میکنم.
وحید
| Iran, Islamic Republic of |
۲۱:۲۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
اقایان محترم (افشین و علی): شمایی که مدرک لیسانستو معلوم نیس از کدوم دانشگاه گرفتی؟؟؟ منی که فوق لیسانسمو از بهترین دانشگاه تهران گرفتم و با شرایط نخبگی جذب یکی از این سازمانهای دولتی که به نظر شما یودن یا نبودنشون فرقی نمی کنه شدم با هزار بدبختی و این درو اون در زدن و هزارتا موقعیت کاری و درسی دیکه رو از دست دادم چرا باید حقوق و مزایام بیشتر از شمایی نباشه که این شرایطو نداشتید؟ بهای زندگی زندگیه آقا!!! می خواستید زحمت بکشید تا موقعیت بهتری کسب کنید این قدر هم تنگ نظر نباشید. تلاش کنید تا به موقعیت بهتری برسید.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۵۳ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
پرداخت نقدی یارانه به مصرف کنندگان اشتباه است و افزایش قیمت ها نیز اشتباه است. قبول کنید که اشتباه کردیم و جلوی تورم بیشتر و از بین رفتن انگیزه برای کار و تولید را بگیرید.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۲۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
بهتر است دولت از روش اشتباهی که پیش گرفته شده است برگردد
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
احسنت کاملا درست است پرداخت یارانه از اول اشتباه بود و انگیزه فعالیت از مردم کم درامد راگرفت
روستاهای سرسبز به بیابانهای بی اب و الف تبدیل شد چون یک نفر با داشتن متوسط چهار فرزند متوسط ماهیانه حدود 260هزار تومان میگرفت و این قضیه تقریبا انگیزه کار کردن را از انها صلب کرد .
چون هزینه یک خانواده کشاورز در یک روستا بسیار کمتر از یک خانواده شهری است و شاید با این تورم وحشتناک هم بتواند با یارانه دریافتی زندگی خود را اداره کند و کاری انجام ندهد
بيژن
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
پرداخت نقدي يارانه دردولت قبل اشتباه بزرگي بود.دولت فعلي بايستي بجاي آن كارآفريني براي جوانان كشور-ارزان كردن ارزاق عمومي ودارو -ايجاد تسهيلات لازم براي قشر كم درآمد مانند دادن بن ارزاق ونياز منديهاي عمومي بكارمندان كه قشر آسيب پذير جامعه هستند وتسهيلات براي جوانان وبراي افراد بالاي 60 سال جامعه وهزاران راهكارهاي ديگري كه ميتوانند جايگزين يارانه نقدي شوند. خلاصه پرداخت يارانه بمعني:بيكاري- گراني-فقر- ازبين رفتن كشاورزي
اتفاقي كه ميبينيد افتاده است.اگر بلد نيستيم
از كشورهاي ديگر الگوبرداري كنيم.كجاي دنيا
بمردم يارانه پول ميدهند؟؟؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۵۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
اقای ریس جمهور شما قرار بود یارانه کالا هم بدهید
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
بودجه امسال را دولت قبلی بسته است.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۵۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
تمام حساب هاي بانكي افراد به كد ملي آن ها مرتبط است بنابر اين با رديابي مبادلات مالي حساب افرادي كه از سطح معيني فراتر است تا حد قابل قبولي مي توان اغنيا را از بقيه جدا نمود
پاسخ ها
افشین
| - |
۱۴:۲۵ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
بر عکس اکثریت پولدارا اموال خود را به صورت غیرنقدی نگه می دارند و معمولا برای فرار مالیاتی اموالشان قابل رهگیری نیست و از این طریق فقط کسانی که مالی سپرده کرده اند هم روز به روز پولشان در بانکها بی ارزش می شود و هم یارانه نمی گیرند.
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۶:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
همچنین باید در تمامی معاملات از (مانند معملات مسکن که در حال حاضر با کد ملی انجام میشود) جمله معاملات ارز و طلا استفاده از کد ملی اجباری شود تا درامد هر شخص مشخص شود با این روش می توان نظام مالیاتی را نیز بهبود داد و به سمت واقعی شدن مالیات ها رفت
جهانبخش
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۴:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
يكي از دلايل تورم رو به رشد موجود در كشور دادن پول نقد دست مردمه .....
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۴:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
جلوی ضرر را از هر کجا بگیریدمنفعت است سریعا بساط یارانه را جمع کنید ؟
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۰۷:۴۳ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۷
سريع
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۴:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
با افزایش قیمتها که از ملت چندین برابر گرفته شود و چندرغاز به اسم یارانه به ملت داده شود اخر و عاقبت بسیار بدی را در پی خواهد داشت بهتر است یارانه ها به خاصره ها بپیوندند
lمرتضي
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۴:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
بهترين گزينه حذف كامل يارانه نقدي و كنترل و كاهش تورم مي باشد چون كاهش قيمت كالاهاي اساسي و ضروري به مراتب بهتر از يارانه 45500 توماني و به نفع مردم است و كمبود بودجه دولت هم جبران مي شود.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۴:۱۸ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
باید یارانه کارمندان دولت که بالای 2 میلیون میگیرند قطع بشه.بعد هم قشر مرفه.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۶:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
تا تو فقط بخوری و بخوابی .
ناشناس
| United States |
۲۱:۲۷ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
بالای شش میلیون هم باشه ، یارانه حق همه است . چون پول نفته ، اگه شش میلیون هم حقوق می گیره مالیاتشو میده ....
حامد
| - |
۰۹:۲۶ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۷
اونی که 2 تومن حقوق داره یارانه میخواد چیکار.یارانه پول یک روزشه یا یک روز تفریحشه.
مسعود
| Iran, Islamic Republic of |
۰۹:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۷
خوب بدبختی اینه که با همون مقدار هم نمیشه زندگی کرد چیزی نمیدن
رضا
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۴:۲۰ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
از اول هم اجراي اين طرح اشتباه بود.
اگر دولت قبل از اجراي طرح در فشار بود ميتوانست در گامهاي كوچك نرخها را افزايش دهد و تورم هم با گامهاي كوچكتري افزايش ميافت ولي نه اينكه يك مرتبه پول يارانه به مردم بدهد و نقدينگي را زياد كرده و اينطور تورم لجام گسيخته با بار آورد.
با اينكه دير است ولي جلو ضرر را هر جا بگيريم منفعت است. پرداخت پول يارانه را به كل مردم متوقف كنيد و در فاصله يك ماه پول آن را صرف يحمايت به كالاهاي اساسي و بهداشت و درمان و توليد و انرژی اختصاص دهيد.
اينطور تورم هم پايين خواهد آمد.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۶:۲۲ - ۱۳۹۲/۰۷/۱۶
بهترين تصميم در اين مقطع، قطع كامل پول نقد پرداختي به مردم و پرداخت آن بودجه بابت بيمه عمومي كل ايرانيان كه با اين روش اولاً چندين دهك اتوماتيك‌وار از چرخه حذف خواهند شد چرا كه خود بيمه شده‌اند و بودجه كفاف باقي افراد جامعه را خواهد داد و مطمئنا سهم توليد و كشاورزي و دولت نز پرداخت خواهد شد و بهترين عايدي آن بيمه شدن كليه افراد و افزايش نيافتن قيمتها خواهد بود كه نزديكترين گزينه به عدالت اجتماعي است.
برچسب منتخب
# آیت الله سید مجتبی خامنه ای # عملیات وعده صادق 4 # جنگ منطقه ای # جنگ ایران و اسرائیل # جنگ ایران و آمریکا # شهادت رهبر انقلاب # مذاکرات ایران و آمریکا
نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه مذاکرات و توافق چیست؟