استعفای وزرا و جدی شدن چشم‌انداز کودتا در مصر

در پی اعتراضات گسترده و ادامه‌دار روزهای اخیر در مصر، اوضاع این کشور به‌ وضعیت بحرانی و غیرمنتظره رسیده است. با تشدید درگیری‌ها در 24 ساعت گذشته، از یک سو یازده تن از وزرای کابینه این کشور استعفا ‌و از سوی دیگر، ارتش مصر تهدید به مداخله مستقیم کرده است. این وقایع، چشم انداز تداوم کار دولت مرسی را با تردیدهایی جدی روبه‌رو ساخته است.

به گزارش «تابناک»، آخرین اخبار خبرگزاری‌ها از مصر حاکی از آن است که «محمد کامل عمرو»، وزیر خارجه این کشور نیز در اعتراض به وضعیت موجود و آشوب‌های پدید آمده در کشور، از سمت خود استعفا کرده است. به این ترتیب، وی یازدهمین وزیری است که در 24 ساعت گذشته با اعلام استعفا، از کابینه «هشام قندیل»، نخست وزیر مصر خارج می‌شود.

این در حالی است که اندکی پیش از انتشار این خبر، ارتش مصر  با بی‌سابقه خواندن ابعاد تظاهرات مخالفان در روز گذشته، تهدید کرد که اگر تا ۴۸ ساعت دولت و مخالفان به توافق نرسند، برای برقراری آرامش مداخله خواهد کرد؛ این موضع‌گیری نظامیان با استقبال مخالفان مرسی روبه‌رو شد.

به نوشته سایت شبکه خبری «دویچه وله»، عبدالفتاح السیسی، رئیس ستاد ارتش مصر در بیانیه خود، تظاهرات دیروز مخالفان را بی‌سابقه خواند و نشان‌دهنده خواست مردم برای تغییر دانست.

در بیانیه ارتش مصر که آن را دوشنبه دهم منتشر کرده، آمده است: «نیروهای مسلح از همگان می‌خواهد ‌برای تحقق خواسته‌های مردم در مهلت زمان مشخص اقدام کنند. در غیر این صورت، نیروهای مسلح خود را موظف می‌دانند که نقشه جدیدی برای آینده وضع کرده و بر کارهایی نظارت کند که با مشارکت همه گروه‌ها و جریان‌های ملی مخلص از جمله جوانان که آغازگر انقلاب بوده و هستند، بر عهده خواهند گرفت».

فرماندهی نیروهای مسلح مصر افزوده که این بیانیه را با این اعتبار صادر کرده که طرف اصلی «در معادله آینده است و به مسئولیت‌های ملی و تاریخی خود در حمایت از امنیت و سلامت وطن» عمل می‌کند.

اما در شرایطی که انتشار این بیانیه، موجی از نگرانی را نسبت به احتمال وقوع کودتا در مصر پدید آورد، ارتش مصر اندکی بعد و در بیانیه ای جداگانه اعلام کرد، اعلام ضرب‌الاجل مذکور، به معنای تلاش برای انجام کوتا نیست؛ افزون بر این، مرسی نیز با انتقاد از اقدام ارتش، اعلام کرد السیسی پیش از صدور این بیانیه، هیچ گونه مذاکره و هماهنگی با وی انجام نداده است.

«بی بی سی» گزارش داده در بیانیه دومی که ارتش مصر در صفحه‌اش در فیس‌بوک قرار داد، اعلام کرد که «در خیال حکمرانی بر کشور نیست و از نقش تعریف‌شده قبلی‌اش قدم فراتر نمی‌گذارد». در این بیاینه همچنین آمده: «هدف از بیانیه قبلی ما این بود که همه طرفین را وادار کنیم راهکاری سریع برای بحران جاری پیدا کنند و به یک وفاق ملی برسند که خواسته‌های مردم را برآورده کند».

این در حالی بود که بسیاری از معترضان ضرب‌الاجل ارتش را ‌‌پایان حکومت آقای مرسی دانسته‌ و به شادمانی در گوشه و کنار قاهره مشغول شده بودند. آنان بوق ماشین‌های خود را به صدا در‌آورده و شروع به آتش‌بازی کردند.

پیش‌ از این نیز گزارش شده بود که مقر اخوان‌المسلمین در قاهره به آتش کشیده ‌و غارت شده است. گفته می‌شود در جریان درگیری در این مقر، دست‌کم هشت نفر کشته شده‌اند. از روز یکشنبه نیز صدها هزار تن از مخالفان محمد مرسی، رئیس جمهور مصر، در سالگرد به ‌قدرت ‌رسیدن او در میدان تحریر در قاهره و در چند شهر دیگر، ‌اعتراض کرده‌اند.

مخالفان بر این باورند، ‌محمد مرسی از سال گذشته که در انتخابات به قدرت رسیده، نتوانسته است وضعیت اقتصادی و امنیتی مصر را بهبود دهد و باید کناره‌گیری کند. طرفداران مرسی نیز اعتقاد دارند یک سال برای حل مشکلات کشور کافی نیست و وی که در انتخابات قانونی و آزاد سر کار آمده، باید تا پایان دوره به کار خود ادامه دهد.

به هر حال، مجموعه این تحولات، مصر را در وضعیتی کم سابقه از نظر بی ثباتی قرار داده که دست‌کم پس از سقوط مبارک و تحولات منجر به روی کار آمدن مرسی، انتظار نمی‌رفت بار دیگر در این کشور تکرار شود. در این میان، اصرار مخالفان بر ضرورت کناره‌گیری مرسی و راضی نشدن به هیچ راهکار دیگر و همچنین تحرکات اخیر ارتش، احتمال این را که اوضاع در کوتاه مدت به حال‌ عادی بازگردد، تا اندازه بسیاری از میان برده است.