سلفی‌ها در پی از میان بردن تاریخ سوریه هستند

اقدام اخیر گروه‌های شورشی سوری در حمله به حرم حضرت زینب (س) نه تنها خشم و آزردگی شیعیان ایران و دیگر نقاط جهان را به دنبال داشته، بلکه در سطح مطبوعات بین‌المللی نیز بازتاب داشته است. یک روزنامه پاکستانی تلاش کرده از نگاهی متفاوت به این موضوع نگریسته و تحلیلی مبتنی بر تاریخ و فرهنگ را درباره آن ارائه دهد.

به گزارش «تابناک»، روزنامه «پاکستان تودی» در مطلبی تحلیلی به بررسی انگیزه‌ها و عوامل زمینه‌ساز حمله اخیر گروه‌های شورشی سوریه به حرم حضرت زینب پرداخته و با نگاه به موضوع از منظر میراث فرهنگی و تاریخی سوریه، در پی پاسخگویی به این ‌است که آیا میراث فرهنگی سوریه به دامن جنگ داخلی در این کشور افتاده است؟

در این مطلب آمده است:

پس از آن که بازار تاریخی شهر حلب (بخش غالباً غیرمذهبی میراث تاریخی سوریه) به آتش کشیده شد، این گمانه مطرح شد که القاعده با نفوذ به رده‌های شورشیان سوری، حملات خود را متوجه میراث مذهبی منطقه نیز خواهد کرد. در این راستا، پس از آن که دو مقبره متعلق به صحابه پیامبر اسلام تخریب شد، روز جمعه نیز حمله‌ای به حرم «سیده زینب» (حضرت زینب سلام الله علیها) انجام گرفت.

این حرم به ویژه از دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ ‌‌مقصدی برای زائران شیعه بوده و از اهمیتی دوچندان برخوردار شد، زیرا از این زمان دولت سوریه تصمیم گرفت از آن به منظور ارتقای مشروعیت نمادین خود نیز بهره بگیرد. این حرم، نقطه‌ای محوری است که کانون اتصال استراتژیک سوریه با ایران و حزب الله لبنان را تشکیل می‌دهد.

حرم حضرت زینب، در واقع بخشی از تلاش‌های سوریه برای نشان دادن پیشینه تاریخی خود در منطقه بود. از سوی دیگر، در پی وقایعی همچون تخریب مقبره‌های صلیبی و برخی از دیگر آثار تاریخی سوریه در جریان درگیری‌ها، دولت سوریه تلاش داشته تا پایتخت را از این گونه حوادث دور نگه دارد. به هر حال، همین حساسیت دولت اسد نسبت به اماکن تاریخی، فعالیت شورشیان برای تخریب این اماکن را نیز شدت بخشیده است.

به طور کلی، هر رژیمی تلاش دارد تاریخ مخصوص به خود را به وجود بیاورد و از میان بردن تاریخ رژیم قبلی، جزیی کلیدی از این تلاش است. در نتیجه، زمانی که روز جمعه حمله‌ای راکتی به حرم حضرت زینب انجام گرفت و سبب جان باختن متولی حرم شد، تلاش شورشیان برای ضربه زدن به مشروعیت حکومت اسد آشکار شد.

این اقدام همچنین بیانگر ایجاد نقطه عطفی در درگیری‌های ۲۸ ماهه سوریه و تبدیل آن به یک درگیری فرقه‌ای است. با افزایش درگیری‌ها در سوریه، صد‌ها مبارز از عراق و لبنان برای محافظت از حرم به سوریه رفتند. از سوی دیگر، گزارش‌ها حاکی از آن است که حتی طالبان پاکستان نیز ستیزه‌جویانی را برای نبرد با دولت اسد فرستاده و احتمال سرایت درگیری‌ها به عراق و لبنان نیز هست.

درگیری کنونی در سوریه، تلاشی عامدانه برای از میان بردن گذشته است. افراط گرایان سلفی در خط مقدم و حامیان آمریکایی آن‌ها در پشت سر، پیش از این میراث فرهنگی عراق و افغانستان را نیز از میان برده‌اند.

هم‌اکنون پرسش این است که اگر سوریه واقعاً به دست سلفی‌ها بیفتد، آیا اصولاً تاریخی برایش خواهد ماند یا به کشوری با یک دولت مخالف هر گونه پیشینه تاریخی، همچون عربستان سعودی تبدیل خواهد شد؟