اردوغان از آمریکا دست خالی برگشت

هرچند رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه بسیار امیدوار بود ‌در جریان سفر به واشنگتن و دیدار با رئیس جمهور آمریکا، وی را به اقدامات شدیدتر و مطابق نظر آنکارا درباره سوریه متقاعد کند، ‌گزارش‌ها حاکی از آن است که وی در این زمینه توفیقی نداشته و اوباما به مجموعه‌ای از دلایل با درخواست‌های وی موافقت نکرده است.

به گزارش «تابناک»، هرچند به نظر می‌رسید، رهبران دو کشور ترکیه و آمریکا در مورد سوریه دارای مواضع مشابهی هستند، ‌پس از دیدار روز پنجشنبه اردوغان و اوباما در واشنگتن، تحلیلگران اشاره می‌کنند که اختلاف نظرهایی جدی میان دو طرف درباره شیوه حل این بحران وجود دارد.

روزنامه «تودی زمان» با اشاره به این موضوع می‌نویسد، پس از دیدار این دو تن در روز شانزدهم ماه می، هر دوی آن‌ها موضع خود را درباره سوریه در کنفرانسی مطبوعاتی روشن ساختند.

اوباما گفت: «هر دوی ما توافق داریم که اسد باید برود». از همان آغاز شکل گیری بحران در سوریه، ایالات متحده و ترکیه در این زمینه از اشتراک نظر برخوردار بودند. با این حال، این دو متحد درباره نحوه و زمان کنار رفتن اسد با هم اختلاف نظر دارند. در کنفرانس مطبوعاتی روز پنجشنبه، هیچ از این دو به شیوه کنار زدن اسد اشاره‌ای نکرد.

در رابطه با بحران سوریه، ترکیه خواستار ایفای نقشی فعال تر از سوی آمریکا و مداخله این کشور برای برانداختن است. اردوغان انتظار داشت که دستکم در گفت و گوهای خصوصی بتواند اوباما را به موضعی تهاجمی تر در قبال سوریه متقاعد کند.

«نزهت کندمیر»، سفیر پیشین ترکیه در واشنگتن، بر این باور است اردوغان در موضوع سوریه، از واشنگتن دست خالی برگشته است. وی می‌گوید: «انتظارات ترکیه درباره سوریه، از سوی ایالات متحده برآورده نشد. به نظر می‌رسد که هیچ پیشرفت مهمی درباره سوریه حاصل نشده است. دو رهبر در زمینه متقاعد کردن یکدیگر درباره چگونگی مهار بحران، ناکام ماندند».

ترکیه که عضو ناتو است، از مداخله مستقیم نظامی در سوریه خودداری کرده و در عوض، خواستار مداخله بین‌المللی به منظور برقراری منطقه پرواز ممنوع بر فراز سوریه شده که می‌تواند به ورود نظامی نیروهای خارجی نیز منجر شود. با این حال، ایالات متحده نگران است که مداخله در سوریه به درگیری‌های گسترده تر منجر شود.

کندمیر در این زمینه می‌گوید: «برنامه فوری» که اردوغان درباره سوریه از ایالات متحده انتظار داشت، از دیدار اخیر وی با اوباما حاصل نشده است.

اوباما در کنفرانس خبری تأکید کرد، ایالات متحده نمی تواند به تنهایی صلح را به سوریه بازگرداند و نیازمند همکاری شرکای بین‌المللی است. وی گفت: «هیچ فرمول جادویی برای تعامل با خشونت فوق العاده و موقعیت دشواری چون سوریه وجود ندارد».

«مهمت آکیف اکور»، تحلیلگر خاورمیانه در «مؤسسه استراتژی آنکارا» نیز در گفت و گو با تودی زمان درباره این موضوع اظهارنظر کرده و گفته آمریکا موفق شده ترکیه را برای شرکت در کنفرانس صلحی که قرار است به ابتکار مسکو و واشنگتن در ماه ژوئن برگزار شود، متقاعد کند.

این در حالی است که پیش از دیدار با اوباما، اردوغان نسبت به شرکت در چنین کنفرانسی ابراز بی‌علاقگی کرده بود. به این ترتیب، وی اکنون با ناامید شدن از متقاعد کردن واشنگتن به در پیش گرفتن موضعی شدیدتر، به راهکار‌های دیپلماتیک برای حل بحران سوریه تن داده است.

تودی زمان می‌نویسد در مجموع، تحلیلگران بر این باورند که ملاقات اوباما و اردوغان منجر به آن نشده که ایالات متحده با مسلح کردن مستقیم مخالفان اسد و یا توسل به گزینه نظامی برای براندازی اسد موافقت کند. در عوض، این دیدار نشانگر موضع سرراست ایالات متحده بود که در حال حاضر، خود را متعهد به یافتن راهکاری دیپلماتیک با همراهی روسیه کرده است.

به هر حال، مجموع این مطالب حاکی از آن است که هرچند اردوغان از ابتدای شکل‌گیری بحران سوریه خود را ‌مستقیم وارد این بحران کرد و امید داشت ‌با همراهی متحدان غربی خود، در راستای تغییر سریع دولت این کشور موفق شود، ‌دیگر کشورها هر یک ملاحظات و منافع منطقه‌ای و بین‌المللی خود را در نظر گرفته و در این زمینه همراهی صد در صدی با ترکیه از خود نشان نمی‌دهند.