برنده‌ها و بازنده مناظره دیروز چه کسانی بودند؟

سرانجام داغ‌ترین مناظره تلویزیونی کاندیداهای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد تا در یک هفته مانده به برگزاری انتخابات، هم تنور رقابت گرم‌تر ‌شده و هم نحوه چینش افراد و گروه‌های گوناگون بهتر نمایان شود.

به جز سه روزنامه تهران امروز، بهار و آرمان که با تیترهای جانبدارانه، خبر از پیروزی کاندیدای مورد نظر خود در مناظره دیروز را می‌دادند و در این میان تهران امروز با خیالی راحت از «برتری قاطع گفتمان جهادی در داغ‌ترین مناظره انتخاباتی» نوشته بود، دیگر روزنامه‌ها به حواشی داغ مناظره روز گذشته پرداختند و هر یک بخشی از مهمترین اظهارنظر هر یک از هشت کاندیدا را در صفحه نخست خود جای دادند؛ البته بودند روزنامه‌هایی چون ایران و شهروند که پس از حذف کاندیدای مورد نظرشان از چرخه انتخابات حتی به خود زحمت بازتاب مناظره را هم ندادند!

پیش کشیدن بحث کوی دانشگاه از سوی محمد باقر قالیباف، شاید موضوعی بود که کمتر کسی گمانش را می‌کرد؛ آن هم با تناقض‌ هایی فراوانی که در این باره وجود دارد. اما قالیباف در نقد سخنان روحانی، ‌خودجوش بحث کوی دانشگاه را پیش کشید که بیش از هر چیز خودش در ادامه بحث از آن متضرر شد. اما به جز بحث کوی دانشگاه که به یک دیالوگ دو طرفه میان روحانی و قالیباف بدل شده بود، موضوع مذاکرات هسته‌ای به دلیل حضور دبیر فعلی و سابق شورای عالی امنیت ملی مهم‌ترین موضوع مناظرات دیروز بود که بخشی از آن به موضوع حمله حداد عادل و جلیلی به مذاکرات هسته‌ای دولت اصلاحات و حسن روحانی برمی‌گشت و بخشی دیگر که با همراهی بیشتر کاندیداها همراه بود، به انتقاد از نحوه مذاکرات سعید جلیلی باز می‌گشت.

اوج این انتقادات هنگامی بود که علی اکبر ولایتی در سخنان خود از رقیب اصولگرای خود به شدت انتقاد کرد، چنان که روزنامه اعتماد بخشی از سخنان او را در صفحه نخست خود جای داده و نوشت: «نتیجه مذاکرات جلیلی تحریم و فشار بیشتر بر مردم بود» این روزنامه در ستون نگاه روز خود یادداشتی به قلم صادق زیبا کلام منتشر کرده که در آن این استاد دانشگاه علی اکبر ولایتی را برنده مناظره روز گذشته می‌داند، زیرا: « او كار ديگري كرد كه در ميان مسوولان و دولتمردان ما خيلي به ندرت اتفاق مي‌افتد. او صادقانه برخورد كرد. هم در مورد دفاع از عملكرد سياست خارجي دولت‌هاشمي به واسطه مصالح و منافع سياسي حاضر نشد پا روي حقيقت بگذارد و هم در خصوص انتقادات جدي كه از عملكرد دكتر سعيد جليلي پيرامون مذاكرات هسته‌‌اي به عمل آورد، باز حاضر نشد حقيقت را قرباني مصلحت كند. به‌‌رغم آنكه دكتر حدادعادل و دكتر سعيد جليلي مترصد بودند كه هيچ فرصتي را در حمله به عملكرد دولت‌هاي خاتمي و ‌هاشمي از دست ندهند، اما ولايتي يك درجه‌‌اي از انصاف و مروت را نگه داشت. نه به واسطه آنكه او خود وزير خارجه‌هاشمي مي‌بوده كه خيلي آسان مي‌توانست به گونه‌‌اي صحبت كند كه مسئوليت‌ها همه بيفتد بر گردن‌ هاشمي. اما اين كار را نكرد و نه تنها با جليلي و حدادعادل در حمله به خاتمي و بالاخص‌ هاشمي رفسنجاني همراهي نكرد، بلكه برعكس در مقابل ياران اصولگرايش ايستاد و به دفاع از ديپلماسي ‌هاشمي پرداخت‌».

اما به جز ولایتی که دیروز با انتقادات شدیدش از سعید جلیلی، تلاش داشت آن تندیس مقاومت و ایستادگی را که اصولگرایان در این مدت از مسئول مذاکرات هسته‌ای ساخته بودند، بشکند، این محسن رضایی بود که با انتقاد از گفتمان افراط و تفریطی که یک سر آن مذاکره و سر دیگرش، مقاومت است، چنان که روزنامه تابناک گزارش می‌دهد، گفت: «مسأله هسته‌اي بايد از اين حالت فرسايشي بيرون بيايد. بالاخره اين مذاکرات بايد زودتر به نتيجه برسد. مگر مي‌شود کشور را با شعار دادن معطل کرد؟ آنها دارند از ما زمان مي‌گيرند که اثر تحريم‌ها بيشتر شود. بعد ما اسم اين را مقاومت مي‌گذاريم؟ آقاي جليلي پاسخ نداد که اگر دور سوم و چندم بخواهد برود با توجه به اينکه آنها اميدوار شدند، ‌چه کار مي‌خواهيم کنيم؟ در بغداد آنها آماده دادن امتياز بودند بايد مي‌گرفتيم. البته زحماتي کشيده شده و در همه دولت‌ها پيشرفتهايي بوده است. نمي‌خواهيم سياه‌نمايي کنيم اما مي‌خواهيم سياه‌زدايي کنيم‌».

اما با هر متر و معیاری به مناظره روز گذشته نگاه کنیم و بر خلاف آنچه روزنامه تهران امروز آن را پیروزی قاطع می‌نامد، محمد باقر قالیباف بازنده انتخابات روز گذشته بود. او با پیش کشیدن بحث کوی دانشگاه در برابر دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی ـ که بی شک به اندازه او و بلکه بیش از او از اخبار و اطلاعات پشت پرده خبر دارد ـ هم فرصت پیروزی به ‌روحانی ‌داد و هم خودش را در موقعیت شکست قرار داد؛ آنجا که روحانی با جمله شعاری «من حقوقدان هستم، سرهنگ نیستم» دل هوادارانش را شاد کرد. اما حسن روحانی با اعصابی خورد و خسته، واکنش توام با عصبانیت به سوال محترمانه محسن رضایی نشان داد و در این زمینه قاعده را باخت.

روزنامه بهار هرچند از از حامیان عارف است و در شماره امروز خود هم عارف کاندیدای اصلاح طلبان خوانده در خصوص مناظره روحانی و قالیباف نوشت: «از آقای قالیباف تعجب می‌کنم، درست است که باید با هم رقابت بکنیم، ولی نه این‌گونه؛ درباره موضوعی که گفتید باید بگویم: شما می‌گفتید اجازه دهید دانشجویان بیایند، به شکل گازانبری برای آن‌ها برنامه دارید و کار را تمام می‌کنید، اما من گفتم راه این نیست، از ابتدا یا بگوییم مجوز وجود ندارد یا اگر مجوز می‌دهیم، اجازه دهیم آن‌ها کارشان را بکنند. روحانی ادامه داد: من فردی هستم که از ابتدای زندگی سیاسی مسیرم روشن است، هیچ‌گاه پادگانی عمل نکردم، سرهنگ نیستم، من حقوقدانم، حواسمان باشد چگونه حرف می‌زنیم، من اطلاعات لازم را در حافظه دارم‌».

روزنامه ابتکار دیگر روزنامه‌ای بود که به انتشار اخبار مناظره دیروز پرداخت و در بخشی از این مناظره به واکنش محسن رضایی به حداد می‌پرداخت که در آن می‌خوانیم: «آقاي حداد شعاري صحبت مي‌کنند، مگر مي‌شود کشور را با شعار پيش‌ برد دو گروه امروز وجود دارد که يک عده شعار مقاومت مي‌دهند. در زمان جنگ هم عده‌اي از تهران شعار مقاومت مي‌دادند مگر مي‌شود با شعار دادن از تهران به کشور کمک کرد، يک عده‌ هم حرف از مذاکره و تسليم مي‌زنند. حداد مي‌گويد که ما بايد مقاومت کنيم، اما ما بايد مقاومت کنيم که مردم گرسنه بمانند. چرا آمريکا با ما وارد مذاکره جدي نمي‌شوند؟ آمريکا مي‌خواهد از ما زمان بگيرد تا تحريم‌ها اثر خود را بگذارد. مقاومت کردن بايد منتج به نتيجه شود و آمريکا بفهمد تحريم بي‌اثر بوده است براي اين کار بايد توليد را در داخل راه بيندازيم. مسأله اقتصاد راه برون رفت ما از مذاکرات است وقتي ما ثابت کنيم مشکلات اقتصادي بر ما اثري ندارد آمريکا با ما وارد مذاکره مي‌شود ما بايد کارآمدي اقتصادي را نشان دهيم و ثابت کنيم مي‌توانيم در مقابل تحريم‌ها بايستيم اگر آمريکا ببيند هزار تومان امروز به 300 تومان ديروز تبديل شده مي‌فهمد که ما شعار داده‌ايم من خواهش مي‌کنم که آقاي حداد توضيح دهند که مقاومت کردن خوب است، اما مشروط به اين‌که ما از مقاومت کردن نتيجه بگيريم‌».