چرا مردم دیگر به پول رأی نمی‌دهند؟!

مردم ایران به پول رأی نمی‌دهند؛ این جمله‌ای است که شمس الدین حسینی بر زبان رانده و در تأمل بر سر آن، تاریخچه‌ای از خلق توهم پول در جامعه را به دنبال دارد که هشت سال قبل محمود احمدی‌نژاد به واسطه آن، توانست بر کرسی ریاست جمهوری دست یابد. امروز نتیجه‌گیری دولت و مردم از این الگو تغییر کرده است.

به گزارش «تابناک»، وزیر اقتصاد دیروز در حاشیه نشست هیأت دولت در جمع خبرنگاران درباره شایبه‌هایی در مورد انتخاباتی بودن افزایش یارانه‌های نقدی و پرداخت سود سهام عدالت، گفته است: مردم ایران به پول رأی‌ نمی‌دهند و اگر کسی چنین تصوری دارد، باید آن را اصلاح کند.

این جمله وزیر اقتصاد نیازمند واکاوی دقیقی است؛ هرچند به نظر می‌آید که شمس الدین حسینی آن را تنها ‌پاسخی به خبرنگاران گفته، بنیان نهفته در پس این پرسش و پاسخ تاریخچه‌ای به پیشینه حدود هشت سال دارد.

پول هلیکوپتری در اقتصاد ایران چه می‌کند؟

از ابتدای ریاست جمهوری دولت احمدی‌نژاد، شعار محوری دولت ایجاد عدالت اقتصادی بود. محمود احمدی‌نژاد که در آن زمان بسیار می‌گفت که دغدغه قشر ضعیف جامعه و از بین بردن فاصله طبقاتی و بهبود وضعیت ضریب جینی را دارد، با این شعار بر سر کار آمد و اکنون در سال‌های پایانی دولت خود همچنان می‌گوید که ضریب جینی کاهش یافته است.

بنا بر این گزارش، در علم اقتصاد اصطلاحی وجود دارد که به آن پول هلیکوپتری می‌گویند. توضیح ساده آنکه این الگو با تمایز میان سیاست‌های پول بانک مرکزی از سیاست‌های مالی دولت، تمایزی اساسی میان سیاست محرک اقتصادی و انتشار و چاپ بی‌رویه پول در اقتصاد قایل می‌شود.

در این الگو دولت با ریختن پول بی‌حساب و کتاب در جامعه از بالا (مثلا بر فراز آسمان و از یک بالگرد) سعی در بهبود شرایط اقتصادی دارد؛ غافل از آنکه این پول هلیکوپتری نه بهبود اقتصادی و تحرک اقتصادی به همراه دارد و نه در زمینه‌ای که محمود احمدی‌نژاد به دنبال و مدعی ان بود عدالت اقتصادی ایجاد می‌کند.

اکنون پرسش اساسی ‌اینجاست که چرا به رغم آنکه محمود احمدی‌نژاد ادعای ایجاد عدالت اقتصادی و بهبود شرایط معیشتی را دارد، بیشتر جامعه یک چنین احساسی ندارند؟

توضیح ساده است: دولت با خلق توهم پول، به دنبال ایجاد عدالت اقتصادی بوده است. افزایش نقدینگی در دست مردم در جایی که خروجی کالا و خدمات در اقتصاد به دلایل مختلف کاهش یافته و یا در بهترین حالت ثابت مانده، نتیجه‌ای جز افزایش تورم و کاهش قدرت خرید نداشته است.

در اینجاست که هرچند افراد با پول بیشتری سر و کار دارند، ‌این تنها یک توهم از ثروت است زیرا در واقعیت قدرت خرید افراد بسیار کاهش یافته است.

چرا مردم ایران به پول رأی نمی‌دهند؟

بازگردیم به سخن شمس الدین حسینی؛ وی گفته که مردم ایران به پول رأی نمی‌دهند و قوه تشخیص مردم ما فرا‌تر از معیارهای مادی است و اگر کسی غیر از این معتقد است، شفاف بگوید.

بی‌شک بنیان این سخن بر این منطق استوار است که مردم، «دیگر» به پول رأی نمی‌دهند. شمس الدین حسینی و احتمالا محمود احمدی‌نژاد و سایر اعضای کابینه دولت باید اکنون فهمیده باشند که رویکرد جامعه در رابطه با پول نفت سر سفره و یارانه نقدی چیست.

در حدود هشت سال گذشته، دولت تنها کاری که با عدالت اقتصادی کرد، خلق توهم پول و ثروت بود. آنچه اما خروجی اقتصادی این پول هلیکوپتری در اقتصاد ایران بود، ضعیف شدن روز به روز قدرت خرید جامعه و عملا افزایش فاصله طبقاتی آن گونه که در جامعه احساس می‌شود و نه آن گونه که آمار بیان می‌دارد.

امروز شمس الدین حسینی و دولت به این نتیجه رسیده‌اند که‌ قوه تشخیص مردم ما فرا‌تر از معیارهای مادی است. با قرار دادن اصل نیت وزیر اقتصاد بر اعتقاد قلبی به این گفتار، باید گفت که هم برای مردم و هم برای دولت دهم، این نتیجه گیری نتیجه‌گیری دیر‌رس است.

امروز شمس الدین حسنی این جمله را بر زبان می‌آورد، زیرا‌ دیگر کسی اعتقاد به معیارهای مادی ندارد و قوه تشخیص افراد دیگر با افزایش یارانه نقدی و سهام عدالت و مانند آن تحریک نمی‌شود. اگر هشت سال پیش این الگو الگویی بود که به واسطه آن محمود احمدی‌نژاد بر کرسی ریاست جمهوری تکیه زد، امروز آزمایش خود را پس داده است و دیگر کسی به این الگو چشم امیدی ندارد.

القصه، خوب است شمس الدین حسینی و دولت این جمله خود را با دقت بررسی و در خصوص آن بیندیشند که:

‌«مردم ایران به پول رأی نمی‌دهند، و قوه تشخیص مردم ما فرا‌تر از معیارهای مادی است و اگر کسی غیر از این معتقد است، شفاف بگوید‌».