جزئيات تغييرات جديد در آييننامه داخلي مجلس
پس از ابلاغ قانون اصلاح موادى از قانون آيين نامه داخلى مجلس توسط رئيسجمهور، عضو هيئت رئيسه مجلس با اشاره به اينكه 30 ماده از آئين نامه داخلي مجلس تغيير كرده است، به تشريح اين تغييرات پرداخت.
به گزارش پايگاه اطلاع رسانى دولت، رئيس جمهور قانون اصلاح موادى از قانون آيين نامه داخلى مجلس شوراى اسلامى كه در مجلس تصويب و به تاييد شوراى نگهبان رسيده را جهت اجرا ابلاغ كرد.
بر اساس اين قانون مسئوليت و اختيار كليه امور اجرايى مجلس اعم از تشكيلاتي، مالي، معاملاتي، اداري، استخدامي، حقوقي، فني، پشتيباني، ارتباطات داخلى و بينالمللي، حفاظت، حراست و نظاير آن به عهده رئيس مجلس شوراى اسلامى است و رئيس مجلس ميتواند بخشى از وظايف و اختيارات خود را به معاونين خود يا مسئولين ذى ربط تفويض كند.
بر اساس اين قانون ابلاغي از سوي رئيس جمهور، به منظور سامان دادن و كارآمد سازى مجلس و نمايندگان، خصوصاً نسبت به طرز كار قواى مجريه و قضائيه و مجلس مبتنى بر اصول متعدد قانون اساسى بالاخص اصل نودم (90)، كميسيونى به نام اصل نودم (90) قانون اساسى تشكيل ميشود تا طبق قوانين مصوب مربوط به خود اداره و انجام وظيفه كند.
بر اساس اين قانون، هيئت رئيسه در راستاى ايفاى هر چه بهتر وظيفه نمايندگي، همچنين حفظ شأن و منزلت مجلس و جايگاه حقيقى نمايندگان، ميتواند به منظور برقرارى ارتباط موثر نمايندگان با موكلين و نمايندگان دستگاههاى اجرايى و نهادهاى رسمى و غيررسمى در مركز و حوزه انتخابيه، با اختصاص فضاى فيزيكى مناسب، هرگونه امكانات سخت افزارى و نرمافزارى مورد نياز را در شأن نظام جمهورى اسلامى فراهم كند.
بر اين اساس، بودجه سالانه مجلس به پيشنهاد هيئت رئيسه پس از مشورت با كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات و در موعد مقرر براى دولت ارسال ميشود تا با رعايت اصل پنجاه و دوم قانون اساسى در بودجه سالانه كل كشور درج شود و مقررى و هرينههاى نمايندگى در هر سال در جلسه مشترك هيئت رئيسه با كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شوراى اسلامى با رعايت مقررات مالى مجلس به تصويب ميرسد.
بر اساس اين قانون، در هر جلسه رسمى به جز جلسات بررسى لوايح برنامه توسعه، بودجه سالانه و استيضاح يا رأى اعتماد به وزيران، سه نفر از نمايندگان ميتوانند به نوبت و طبق فهرستى كه از قبل به قيد قرعه توسط هيئت رئيسه تنظيم شده است، حداكثر به مدت هفت دقيقه نطق كنند و همچنين دو نفر از نمايندگانى كه در آن جلسه نوبت نطق نداشته باشند به جهت مسائل ضرورى ميتوانند يك ساعت قبل از شروع جلسه در لوح مخصوص يا دستگاه الكترونيكى ثبت نام كرده و حداكثر به مدت پنج دقيقه نطق كنند.
بر اين اساس، نمايندگان ميتوانند درباره مسائل مهم مملكتى يا بينالمللى يا مناسبت هاى خاص بيانيه صادر كرده و به رئيس جلسه تحويل دهند و چنانچه بيانيه صادره به امضاء حداقل بيش از نصف مجموع نمايندگان برسد متن آن بدون ذكر اسامى نمايندگان در پايان جلسه علنى مجلس قرائت و طى نامه رسمى به مراجع ذيربط ارسال خواهد شد و اسامى نمايندگان امضاء كننده بيانيه در مشروح مذاكرات چاپ مى شود.
بر اساس اين قانون، نصاب رأيگيرى در مجلس، كميسيون، كميته و شعبه اكثريت چهار پنجم مجموع نمايندگان براى اصلاحات جزئى خطوط مرزى كشور، اكثريت سه چهارم مجموع نمايندگان براى توقف انتخابات و ادامه كار مجلس سابق و مصوبات جلسه غير رسمي، اكثريت دو سوم مجموع نمايندگان براي تصويب درخواست مراجعه به آراى عمومي، تصويب عدم كفايت رئيس جمهور، تصويب تقاضاى سه فوريت طرح ها و لوايح، اكثريت دو سوم نمايندگان حاضر براى تصويب آيين نامه داخلى مجلس و تفسير آن، تصويب جلسه غير رسمى، تصويب تقاضاى دو فوريت طرح ها و لوايح و اصلاح برنامه توسعه كشور و اكثريت مطلق نمايندگان حاضر براى انتخاب رئيس مجلس، راى اعتماد به وزيران، تصويب انجام تحقيق و تفحص، تغيير دستور هفتگى مجلس و ...مى باشد.
بر اساس اين قانون، هر نماينده ميتواند راجع به مسائل داخلى و خارجى كشور از وزير مسوول درباره وظايف او سوال نمايد سوال بايد كتبى و صريح بوده و در فرم مخصوص كه هيأت رئيسه تهيه مى كند توسط نماينده تنظيم و به هيأت رئيسه تسليم شود.
بر اين اساس، هرگاه نمايندهاي، تحقيق و تفحص در هر يك از امور كشور را لازم بداند تقاضاى خود را به صورت كتبى به هيأت رئيسه مجلس تسليم نموده و هيأت رئيسه ظرف چهل و هشت ساعت آن را به كميسيون تخصصى ذيربط جهت رسيدگى ارجاع مى كند. كميسيون موظف است حداكثر ظرف دو هفته از تاريخ وصول، اطلاعاتى را كه در اين زمينه كسب نموده در اختيار متقاضى يا متقاضيان قرار دهد و مهلت انجام تحقيق و تفحص شش ماه از تاريخ صدور ابلاغ اعضاء هيأت توسط رئيس مجلس مى باشد. در صورت ضرورت با درخواست هيأت و تصويب هيأت رئيسه مجلس تا شش ماه ديگر قابل تمديد ميباشد.
بر اين اساس، گزارشهاى تحقيق و تفحص، تفريغ بودجه و كميسيونها به جز گزارش طرحها و لوايح، خارج از نوبت در دستور كار مجلس قرار ميگيرد. اين گزارشها بايد حداقل (48) ساعت قبل از طرح در مجلس چاپ و در اختيار نمايندگان قرار گيرد.
بر اين اساس، تعيين مصاديق و تهيه شرح وظايف و اختيارات كميسيونها با رعايت كليت آئيننامه داخلى مجلس شوراى اسلامى توسط هيأت رئيسه مجلس يا هر يك از كميسيونها و يا حداقل پنجاه نفر از نمايندگان پيشنهاد ميشود و پس از تصويب در جلسه مشترك هيأت رئيسه مجلس، اعضاى كميسيون تدوين آئيننامه داخلى و رؤساى كميسيونهاى تخصصى اجراء ميشود.
* جزئيات تغييرات جديد در آييننامه داخلي مجلس
حميدرضا حاجيبابايي عضو هيئت رئيسه مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرنگار امور مجلس خبرگزاري فارس اظهار داشت: در آئين نامه داخلي مجلس تحولات بسيار بزرگي به وجود آمده و از مهمترين تحولات آن، اين است كه از اين به بعد طرحها و لوايح در مجلس و كميسيون به صورت يك شوري پيگيري ميشوند؛ قبلاً طرحها و لوايح به صورت دو شوري پيگيري ميشد كه به صورت يك شور در كميسيون تصويب ميشد و به مجلس ميرفت و دوباره به كميسيون بر ميگشت، ولي الان يكبار از كميسيونها به صحن مجلس بر ميگردد.
وي در خصوص تغييرات عمده به وجود آمده در نحوه كار صحن مجلس تصريح كرد: از اين پس سئوالات نمايندگان از وزير، از سوي مخبر كميسيون در صحن مجلس گزارش ميشود؛ مجلس صحبتهاي نمايندهها و وزير را ميشنود و در پايان مبني بر اينكه پاسخ وزير قانع كننده بوده يا نه، راي گيري ميكنند؛ اگر پاسخ وزير قانع كننده نباشد، نمايندگان به سمت استيضاح وزير ميروند و اين به عنوان استيضاح وزير محسوب ميشود.
حاجي بابايي افزود: در راستاي تغييرات به وجود آمده در آيين نامه داخلي، در رابطه با تحقيق و تفحص هم كاري بسيار بهتر از قبل شده؛ با توجه به اينكه قبلا نتيجه تحقيق و تفحص مشخص نميشد، ولي الان نتيجه مشخص ميشود و به دادگاه اداري، قوه قضائيه و رئيس جمهور براي بررسي فرستاد ميشود.
وي با اشاره به تغييرات ايجاد شده در كميسيون اصل 90 كه در آيين نامه جديد به تصويب رسيده است، بيان داشت: تغييرات عمدهاي در اين كميسيون به وجود آمده و از اين بعد اين كميسيون داراي 8 عضو اصلي خواهد بود كه اين 8 نفر با انتخاب روساي شعب و هيئت رئيسه انتخاب ميشوند و هيئت رئيسه از اين هشت نفر يك نفر را به عنوان رئيس كميسيون به صحن مجلس معرفي ميكند؛ همچنين 12 نفر ديگر هم كه متشكل از يك نفر از هر كميسيون است، به كميسيون اصل 90 معرفي شده و اعضاي اين كميسيون را تشكيل ميدهند.
نماينده مردم همدان در مجلس افزود: علاوه بر اينها در نحوه تذكرات صحن مجلس هم تغييراتي به وجود آمده، به طوري كه اين تذكرات از 5 دقيقه به 3 دقيقه تبديل شده است و نطقهاي پيش از دستور هم به وسط جلسه يعني ساعت 10 و 30 دقيقه صبح منتقل ميشود.
حاجي بابايي گفت: از اين به بعد درباره مسائل مهم كشور كه نياز به پيگيري مجلس داشته باشد، سريعاً توسط كميسيون پيگيري ميشود و گزارش آن را به صحن ميدهند و مسئول مربوطه نيز بايد بيايد و در خصوص مشكل به وجود آمده گزارش دهد. همچنين شش نفر از نمايندگان هم به قيد قرعه صحبت مي كنند؛ بنابراين يك فضاي پر نشاط و شاد در صحن مجلس براي پيگيري مسائل و اتفاقات مهم جامعه به وجود مي آيد.
وي خاطر نشان كرد: كميسيونها از اين به بعد مي توانند طرحها و لوايحي را كه نزديك به هم هستند، كمتر كنند و لايحه را در قالب يك گزارش به صحن مجلس بياورند.
عضو هيئت رئيسه مجلس اظهار داشت: كميسيونها از اين به بعد گزارشهايي را از وضعيت نظارتي خودشان و مسائلي كه در جامعه اتفاق ميافتد و مربوط به آنان است را به صورت گزارش روي صحن مجلس ميفرستند.
حاجي بابايي با اشاره به تغيير نامها در آئين نامه داخلي گفت: در اين آييننامه از اين بعد كليه كلمههاي منشي به دبير، مخبر به سخنگوي و كار پرداز به ناظر تبديل شده است.
وي خاطر نشان كرد: از اين به بعد در مجلس شكايت مذاكرات نداريم و در خصوص جزئيات طرحها و لوايح هم 3 نفر موافق و 3 نفر مخالف هر كدام 5 دقيقه صحبت ميكنند؛ همچنين براي سخنگوها و دولت هم زماني تعيين شده است.
حاجي بابايي تصريح كرد: تشكيلاتي هم تحت عنوان نظارت بر نمايندگان مجلس در امور مجامع و شوراها تشكيل خواهد شد؛ همچنين كليه امور اداري مجلس به عهده رئيس است و كار پردازان به عنوان ناظران مالي مطرح مي شوند.
