معنای سخنان رهبر انقلاب، یک کلمه بود

سخنان دیروز رهبر انقلاب اسلامی در جمع کارگزاران نظام به ویژه در حوزه سیاست خارجی ـ که یکی از حوزه‌های مهم و البته مورد تأکید دولت آینده هم هست ـ نظر به اهمیتی که داشت، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهانی هم داشت؛ اما مرور سخنان روز گذشته رهبر انقلاب در حوزه سیاست خارجی، یک نکته کلیدی را به همگان یادآوری می‌کند.

به گزارش «تابناک»، رهبر انقلاب در این باره اظهار داشتند: ما همواره معتقد به تعامل با دنیا بوده و هستیم؛ اما نکته مهم در تعامل با دنیا، شناخت طرف مقابل و درک اهداف و شگردهای اوست، زیرا اگر او را به درستی نشناسیم، پشت پا خواهیم خورد. ایشان تأکید کردند: در تعامل با دنیا، نباید عملکرد دشمنان خود را از یاد ببریم حتی اگر بنا بر مصالحی، آن را به روی او نیاوریم. در آغاز سال هم گفتم که به مذاکره با آمریکا خوش‌بین نیستم؛ هرچند در سال‌های گذشته مذاکره در مسائل خاصی همچون عراق را منع نکردم.

رهبر انقلاب همچنین تأکید کردند: آمریکایی‌ها غیرقابل اعتماد و غیرمنطقی هستند و در برخورد‌هایشان صادق نیستند. موضع‌گیری مسئولان آمریکایی در همین چند ماه گذشته، بار دیگر ضرورت خوش‌بین نبودن به آن‌ها را تأیید کرد. در تعامل با دنیا، هنر این است که بتوانید راه خود را ادامه دهید بدون آنکه طرف مقابل بتواند مانع حرکت شما بشود و اگر تعامل با دنیا منجر به برگشت از مسیر شود، یک خسارت است.
 
معنای این سخنان تنها یک عبارت است؛ دیپلماسی، دیپلماسی و دیپلماسی؛ تأکید بر به‌کار‌گیری دیپلماسی فعال و تأثیر‌گذار برای هدف اصلی که‌‌ همان تعامل با دنیاست. ابزار دیپلماسی هم مذاکره است؛ مذاکره‌ای که مانع حرکت نشود، بلکه حرکت را نه تنها ادامه دهد که به حرکت هم شتاب ببخشد.
 
در عرصه روابط جهانی و دیپلماسی نباید از مذاکره ترسید، باید آداب مذاکره را دانست، فهمید و هدف غایی را در آن جستجو کرد. در مذاکره است که گفت‌وگو شکل می‌گیرد، درک متقابل صورت می‌گیرد، بده و بستان‌ها آغاز می‌شود و شیوه ادامه حرکت، حفظ دستاورد‌ها و حتی ارتقای آنان جستجو می‌‌شود. پس برای تعامل با دنیا باید دیپلماسی کشور را فعال کرد و در این راه ‌نباید از مذاکره ترسید و در مذاکره باید راه‌های پیشبرد حرکت عظیم مردم ایران و انقلاب اسلامی را به نحوی جستجو کرد که حرکت مدام رو به پیشرفت انقلاب را ارتقا‌ داد و موانع را بر طرف کردن و از عقب نشینی‌های مطلق پرهیز نمود.
 
در رابطه با آمریکا هم باید واقعیت‌ها را جایگزین اعتماد و خوش بینی کرد. آمریکا چه عده‌ای بپذیرند و چه نپذیرند در قالب گفتمان امپریالیسم عمل می‌کند؛ هرچد شاید الفاظ و نام گفتمان‌های مسلط جهانی در عرصه قدرت تغییر کرده باشد، اما ماهیت رفتار‌‌ همان ماهیت رفتار امپریالیزم است. وقتی در دنیای کنونی کشورهای ذره‌ای هم به دنبال بیشینه کردن منافع ملی‌شان هستند، بی‌شک امپریالیزم به میزان قدرتش به دنبال بیشینه کردن قدرت خود و غلبه هژمونی خود بر همه دنیاست.

اعتماد و خوش‌بینی به چنین قدرتی در مذاکرات قطعا جایز نیست. بیشینه کردن قدرت ایران با توجه به اصالت قدرت در روابط بین الملل، مهم‌ترین چهارچوب برای مذاکرات است. اما در همه این موارد باید دانست که در مذاکرات دستاورد مطلق برای یکی از طرفین وجود ندارد، دستاورد‌ها را باید ‌‌نسبی ارزیابی کرد، البته این نباید مانع از حرکت در مسیر اصلی رو به پیشرفت باشد، به گونه‌ای که تأکید بر دستاوردهای نسبی، عقب نشینی از آرمان‌ها، هدف غایی و دستاوردهای کشور را به مردم و البته جهانیان القا‌ کند.
 
معنای سخنان روز گذشته رهبر انقلاب در مورد تعامل با دنیا تنها یک حرف بود دیپلماسی. اما یک دیپلماسی در چهارچوب حرکت رو به جلوی انقلاب، بدون گم کردن مسیر اصلی پیشرفت‌ها و عقب نشستن‌های مطلق؛ دیپلماسی که در آن خوش‌بینی و اعتماد غیر ضرور به کشورهایی که به دنبال بیشینه کردن بی‌‌‌نهایت منافعشان هستند مطلوب نیست. برای تعامل با دنیا، قطعا به دیپلماسی و مذاکره نیاز است. شعارهای‌ تحقق نیافتنی، خط و نشان کشیدن‌هایی که ضروری نیست، عدم تعیین دقیق منافع ملی ایرانیان در بستر انقلاب اسلامی، ترس از مذاکره و گفت‌وگو و... در این مسیر آسیب‌زا هستند.