حفاران غيرمجاز در 100 متري يگان حفاظت تخت جمشيد
به نخستين گور كشف شده شهر پارسه در صد متري يگان حفاظت تخت جمشيد (پارسه) توسط حفاران غيرمجاز دستبرد زده شد.
سرپرست هيأت كاوش باستانشناسي پاي تختگاه تخت جمشيد (پارسه) در گفتوگو با ايسنا، بيان كرد: در ادامه كاوش چاههاي هخامنشي در پاي تختگاه تخت جمشيد (پارسه)، در يكي از كارگاههاي كاوش به يك ساختار آجري چهارگوش با اندازه حدود دو میتر در یک و نیم متر رسيديم كه آجرهاي قيراندود شده داشت. با ادامه كاوشها، مشخص شد كه اين ساختار يك گور مربوط به دوره هخامنشي است كه اسكلت درون آن به دليل فشار آجرهاي سطوح بالاتر بهشدت آسيب ديده است.
افشين يزداني توضيح داد: بنا بر بررسيهاي انجام شده، اين گور در جهت شمال به جنوب است و جسد نيز به پهلو، رو به باختر و به صورت جنيني درون گور بوده است. اين جسد روي يك كف آجري قيراندود شده بود و در برابر آن، يك تنگ كوچك آب و زير سرش يك چراغ پيهسوز قرار داده شده بود.
او با اشاره به اينكه اين دو شيء براي داشتن آگاهي از بينش فرد دفن شده بسيار اهميت دارند، گفت: چراغ پيهسوز نماد روشنايي و تنگ نماد آب است كه هر دو عناصري مقدس در فرهنگ ايرانياند كه در كنار يكديگر در گور، احتمالا به معناي راهگشاي متوفي به جهان ديگر قرار داده شدهاند.
به گفته اين باستانشناس، قدمت اين گور را با توجه به دو شيء به دست آمده، به دوره هخامنشي ميتوان نسبت داد؛ اين گور، نخستين گور كشف شده از يكي از ساكنان شهر پارسه است.
وي ادامه داد: البته در كاوشهاي حدود هفتاد سال پيش توسط اشميت، گورستاني در محلي ديگر ـ حدود يك و نيم كيلومتري شمال تخت جمشيد (پارسه) ـ پيدا شده بود كه آن را به اواخر دوره هخامنشي يا اوايل دوره فراهخامنشي نسبت دادهاند. همچنين گورهاي به دست آمده در آن زمان، تاقباز بودند و درون تابوتهاي سفالي دو تكه با سرپوش قرار داشتند، اما تدفين شناسايي شده از سوی اين هيأت باستانشناسي در پاي تختگاه را از نظر فاصله و موقعيت كه در دشت شهر پارسه قرار گرفته است و به دليل كيفيت، به يكي از ساكنان شهر پارسه ميتوان متعلق دانست.
او در اين باره اظهار كرد: حجم آجرهاي به كار رفته در اين گور و قيراندود شدن آنها، نشان ميدهد كه فرد متوفي، سطح اجتماعي رو به بالايي داشته است و او را به اقوام كوچرو نميتوان نسبت داد.
يزداني درباره اسكلت درون گور، توضيح داد: به نظر ميرسد، او فردي با قد حدود 170 تا 180 سانتيمتر بوده است، ولي به دليل اين كه اسكلت به شدت آسيب ديده و تقريبا بخشهاي زيادي از آن با خاك تركيب شده، جنسيتش هنوز مشخص نشده است.
وي همچنين پس از اشاره به كشف ششمين چاه هخامنشي در اين محل و اين كه به دليل كمبود زمان كاوش، بررسي اين چاه به فصل ديگري موكول شد، گفت: هنگامی كه بخشي از گور را كاوش ميكرديم، پس از برداشتن دو لايه آجر، به دهانه يك تنگ برخورد كرديم كه به دليل كم بودن وقت و اين كه به پايان روز رسيده بوديم، براي جلوگيري از آسيب رسيدن به ظرف، ادامه كاوش و بیرون كردن آن به روز بعد موكول شد كه متأسفانه، صبح روز گذشته (29 دي ماه) دریافتیم، دزدان اشياي عتيقه، همان شب به اين كارگاه كاوش وارد شده و به تخريب بخشي از گور و بردن ظرف تنگ اقدام كردهاند.
يزداني با بيان اينكه به نظر ميرسد، آنها حدود يك يا دو ساعت وقت كافي براي انجام اين كار داشتهاند، گفت: اين افراد همراه خود چاقو و كلنگ داشتند كه چاقوي آنها به جا مانده است. آنها پس از كندن يكسري از آجرها، تنگ آب را سرقت كردهاند. با اين حال، به نظر ميرسد كه چراغ پيهسوز را نديدهاند و ما آن را بیرون كرديم.
وي با اشاره به اينكه اسكلت داخل اين گور بسيار تخريب شده و جدا كردن آن سخت و حتا غيرممكن است، تأكيد كرد: حفاظت از اين منطقه و محل كاوش، وظيفه يگان حفاظت تخت جمشيد (پارسه) بوده و متأسفانه در اين زمینه كوتاهي شده است. اكنون پس از دستبرد زدن به گور كشف شده، يگان حفاظت سربازي را براي نگهباني و حفاظت از محل به صورت شبانهروزي گذاشته است. اين در حالي است كه يگان حفاظت در صد متري محل كاوش مستقر شده و از محدوده كاوش در اين منطقه نيز آگاه است، اما متأسفانه در روزهاي پاياني كاوش، سربازي را براي حفاظت از منطقه گذاشتهاند، با وجود اينكه حدود چهل روز است كه در اين محل به كار مشغول هستيم و در چاههاي كشف شده نيز آثار تاريخي به دست آمده بودند.
