تلویزیون در رمضانِ 1434 حرفی برای گفتن دارد؟

با فرارسیدن نیمه شعبان، تنها پانزده روز از فرصت مدیران رسانه ملی برای تولید و پیاده‌سازی برنامه‌های مناسب ماه رمضان باقی مانده و در همین فاصله کوتاه، برنامه‌های صداوسیما برای ماه رمضان مشخص شد؛ برنامه‌هایی که به نظر می‌رسد ‌کیفیت پایین‌تری نسبت به سال‌های پیشین داشته باشد و تنها آنتن سیما را در این روزها پر کند.

به گزارش «تابناک»، در سال‌های اخیر، صداوسیما از فرصت ماه رمضان به عنوان ظرفیتی برای جذب مخاطب بهره‌برداری مناسب کرده است؛ ماهی که بخشی از مردم به ویژه در صورت تداخل با گرمای هوا، فعالیت‌هایشان را کاهش می‌دهند و ترجیح می‌دهند زمان بیشتری ‌استراحت ‌کنند و طبیعتاً یکی از گزینه‌های در دستشان تلویزیون است و به همین دلیل، رمضان شاید حتی از نوروز ـ که بخش وسیعی از مردم در سفرند‌ ـ مخاطب بیشتری را جلوی تلویزیون بنشاند.

تاک‌شوها (Talk show) که گونه‌ای از گفت‌وگوی دو يا چندنفره با چهره‌های مشهور است، جزو برنامه‌هایی بود که به طور ویژه برای چنین ایامی در نظر گرفته شد و البته این گفت‌و‌گوها محدود به ستاره‌ها هم نماند. «ماه عسل» با اجرای فرزاد حسنی که او را به یک چهره مشهور بدل کرد، جزو این برنامه‌ها بود. این برنامه هرچند با تغییر مجری و آمدن احسان علیخانی نابود نشد، دیگر آن حس نوستالژیک سابق را نداشت، ولی تغییر دوباره مجری و این بار آمدن علی ضیاء، ضربه اساسی به این برنامه زد و این تاک‌شو را از ریتم انداخت.

با این حال «کوله پشتی» ‌مهم‌ترین برنامه گفت‌و‌گومحور شب‌های ماه مبارک رمضان همچنان حفظ ‌و تلاش شده مخاطبی را که با این برنامه چند رمضان را گذرانده، همچنان نگاه داشت؛ اما در اینکه آیا این برنامه و ‌دیگر برنامه‌های اینچنینی ـ که از پیش از اذان مغرب آغاز می‌شود و تا دقایقی پس از آن استمرار دارد ـ امسال اثربخشی لازم را خواهد داشت و ‌آیا هزینه لازم برای ارتقای کیفی‌شان صورت پذیرفته، تردیدهای جدی وجود دارد؛ تردیدهایی که درباره سریال‌های نوروزی پررنگ است.

البته هرچند ساخت سریال‌های سی بخشی ‌با نقدهایی درباره کیفیت و سبک همراه بود و بعضاً داستان این مجموعه‌ها برای رسیدن به سی قسمت کش داده شده بود و ‌کیفیت لازم را نداشت و حتی ‌در مواردی‌ کاریکاتوری از سریال‌های ماورایی آمریکایی می‌شد، با تولیداتی نیز همراه بود که توقع مخاطب را بالا می‌برد، به ویژه که این مجموعه‌ها عمدتاً ‌کستینگ نام‌آشنایی برای مخاطب عام داشتند و برخی چهره‌های سینمایی نیز در این روزها با مجموعه‌های تلویزیونی، فرصت نقش‌آفرینی برای طیف وسیع‌تری از مخاطبان سینما را می‌یافتند.

در همین چهارچوب‌ از میان «دودکش» به کارگردانی محمدحسین لطیفی و «بچه‌های نسبتا بد» به کارگردانی‌ سیروس مقدم،‌ از شبکه یک پخش خواهند شد؛ «خروس» سریالی به کارگردانی سعید آقاخانی که برای نوروز ساخته شده بود، احتمالاً با آب بستن و افزودن چهارده بخش‌ برای شبکه دو آماده شده؛ «مادرانه» ‌به نویسندگی سعید نعمت‌الله، کارگردانی جواد افشار و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی، سریالی است که همچنان مراحل تولید را برای پخش در شبکه سه پشت سر می‌گذارد و شبکه تهران نیز همچون سال پیش، مجموعه «شاید برای شما هم اتفاق بیفتد» را پخش خواهد کرد.

بنابراین، با نگاهی کلی به این آثار، شاهد داستان‌های تکراری هستیم که قرار است یک ماه مردم را سرگرم کند؛ اما چون از همان آغاز سرانجام داستان قابل پیش بینی است، مخاطب دل نمی‌دهد. سرقتی که در طول یک ماه رمضان قرار است استمرار داشته باشد و در عید فطر به خوبی و خوشی به پایان برسد، زوجی که جدا شده‌اند و مردی سرپرستی فرزندان را به مادر نمی‌دهد و... داستان‌های رنگ و رورفته‌ای است که این ماه رمضان نیز تکرار خواهد شد و شاید توانمندی امثال نعمت الله نیز نتواند رویداد تازه ای به دنبال داشته باشد.

از اینها گذشته در این شرایط سینما، تلاش شده با حضور چهره‌هایی همچون هومن برق نورد، بهنام تشکر، سیما تیرانداز، جواد عزتی، حمید گودرزی، اشکان خطیبی، یوسف تیموری، حمید لولایی، جواد رضویان، مهدی سلطانی، لعیا زنگنه، شقایق فراهانی، آتیلا پسیانی، ضعف این سریال‌ها برای مخاطب عام تا حدودی پوشیده شود و مخاطب تلویزیونی متأثر از بازی‌ها، مسیر داستان را تا اندازه‌‌ای پی خواهد گرفت، هرچند شاید بستر لرزان داستان این سریال‌ها، ‌بازی‌های متفاوت امثال پسیانی را نیز تحت الشعاع قرار دهد.

در هر حال آنچه با نیم نگاهی به برنامه‌های تلویزیون برای ماه رمضان آتی می‌توان تعبیر کرد، به نسبت سال‌های پیش‌ چندان امیدوارکننده نیست و هرچند مدیران صداوسیما با پر کردن بخش عمده آنتنش با بازپخش برنامه‌های سال‌های پیشین نشان داده‌اند شرایط دشوار مالی را ‌می‌‌گذرانند و اقتضائات کشور سراغ حوزه مدیریتی آنها را هم گرفته، در عین حال انتظار می‌رود این دستگاه بیش از حد عریض و طویل، دست‌کم برای چنین روزهایی حرفی برای گفتن داشته باشد.