ایران سوت پایان «مذاکره برای مذاکره» را کشید

گزارش سفر رئیس‌جمهور به قرقیزستان، اخبار مربوط به استعفای زنگنه و برکناری دانشجو، ادامه داستان راستگو و اخراج وی از جانب اصلاح‌طلبان و اوج‌گیری سرطان در تهران، مهم‌ترین اخبار روزنامه‌های امروز هستند.

ایران سوت پایان «مذاکره برای مذاکره» را کشید

سفر رئیس جمهور به بیشکک برای شرکت در اجلاس سازمان شانگهای، مورد توجه روزنامه‌ها قرار گرفته است. مسأله هسته‌ای و سوریه، مهم‌ترین موضوعات مطرح ‌در برنامه‌های طرف ایرانی بوده است. بهار در مطلبی با تيتر «ایران سوت پایان مذاکره برای مذاکره را کشید» نوشته است: سوت پایان «مذاکره برای مذاکره» به صدا درآمد؛ این‌ بار از سوی جمهوری‌اسلامی ایران و توسط محمد‌جواد ظریف؛ فردی که قرار است به‌زودی در قامت مذاکره‌کننده ارشد در میدان گفت‌وگوهای هسته‌ای حاضر شود. تعویض بازیگران هسته‌ای، به تعویض و تغییر تاکتیک بازی جمهوری‌اسلامی هم منجر شد؛ تاکتیکی که تطویل مذاکرات دیگر در آنجایی ندارد. تاکتیک «مذاکره برای مذاکره» تنها در دوره‌ای برای جمهوری‌اسلامی کارآمد بود؛ البته به ادعای غربی‌ها. ادعایی که مبتنی بر این بود که تهران این تاکتیک را پیش گرفته است تا زمان بخرد و برنامه هسته‌ای خود را توسعه دهد؛ راست و دروغش گردن خودشان، این‌که این تاکتیک در دستور کار بوده است یا نه مهم نیست، مهم این است که همین تطویل مذاکرات در گذشته و عدم توافق طرف‌های درگیر در موضوع هسته‌ای ایران بر سر توقف یا ادامه برنامه هسته‌ای هیچ‌ گاه به مانعی در پیشبرد این برنامه تبدیل نشد. همین امر غربی‌ها را به فکر تغییر تاکتیک انداخت. آن‌ها برای آن‌که در موضوع هسته‌ای ایران زود‌تر به یک نتیجه ملموس دست پیدا کنند گسترش تحریم‌ها را در دستور کار قرار دادند تا با ضدتاکتیک ابتکار عمل در مذاکرات را از دست جمهوری‌اسلامی ایران خارج و توپ ضرر تطویل مذاکرات را به زمین جمهوری‌اسلامی ایران ارسال کنند؛ که اتفاقا این طور هم شد. با گسترده‌تر شدن دامنه تحریم‌ها علیه جمهوری‌اسلامی ایران و تأکید بر پابرجا ماندن آن تا زمان دستیابی به یک توافق همه‌جانبه برای ایجاد اطمینان نسبت به صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران، هر روز تأخیر در دستیابی طرف‌های درگیر در موضوع هسته‌ای ایران زمان را به ضرر جمهوری‌اسلامی و مردم ایران پیش می‌برد. تا آنجا که تحریم‌ها کم‌کم آثار خود را بر زندگی مردم ایران با کوچک‌تر شدن سفر‌ها و بروز مشکلات در زندگی روزمره به‌ خصوص تأمین داروهای مورد نیاز به جا گذاشت.

از آن پس تطویل در مذاکرات و «مذاکره برای مذاکره» از سوی جمهوری‌اسلامی منطقی نبود. هرچند با وجود درک این واقعیت هیچ‌ گاه از سوی هیأت مذاکره‌کننده هسته‌ای پیشین اقدامی برای توقف این روند نشد. با این حال هیأت مذاکره‌کننده هسته‌ای جدید نمی‌تواند نسبت به تطویل مذاکرات بی‌تفاوت باشد. اساسا به‌نظر می‌رسد دولت در پی تسریع در مذاکرات و پیشرفت در گفت‌وگوهاست. در همین حال محمد‌جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در گفت‌وگو با شبکه خبری پرس‌تی‌وی با تأکید بر این‌که «ما امیدواریم در مذاکرات رو به جلو حرکت کنیم و باید نتیجه‌گرا باشیم»، گفت: «بر این باوریم که مذاکرات نامحدود نیست و خود مذاکره فی‌نفسه هدف نیست. ما اعتقاد داریم مذاکرات باید ضرب‌الاجل داشته باشد، نتیجه‌گرایانه باشد و براساس حسن‌نیت، شرایط برابر و احترام متقابل باشد. اکنون ما باید رویکرد این مذاکرات را تغییر دهیم‌». وزیر خارجه البته دستیابی به توافق در مذاکرات هسته‌ای را منوط به تغییر تاکتیک غرب دانست و تأکید کرد آن‌ها نیز همچون جمهوری‌اسلامی ایران باید با رویکرد تازه در مذاکرات حاضر شوند.

وی خطاب به طرف‌های درگیر در موضوع هسته‌ای گفت: «اکنون اگر می‌خواهید در قبال پرونده هسته‌ای ایران به نتیجه برسید، باید نگاه خود را تغییر دهید؛ باید اهداف مشترکی داشته باشیم، نه این‌که ایران یک هدف و گروه ۱+۵ هدف دیگری داشته باشد. اگر آن کشورهایی که ادعا می‌کنند نگران برنامه هسته‌ای ایران هستند، يكسری اهداف را دنبال کنند و ما هم یک‌سری اهداف را دنبال کنیم، در این صورت جدال رخ می‌دهد و بازی کودکانه‌ای شکل می‌گیرد که در آن هر کسی به دنبال این است که بیشتر از دیگری امتیاز بگیرد‌». ظریف تأکید کرد: «چیزی که برای هر دو طرف نتیجه‌بخش خواهد بود، داشتن اهداف مشترک است و این اهداف از این قرارند: اول این‌که برنامه هسته‌ای ایران باید صرفا صلح‌آمیز باقی بماند؛ ظاهرا این هدف اعلام‌شده طرف دیگر یعنی گروه ۱+۵ است‌».

وزیر خارجه با تأکید بر این‌که ما به دنبال سلاح اتمی نیستیم و سلاح اتمی هیچ جایگاهی در دکترین امنیتی ایران ندارد بنابراین، در هدف اول اشتراک داریم، گفت: ما حالا می‌خواهیم در هدف دوم نیز اشتراک پیدا کنیم. تنها راه تضمین این‌که برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز باقی بماند این است که اجازه داده شود این برنامه در فضای قابل قبول و صلح‌آمیز بین‌المللی ادامه پیدا کند. چرا؟ چون ظرفیت‌های هسته‌ای ایران داخلی هستند؛ برنامه هسته‌ای ایران وابسته به خارج نیست به همین دلیل شما نمی‌توانید ایران را از چیزی که متعلق به خود این کشور است، محروم کنید. ظریف در پاسخ به این سوال که «شما درباره مذاکرات هسته‌ای با گروه ۱+۵ خوش‌بین هستید؟» گفت: «من خوش‌بین هستم که ما با عزم حل مشکل وارد مذاکرات خواهیم شد. «رسیدن به پاسخ مثبت» شعار ما برای این مذاکرات است، اما باید دو طرف همکاری داشته باشند. اگر آمریکا و باقی کشورهای عضو گروه ۱+۵ آماده نیستند که به صورت جدی وارد این فرآیند شوند‌». سناریویی کاملا متفاوت در پیش خواهیم داشت‌».

زنگنه: با این وضع کار نمی‌کنم!

خبر طرح یک استعفای زودهنگام در دولت یازدهم و توضیح آن در چند روزنامه نزدیک به دولت مورد اشاره قرار گرفته است. ابتکار در این باره نوشته است: به‌‌ همان اندازه که موضوع اخراج، استعفا و استیضاح وزرا در دولت‌های نهم و دهم محمود احمدی‌نژاد ‌عادی تلقی می‌شد، شنیدن کلمه «استعفا» در دولت روحانی که وزرایش به دقت و رایزنی‌های بسیار انتخاب شده وهماهنگی کامل آنان با مواضع فعلی رئیس جمهوراثبات شده است، به خصوص که هنوز یک ماه از عمر این دولت نگذشته بدون تردید می‌تواند موضوعی عجیب باشد. روز گذشته وزیر کار دولت یازدهم در برای بیان موضوعی درباره وضعیت اقتصادی کشور به «تهدید به استعفا» ی بیژن رنگنه وزیر نفت خبر داد. اما بدون تردید جنس این استعفای طرح شده در دولت یازدهم تناسبی با آنچه در دولت‌های نهم و دهم گذشت ندارد.

ربیعی وزیر رفاه با اشاره به خواسته یکی از فعالان اقتصادی که مطرح کرده بود سهم ۳۰ درصد بخش اقتصاد از هدفمندی یارانه‌ها داده شود، اظهار داشت: ما هنوز نداریم که بدهیم و گرفتاری دولت سرمایه است و آقای زنگنه در جلسه چهارشنبه دولت تا مرز استعفا پیش رفتند و گفتند با این وضع کار نمی‌کنم. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره یارانه‌ها گفت: این یارانه‌ها عدالت درست نکرد و به رفاه نیز گره نخورد.

شرق هم توضیحات ربیعی درباره سخنان زنگنه در آخرین جلسه دولت را مورد اشاره قرار داده و نوشته: علی ربیعی درخصوص سخنانش در جمع مدیران استان مازندران درباره اظهارات وزیر نفت در جلسه چهارشنبه گذشته هیأت دولت توضیح داد. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی روز گذشته در جمع مدیران دستگاه‌های اجرایی استان مازندران با اشاره به درخواست یکی از فعالان اقتصادی برای پرداخت سهم ۳۰‌درصدی بخش اقتصاد از هدفمندی یارانه‌ها گفته بود: «ما هنوز [پولی] نداریم که بدهیم و گرفتاری‌ها بر سر ماست‌».

وی در ادامه سخنانش يادآور شده بود: آقای زنگنه در جلسه چهارشنبه گذشته دولت تا [مرز] استعفا پیش رفت و گفت با این وضع نمی‌توان کار کرد. ربیعی در این زمینه توضیح داد: منظور «زنگنه» از بیان جمله فوق صرفا ذکر مشکلات مالی و دشواری کار در چنین شرایطی بود. وزیر نفت در واقع با تشریح مشکلات اقتصادی موجود به‌ ویژه در حوزه تولید، بر لزوم حمایت از این بخش با پرداخت سهم تخصیص‌یافته از محل هدفمندی یارانه‌ها برای حل این مشکلات تأکید داشت.

سرطان در تهران بیداد می‌کند

در آستانه آغاز سال تحصیلی و اوج گرفتن ترافیک در تهران، بیشتر روزنامه‌ها خبری را مورد توجه قرار داده‌اند که بر اساس آن: همه ساله آغاز ماه مهر و سال تحصیلی جدید و بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها در پایتخت و دیگر کلانشهرهای کشور ترافیک شهری به ناگهان تا ۳۰ درصد افزایش می‌یابد و به همین نسبت آلودگی هوا و بیمالری‌های ناشی از افزایش آلاینده‌ها نیز تشدید می‌شود تا جاییکه هم در کوتاه مدت زندگی شهری به مراتب سخت‌تر از نیمه اول سال می‌شود و هم احتمال ابتلای شهروندان به بیماری‌های خطرناک و لاعلاج بیشتر می‌گردد.

طی روزهای اخیر و در آستانه بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها جلسات چندگانه ستاد استقبال از مهر ۹۲ به میزبانی معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران و با حضور نمایندگان دستگاه‌های اجرایی ذیربط برگزار شده که تازه‌ترین جلسه این ستاد حاوی نکات تکان ‌دهنده‌ای از آثار و پیامدهای آلودگی هوا بود. نماینده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این جلسه با اشاره به آثار ترافیک و آلودگی هوای ناشی از آن بر سلامت شهروندان تهرانی گفت: سرطان در تهران بیداد می‌کند. حسین همتی با بیان اینکه با توجه به شیوع بیماری سرطان، چاره‌ای جز اختصاص قسمت‌های بیشتری از ظرفیت مراکز درمانی به بیماران مبتلا به سرطان نداریم، افزود: بخش‌های ویژه سرطان در بیمارستان‌های تهران هر روز گسترش می‌یابد.


احتمال برکناری‌ دانشجو در جلسه فوق‌العاده در آستانه وقوع

خبر تشکیل جلسه فوق‌العاده هیأت امنای دانشگاه آزاد و احتمال برکناری رئیس دانشگاه و واکنش وی به این خبر مورد توجه نزدیک‌ترین روزنامه به هاشمی رفسنجانی قرار گرفته است. آرمان در این باره نوشته: یاسر هاشمی روز گذشته اعلام داشت که جلسه فوق‌العاده هیأت امنا قبل از آغاز سال تحصیلی و بازه زمانی باقی مانده تا اول مهر ماه برگزار خواهد شد. وی که به همراه رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام به دفتر توسعه فناوری ریاست جمهوری رفته بود اعلام داشت که به طور معمول جلسه هیأت امنا هر دو ماه یکبار برگزار می‌شود اما به درخواست جمعی از اعضای هیأت امنا و موافقت رئیس جلسه نامه به دبیر هیأت امنا ارجاع داده شده و به‌زودی جلسه فوق‌العاده برگزار می‌شود. رئیس دفتر هیأت امنا البته اعلام داشته که دستور جلسه بررسی مسائل جاری دانشگاه است و موضوع عزل فرهاد دانشجو در دستور کار نیست. وی البته تصریح داشته که در راستای عدم آسیب دیدگی دانشجویان و دانشگاه به‌ رغم اختلاف سلیقه‌ها که کم هم نبوده در حال حاضر همکاری خوبی میان هیأت امنا و رئیس دانشگاه انجام می‌پذیرد اما بی‌گمان موضوع تشکیل جلسه فوق‌العاده آن هم با توجه به عقبه و سابقه‌ای که بدان اشاره رفت نمی‌تواند دور از حواشی باشد و احتمال هر خروجی‌ای از آن منتفی نیست. جالب آنکه دانشجو شب قبل از انتصابش اعلام داشت که قصدی بر پذیرش ریاست دانشگاه ندارد اما ظرف چند ساعت حرفش عوض شد حال شاید به‌‌ همان سبک و سیاق وی رفتنی شود!

واکنش فرهاد دانشجو نیز گویا حاوی این حس احتمال رفتنش است. وی در خصوص جلسه فوق‌العاده هیأت امنا خاطر‌نشان کرد: در جلسه روز چهارشنبه موضوعات مختلف از جمله موضوع تغییر احتمالی رئیس دانشگاه و احتمال بررسی این موضوع در جلسه هیأت امنا نیز امکان طرح دارد. وی البته در سخنانی جالب ضمن آن که پذیرفته روال و روش انتخاب رئیس جدید ایراداتی داشت ولی اعلام کرد که در ‌مدت سپری شده روابط خوب و مفیدی میان هیأت امنا و شخص رئیس آن با مدیریت دانشگاه ایجاد شده است. وی گفت که آیت ا... هاشمی نمره خوبی به وی و همکارانش می‌دهند و پس از آن نتیجه‌گیری کرد که با این وصف اگر تغییری در ریاست دانشگاه ایجاد شود ناشی از دلایل دیگری غیر از عملکرد وی است! وی در ادامه نیز در سخنانی جالب‌تر گفت: به هیچ وجه کوچک‌ترین وابستگی به این سمت نداشته و ندارم و نخواهم داشت. هر وقت که طبق قانون شخص دیگری را تعیین کنند، خداوند متعال را شکر خواهم کرد و اما اگر عزل شوم از همه خانواده بزرگ دانشگاه آزاد اسلامی بابت اینکه نگذاشتند مدت بیشتری را در خدمتشان باشم، عذرخواهی خواهم کرد. البته فکر نکنم که چنین اتفاقی تا قبل از اتمام دوره چهار ساله ریاست دانشگاه بیفتد ولی به هر صورت راضی به رضای خدا و آماده برای ادامه کار با تمام توان و عشق و آماده رفتن نیز هستم. نکات جالب این سخنان آنجایی است که وی عملکرد خود را مورد تایید همگان می‌نامد و رفتنش را ملهم از حواشی بیرونی و البته اعلام می‌دارد که آماده رفتن است و بلافاصله هم از همکارانشان عذرخواهی می‌کند که نگذاشتند خدمت بیشتری کند؛ حرف‌های ضدو نقیضی که خود به اندازه کافی گویاست.

تفاسیر گوناگون از ماجرای راستگو و اصلاح‌طلبان

در حالی که هنوز ماجرای رأی الهه راستگو به شهرداری قالیباف و اخراج وی از جانب اصلاح‌طلبان مورد توجه روزنامه‌هاست، ابتکار در بخشی از مطلبی با عنوان «اقدام حزبی یا رفتار مدنی؟» به قلم محمدعلی وکیلی نوشته است: اگر چه حزب در ایران شکل واقعی پیدا نکرده و قواعد حزبی بر رفتار اهالی سیاسی حاکم نیست و فعالیت احزاب به شب انتخابات محدود و ختم می‌شود ولی در کلانشهر بزرگی چون تهران، لیست‌ها با هم رقابت می‌کنند و اکثریت مردم به لیست‌ها رأی می‌دهند. به جز در موارد معدود، فرد به عنوان شخصیت فردی نتوانسته رأی مردم را به خود اختصاص دهد. سرکار خانم راستگو با هویت شخصی به شورای شهر تهران راه پیدا نکرده است که حال خود را بی‌نیاز از توقعات و انتظارات حزبی قلمداد نماید بلکه او با اعتبار اصلاح طلبی و با تکیه بر لیست اصلاح طلبان، شانس حضور در شورای شهر تهران پیدا نمود. به بطور طبیعی رفتار خلاف انتظار اصلاح طلبان، نشان شیر زنی و شیر مردی و شجاعت نیست. ولی با این حال رأی دادن ایشان جزو حقوق فردی نامبرده است. کیفیت رأی تابع تعلقات حزبی نیست و تخلف محسوب نمی‌شوداگر چه خلاف انتظار می‌باشد. به عبارتی رأی ایشان اشکال حقوقی نداردولی غیر اخلاقی می‌باشد.

آن چنان که از روایت‌های مختلف بر‌می‌آید جریان اصلاح طلب و اصولگرا در یک اقدام فرا فردی، تصمیم گرفتند که به منظور پایبندی اعضاء بر تعهدات خویش و راستی آزمایی، آراء هر گروه توسط یک نفر از اعضاء گرد آوری و مورد رؤیت قرار گیرد و آنگاه به گلدان ریخته شود این اقدام توسط هر دو گروه مخالف حق مدنی است که جناب دکتر افروغ برایش فریاد بر آورد و عمل اصلاح طلبان را به نکوهش گرفت و اصولگرایان را تبرئه نمود از این نظر اقدام هر دو گروه در تعارض با حق مدنی فرد می‌باشد.

در همین حال، کیهان نیز در بخشی از یادداشت روز خود با تيتر «دیکتاتورهای کوچولو» نوشته: گفته‌اند «در مَثَل مناقشه نیست» چرا که «تمثیل» مقایسه میان دو موضوع یا دو پدیده شبیه به یکدیگر است بی‌آنکه این دو پدیده در تمامی ابعاد و مختصات، مانند هم باشند. به عنوان مثال، شخص سنگدل و بی‌رحم را به شمر تشبیه می‌کنند در این تشبیه، سنگدلی و بی‌رحمی شخص تشبیه شده مورد نظر است و نه آنکه او را نیز مانند شمر بن ذی‌الجوشن، قاتل حضرت اباعبدالله‌الحسین علیه‌السلام بدانند. با این توضیح ضروری که می‌تواند از برخی قضاوت‌های احتمالی و غلط پیشگیری کند، باید گفت رویکرد جدید مدعیان اصلاحات در اعلام دیکتاتوری آشکار و اصرار بر آن ـ با عرض پوزش ـ عمدی است و در مواردی با عملکرد برخی از گروه‌ها و جریانات وابسته نظیر طالبان، تکفیری‌ها، منافقین و... بی‌شباهت نیست ـ در مثل که مناقشه نیست ـ و اما، گروه‌های یاد شده که در میان ملت‌های خود جایگاه و پایگاهی نداشتند، رسیدن به قدرت را در حمایت دشمنان بیرونی مردم وطن خویش جستجو می‌کردند و برای جلب اعتماد قدرت‌های بیگانه به دیکتاتوری آشکار در میان اعضای تشکیلات خود روی می‌آوردند و از این طریق برای حامیان بیرونی خود پیام می‌فرستادند که در تشکیلات و سازمان تحت مدیریت آنان کمترین سرپیچی یک عضو از دستورات دیکته شده تحمل نمی‌شود بنابراین، قدرت بیرونی می‌تواند روی قول و قرارهایی که از سوی سردمداران گروه داده می‌شود، حساب کند و مطمئن باشد که در صورت زد و بند هیچ یک از اعضای گروه اختیاری برای مخالفت نخواهند داشت. سازمان‌های مورد اشاره همراه و در کنار ارسال پیام تسلیم به دشمنان بیرونی، پیام مشابهی نیز برای اعضاء و هواداران خود ارسال می‌کردند و آن، این که هر یک از اعضا‌ بلافاصله بعد از مخالفت با دستورالعمل‌های دیکته‌شده به شدید‌ترین و بی‌رحمانه‌ترین شکل ممکن تنبیه خواهند شد، سازمان‌هایی نظیر منافقین، القاعده، ‌ سلفی‌ها و تکفیری‌ها با کشتن اعضایی که از دستورالعمل‌های دیکته شده سرپیچی کرده بودند، آن‌ها را تنبیه می‌کردند! و جریانات مشابه دیگر که سمت و سوی سیاسی داشتند برای انجام این مأموریت به تخریب شخصیت عضو مخالفت‌کننده با سرازیر کردن انبوهی از تهمت‌ها و ناسزا‌ها به سوی او، اخراج پرسروصدا از تشکیلات و... روی می‌آورند و اصرار دارند که تمامی این اقدامات علنی و آشکار باشد تا تصور هزینه سرپیچی از دستورالعمل‌های دیکته شده مانع مخالفت سایر اعضاء با این دستورات باشد.