نظر سیف درباره نرخ ارز درست بود!

چند روز پیش رئیس کل بانک مرکزی کشور در یک مصاحبه تلویزیونی و در شرایطی که جامعه کاهش قیمت ارز را پذیرفته بود، اعلام کرد که دولت اجازه نخواهد تا بهای دلار پایین‌تر از ۳۰۰۰ تومان باشد؛ همین جمله آقای رئیس کافی بود تا بار دیگر دلالان و سفته بازان به بازار هجوم برند.

این سخنرانی سیف به نظر بسیاری از اقتصاددانان بی‌موقع بود و به اعتقاد آن‌ها راه کاهش بهای ارز را منحرف کرده است، برخی از منتقدان این سخنان حتی به وی توصیه کرده‌اند که دیگر مصاحبه نکند؛ بیشتر انتقاداتی که به این سخنان شد، از سوی مجلسیان بود.

نمایندگان بر این باورند که بازار ایران حالت روانی دارد و این نوسانات برگرفته از این موضوع است، به همین دلیل برای کاهش بار روانی در اوضاع کنونی، بهترین راهکار سکوت مسئولین اقتصادی است. البته ناگفته نماند که مدیریت ارز کشور بر عهده بانک مرکزی است و قانون این اختیار را به این نهاد واگذار کرده است.

محمد قسیم عثمانی در این باره به تابناک گفت: قانون برنامه این اختیار را به رئیس بانک مرکزی ‌و مدیریت ارز را به بانک مرکزی سپرده که سیستم شناور مدیریت شده را اجرا کند. توجیه رئیس کل بانک مرکزی برای ارز ۳۰۰۰ تومانی این است که بخشی از درآمدهای دولت ارزی است و درآمدهای ارزی باید تبدیل به ریال شود و با ارز زیر ۳۰۰۰ تومان امکان تأمین هزینه‌های دولت وجود ندارد.

وی افزود: دیگر اینکه کاهش قیمتی که رخ داد به این دلیل نبوده ‌که اتفاق اقتصادی خاصی رخ داده باشد و بیشتر جنبه روانی و انتظارات جامعه است، وگرنه ارز جدیدی به بازار تزریق نشده است. آن‌ها از نوسان قیمت ارز می‌ترسند و می‌خواهند نرخ ارز ثبات داشته باشد و در نوسان نباشد. این گونه نباشد که در اثر اتفاقاتی قیمت ارز پایین بیاید ولی متعاقب آن اتفاقی بیفتد که موجب جهش شود.

عثمانی افزود: بهای واقعی ارز ۵۰ درصد قیمت کنونی است و اگر بر اساس تحلیل‌های اقتصادی محاسبه شود، قیمت ارز بیشتر از ۱۵۰۰ تومان نخواهد بود. اگر قیمت منصفانه و محاسباتی دقیق برای ارز داشته باشیم، نمی‌تواند بهای ارز از ۱۵۰۰ تومان فاصله چندانی داشته باشد.

این نماینده گفت: با کاهش بهای ارز قیمت کالا‌ها کاهش خواهد یافت؛ منتها با تأخیر. کالاهایی که بالا رفتن قیمت آن‌ها با منطق است با منطق نیز پایین می‌آید اما قیمت کالاهایی که غیرمنطقی افزایش یافته بالا خواهد ماند.

وی اظهار داشت: هزینه‌های زندگی افزایش یافته و مردم می‌خواهند به نحوی تورم را به دیگران انتقال دهند و هر کسی کالایی دارد و یا خدماتی ارائه می‌دهد، اولین توجیهش این است که هزینه‌ها گران شده ‌و باید این فشار را به لایه بعدی انتقال دهد تا از فشار رها شود. سرعت افزایش قیمت از سرعت کاهش قیمت بیشتر است. فروشندگان برای قیمت گذاری محصولاتشان در زمان افزایش و کاهش قیمت‌ها از مدل‌های متفاوتی استفاده می‌کنند و همین باعث شده ‌در زمان افزایش قیمت به سرعت واکنش نشان دهند؛ اما در زمان کاهش قیمت به تدریج واکنش نشان دهند.

عثمانی در توضیح این که در پایان فشار بر شهروندان وارد می‌شود و حاکمیت برای اینکه فشارهای وارد بر مردم را کمتر کند، چه اقداماتی باید انجام دهد، گفت: دولت باید انتخاب کند؛ یا باید به کاهش قیمت ارز و کاهش تورم و کسری بودجه بیشتر تن بدهد و یا به حفظ قیمت‌های کنونی و تأمین بودجه مورد انتظار خود بپردازد.

این نماینده گفت: قیمت را باید عرضه و تقاضا مشخص کند. وقتی ارز ارزان می‌شود باید کاری کنیم که عرضه در بازار بیشتر شود و به قیمت تعادلی برسد. اگر دولت عزمش بر کاهش قیمت‌ها باشد، چاره‌ای جز این ندارد. نرخ ارز بالا جذابتی برای وارد کننده ندارد. وقتی واردات جذاب است که نرخ ارز پایین باشد. با کاهش نرخ ارز واردات افزایش خواهد یافت و عرضه محصولات به تبع آن بیشتر خواهد شد.

با همین دلار ۳۰۰۰ تومانی، کسری بودجه بالای ۷۰ هزار میلیارد تومان است اما با سیاستی که به اجبار و زور نرخ ارز را بالا نگه داشته شود موافق نیستم. دولت قول داده ‌فشار معیشتی را بر مردم کم کند. ضرورت فعلی این است اما سیاست بلند مدت درستی نیست.