10 توصیه برای مقابله با كلاهبرداران
فضای مجازی نیز مانند فضای واقعی، آدمها و شگردهای خاص خودش را دارد، این فضا همان قدر كه با ابزارهایش به آسان تر انجام شدن كارها كمك میكند، با همین ابزارها نیز میتواند باعث شود عدهای در این فضا كلاهبرداری با شیوههای جدید انجام دهند و ما را در دام بیندازند!
این چیزی است كه خواه ناخواه در دنیا وجود دارد، اما فایدههای فضای مجازی آنقدر زیاد است كه نمیتوانیم حتی با وجود خطر كلاهبرداری در این فضا از آن صرفنظر كنیم. پس هر كدام از ما باید برای مراقبت از خود شیوههای این افراد را تا حدودی بشناسیم تا در دام آنها گرفتار نشویم.
اولین كاری كه یك كلاهبردار اینترنتی انجام میدهد، جلب اعتماد است. او سعی میكند طوری برخورد یا شرایط را مهیا كند كه شما به او اطمینان كنید و مطابق نقشه او پیش بروید. حتما قبل از روشن كردن رایانه خود و اتصال به اینترنت این نكات را به یاد داشته باشید:
1ـ معمولا كلاهبرداریها با تماس كلاهبردار آغاز میشود، مثلا برای شما ایمیل یا پیامك میفرستند یا حتی ممكن است به شما زنگ بزنند. در این موارد فرد با جعل یا شبیهسازی اطلاعات خود از ایمیلی كه متعلق به او نیست یا آدرسهای بسیار مشابه استفاده میكند و از شما درخواستهایی مانند واریز پول به یك شماره حساب یا دادن شماره كارت بانكی یا رمز حساب یا اطلاعات مشابهی را مینمایند. در این موارد حتما شما مجدد با اطلاعاتی كه خودتان دارید با تماسگیرنده ارتباط برقرار كنید و هویت تماسگیرنده را بررسی كنید و به یاد داشته باشید بانكها و شركتهای معتبر از ایمیلهای عمومی مانند yahoo و gmail برای ارسال ایمیل استفاده نمیكنند. شمارههای موبایل اعتباری نیز معمولا نشانه خوبی نیستند.
2ـ مواظب آدرسهای مشابه باشید، بسیاری از كلاهبرداریها، با استفاده از آدرسهای بسیار مشابه آدرسهای اصلی انجام میشود. پس حتما آدرس سایتهایی را كه در آنها اطلاعات وارد میكنید، با دقت بررسی كنید مخصوصا اگر لینك آنها را با ایمیل برای شما فرستادهاند.
3ـ گول ایمیلهایی كه ادعا میكنند شما برنده جایزه شدهاید و برای دریافت جایزه خود باید مبلغی را به شماره حسابی واریز كنید را نخورید.
4ـ اگر شما با كسانی كار میكنید و آنها از طریق ایمیل برای شما فاكتورهایشان را ارسال میكنند، بسیار در معرض خطر هستید! حتما اطلاعات حساب فروشنده را هر بار با او از طریق دیگری غیر از ایمیل هم كنترل كنید.
5 ـ هیچ فایلی را از ایمیل بدون داشتن یك آنتیویروس مطمئن و بهروز شده دریافت نكنید، زیرا بسیاری از كلاهبردارها، با جعل ایمیلهای دوستان شما یا با عنوانهایی بسیار فریبدهنده، فایلی را برای شما میفرستند و از شما میخواهند آن را اجرا كنید. با اجرا كردن این برنامهها، رایانه شما كاملا در دستان كلاهبردارها خواهد بود و به این روش شما همه اطلاعات شخصی خود را تقدیم كلاهبرداران خواهید كرد.
6ـ اگر مجبور شدید در مكانهای عمومی یا كافینتها به اینترنت متصل شوید، اگر امكانش را دارید حتما از لپتاپ خودتان استفاده كنید، رایانهای كه متعلق به شما نیست، ممكن است تمام فعالیتهای شما را ذخیره كند و در اختیار دیگران قرار دهد.
7ـ اگر لپتاپ، رایانه یا حتی گوشی موبایل كاركرده خریدهاید، حتما قبل از شروع به استفاده از آن، تمام درایوهای آن را فرمت كنید و برنامهها را از نو روی آن نصب كنید و اگر امكانش را دارد، تنظیمات آن را به حالت پیشفرض اولیه برگردانید. شاید این كار در ابتدا كمی زمانبر باشد، اما به دردسرهایی كه در آینده ممكن است ایجاد كند، میارزد.
8 ـ اگر از فروشگاههای اینترنتی خرید میكنید، مطمئن شوید كه پشت این فروشگاه شخصی وجود دارد، از قسمت «تماس با ما» فروشگاهها، شماره تلفن آنها را بردارید و با آنها تماس بگیرید، در هنگام خرید به این فكر كنید كه اگر كالا دیر به دست شما رسید، اگر كالای رسیده معیوب بود یا اگر پس از خرید نیاز به استفاده از گارانتی و تعمیر داشت، چه باید بكنید؟ این سوالها را از فروشنده بپرسید و پس از اطمینان خرید كنید.
9ـ اطلاعات كارتهای بانكی خود را در هیچ سایتی به غیر از سایت بانكهای كشور وارد نكنید. هیچ فروشندهای اجازه ندارد اطلاعات كارت شما را داشته باشد. همچنین مطمئن شوید سایتی كه در آن اطلاعات را وارد میكنید سایت بانك باشد و نه سایتی كه شبیه سایت اصلی شبیهسازی شده است.
10ـ اگر با لحاظ تمام جوانب باز هم گرفتار كلاهبرداری اینترنتی شدید، با پلیس تماس بگیرید. پلیس فتا رستهای از نیروی انتظامی است كه تخصص آنها جرایم رایانهای است.
علی زمان - جام جم
