شورای عالی انقلاب فرهنگی برای فرهنگ مملکت چه کرد؟

در فاصله‌ای نه چندان طولانی تا انتخابات ریاست‌جمهوری، یکی از چهره‌هایی که بیش‌فعالی بی‌سابقه رویکرد غالبش قرار گرفته، برخی مسئولان شورای عالی انقلاب فرهنگی ‌است که این روزها به شدت در حال موضع‌گیری و ارائه خط مشی برای کاندیداهای ریاست جمهوری هستند و در تازه‌ترین اظهارات، همه کاندیداها را با یک چوب رانده و فرهنگ، موضوع مغفول مانده در برنامه کاندیداهاست، ولی ناطقین چنین اظهاراتی خود چه کارکردی داشته‌اند؟

به گزارش «تابناک»، در هشت سالی که از شورای انقلاب فرهنگی به موازات با دولت نهم و دهم می‌گذرد و طبیعتاً برخی سیاست‌گذاری‌های متأثر از نظر رئیس جمهور به عنوان رئیس این شورا بوده، بالاترین نهاد سیاست گذاری فرهنگی کشور، نتوانسته کارنامه موفقی در سیاست گذاری داشته باشد و حداقل اگر سیاست گذاری توسط این نهاد صورت پذیرفته، هیچ کارکرد عملی نداشته که اگر داشت، بحران در حوزه هنرهای تجسمی، سینما، تئاتر، کتاب، مطبوعات و رندگی اهالی فرهنگی اینچنین پررنگ نمی‌شد و اهالی فرهنگ در این روزها با چهره‌های برافروخته درباره وخامت حوزه فعالیتشان سخن به میان نمی‌آوردند.

در واقع مشخص نیست این شورای عالی در این سال‌ها چه خروجی داشته و این خروجی چه ماحصلی برای امور فرهنگی کشور داشته که بتوان متأثر از سیاست گذاری‌های کلان این نهاد تلقی‌اش کرد و سهم مثبت یا منفی این سیاست گذاری‌ها را در رقم خوردن وضعیت کنونی فرهنگ مملکت سنجید. همچنین نمی‌توان به این پرسش پاسخ دقیقی داد که شورای عالی انقلاب فرهنگی برای فرهنگ مملکت در این هشت سال چه کرد؟
پرسشی که احتمالاً طرحش نیز موجب تکدر خاطر برخی از اعضای این شورا می‌شود و ظاهراً چندان نباید از این نهاد توقع پاسخ منسجم و گزارش دهی فصلی درباره عملکردش به مردم و اهالی فرهنگ داشت.

حال در شرایطی که فرهنگ در وخیم ترین وضع خود طی چند دهه اخیر است و بسیاری از حوزه‌های اشاره شده، روی خط قرمز نابودی حرکت می‌کنند و در چند نمونه ساده، تیراژ کتب برخی نویسندگان مشهور نیز به زیر هزار نسخه رسیده و روزنامه‌های هزار تومانی خواننده ندارد و سینمای 6000 هزار تومانی نفس نفس زنان سربالایی سخت و بی‌پایانی را پیش روی دارد، متولیان شورای عالی انقلاب فرهنگی به جای پاسخگویی بابت ناکارآمدی سیاست گذاری فرهنگی صورت پذیرفته، در رفتاری جالب، توپ را در زمین کاندیداهای ریاست جمهوری انداخته و ادعا کرده اند که بیشتر کاندیداهای ریاست جمهوری برنامه فرهنگی ندارند که در این زمینه می‌توان به اظهارات رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی این نهاد و دبیر شورا اشاره نمود.

در این ارتباط، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در برنامه شب آفتابی با طرح ادعای غیرمستند کم توجهی کاندیداهای ریاست جمهور به مقوله فرهنگ، گفت: «متأسفانه اقتصاد و سیاست به اصلی‌ترین موارد مورد بحث کاندیداها تبدیل شده‌اند و مقوله فرهنگ با وجود ارزش بالا برای بسیاری از کاندیداها مغفول واقع شده است» و البته بدون ذکر مصداق در این باره گذشت تا عملاً با یک چوب طیف وسیعی از کاندیداها را زده باشد و البته اظهارنظرهایش به همین نقطه ختم نشود و چندی پیش نیز عنوان کرده بود که در خصوص حوزه فرهنگ، مطالبی را برای کاندیداها می‌فرستد.

چنین اظهارنظرهایی در روزهایی که داغ اهالی فرهنگ تازه است، تنها یادآوری می‌کند تا چه میزان چنین شورای عالی ناکارآمد شده و لزوم بازنگری در ساختار سیاست گذاری فرهنگی کشور را یادآور می‌شود؛ شوراهایی که یا سیاست گذاری نمی‌کنند یا وقتی در مسأله‌ای سیاست‌های کلانی را تصویب می‌کنند، عملاً برخی جزییات اجرایی را وارد مصوباتشان می‌کنند که در صلاحیت مجلس شورای اسلامی به عنوان متولی چنین قوانینی است و با دیگر نهاد تداخل کاری به وجود می‌آورند که در این زمینه می‌توان به همین مصوبه چندی پیش شورا در تشویق برای افزایش جمعیت اشاره کرد که با اعتراض مجلسیون همراه شد و قرار شد، بخش‌هایی که بار مالی دارد، تحت عنوان لایحه ای به مجلس برود و پس از بررسی تصویب شود.

در واقع شورای عالی انقلاب فرهنگی بزرگترین متهم کم‌کاری در «سیاست گذاری عملی» برای حوزه فرهنگ کشور است و مسئولان ارشد کشور که همواره از عدم سیاست گذاری درست در این بخش می‌نالند، می‌بایست نقدهایشان را متوجه این نهاد نمایند تا شاید در سال‌های آتی، شاهد پوست اندازی بیش از کاهش سن اعضای این شورا باشیم و این نهاد از حالت تشریفاتی که مأموریتش به تصویب سیاست‌های غیراجرایی و کلی گویی‌هایی پیاده نشده در بطن فرهنگ و اجتماع ایرانی خلاصه می‌شود، به شورایی پویا و فعال تغییر حالت دهد؛ اتفاقی که بعید است به سادگی محقق شود و به همین دلیل شاید بهتر باشد خواسته‌های جامعه فرهنگی کشور را از خبرگزاری‌ها‌ پرینت گرفت و هر هفته در اختیار اعضای این شورا گذارد تا بیشتر در جریان وضعیت کنونی این حوزه قرار بگیرند و تجدیدنظر جدی داشته باشند!

از این حیث انتظار می‌رود، اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی به جای هر گونه موضع گیری له یا علیه کاندیداها، وارد فضای سیاسی نشده و سیاست گذاری سریع برای خروج حوزه فرهنگ را از بحران در دستور کار قرار دهند تا دست‌کم در نخستین جلسه حضور رئیس جمهور یازدهم و رئیس تازه شورای عالی انقلاب فرهنگی، کارنامه ‌«عملی» حداقلی در خصوص سیاست‌های عملی و اثربخش این نهاد برای عبور از این بحران قابل ارائه باشد و ما همچنان شاهد نطق دبیر و برخی اعضای این شورا باشیم؛ نهادی که کمیسیون فرهنگی مجلس نیز نسبت به آن در فعالیت فرهنگی نقش آفرینی پررنگ تری دارد.