سه نامزد برای چهار سال دعوای ایرانی!

از خیل انبوه نام‌های بزرگی که تمایل صریح یا ضمنی خود برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری را اعلام نمودند و بسیاری از آنها هم در انتخابات ‌نام‌نویسی کردند، نهایتا صلاحیت هشت نفر در شورای نگهبان احراز شد که با کناره گرفتن آقایان حداد عادل و عارف، شمار نامزدهای باقی مانده در فاصله کمتر از سه روز به زمان شروع رأی‌گیری به شش نفر کاهش یافته‌ و بعید نیست در ساعات آتی، با کناره‌گیری نامزدی دیگر، شمار نامزدها به پنج نفر کاهش یابد.

نظرسنجی روزهای اخیر نشان می‌دهد که در جمع شش نفره ‌مانده در صحنه انتخابات، حسن روحانی و سعید جلیلی در یک نکته شریک هستند. دبیر فعلی و اسبق شورای عالی امنیت ملی، هر کدام یک رأی منفی قطعی حدودا 20 درصدی دارند؛ یعنی 20 درصد جمعیت ایران در هیچ شرایطی به جلیلی رأی نخواهند داد و 20 درصد دیگر هم، تحت هیچ شرایطی به روحانی رأی نخواهند داد.

اما دیگر نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری ‌شدت دافعه کمتری دارند‌. نکته کلیدی در این میان آن است که تجربه سالیان اخیر، نشان داده ‌که حضور نامزدهای با رأی منفی بالا یعنی جلیلی و روحانی، کشور را در دور جدیدی از تنش شدید وارد ‌و برای مدت‌ها، درگیری و اخلال را در امور کشور تزریق خواهد کرد.

در دوره‌ای که هاشمی رفسنجانی به عنوان نامزد در انتخابات حاضر بود و هنوز مسأله احراز یا عدم احراز صلاحیت وی قطعی نشده بود، عباس عبدی به طور جدی بر این باور بود که هاشمی رفسنجانی در صحنه انتخابات باقی نخواهد ماند. مبنای بخشی از تحلیل وی این بود که ‌ماندن هاشمی در میدان، باعث ایجاد درگیری جدی خواهد شد که کشور تحمل آن را ندارد.

امروز، پارادوکس موجود این است که حضور روحانی به نتیجه‌ای برعکس شعارهای انتخاباتی وی پایان خواهد یافت. دبیر اسبق شورای عالی امنیت ملی، با شعار اعتدال وارد صحنه انتخابات شده است، ولی شاید بتوان نتیجه قطعی حضور وی را تشدید تنش و افراط‌گری در کشور دانست؛ موضوعی که نشانه‌های آن در روزهای اخیر با انتشار اخبار مربوط به اجماع بر سر روحانی آشکارتر شد.

20 درصد رأی منفی فعلی روحانی، طیف حامیان احمدی‌نژاد و به علاوه حامیان این روزهای قالیباف که از الفاظی چون «حمله گازانبری» ناراحتند و دیگرانی که مورد اشاره مبهم «شستن توسط روحانی» در فیلم تبلیغانی وی قرار گرفتند، چهار سال احتمالی روحانی را تیره و تار خواهند کرد. به علاوه روحانی تا جایی پیش رفته ‌که در یک شب، شایعه احتمال بررسی دوباره صلاحیت وی نیز مطرح شد. این فضا جایی برای اعتدال و دولت فراجناحی و استفاده از همه ظرفیت‌های کشور نخواهد گذاشت.

قالیباف نیز نه مورد موافقت جبهه پایداری و طرفداران دوآتشه آن است و نه معتقدان به مفهوم «حمله گازانبری» از وی خواهند گذشت. این را هم باید در نظر داشت که بغض احمدی‌نژاد نسبت به قالیباف، داستان این روزهای هر کوی و برزن است.

به بیان روشن‌تر، مردم ایران که به دنبال آرامش و حل مسائل اقتصادی خود هستند، در برابر خطر شدت‌گیری منازعات سیاسی و به حاشیه رفتن مسائل اصلی کشور و از جمله اقتصاد و مسائل مرتبط با آن هستند.

در این شرایط، اخباری مبنی بر احتمال کناره گرفتن سعید جلیلی از میدان انتخابات در زمان محدود باقی مانده منتشر شده ‌که به واقعیت پیوستن آن، می‌تواند یکی از راه‌های حرکت به سمت تنش در فضای سیاسی کشور را تضعیف کند.

اگر قرار است احتمال تنش در کشور تضعیف شود، راهکار حرکت به سوی نامزدهایی است که انتخاب آنها به کاهش تنش از سویی و پرداختن به مسائل اصلی کشور از سوی دیگر منجر شود. همه نامزدها نمی‌توانند دولتی فراگیر و با استفاده از همه ظرفیت‌های کشور تشکیل دهند.