راهکار مشکلات ورزش سیاسی نیست!

موضوع ورزش و اهمیت آن، به دلیل حاکمیت ماشینی در زندگی بشر، بیش از هر زمان دیگری مورد توجه متخصصان امور ورزشی، جامعه‌شناسان، روان‌شناسان و حتی سیاستمداران قرار گرفته ‌و هر کدام از این گروه‌ها به تناسب نیاز و میزان بهره‌برداری، در این زمینه برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری می‌کنند.

به گزارش «تابناک»، ‌اکنون کشور هم به لحاظ جمعیتی و هم به لحاظ تنوع نیازهای (اشتغال، ازدواج، تفریحات سالم، ورزش و...) با تراکم جمعیت جوانان روبه‌روست؛ بنابراین، با سطح مطالبات عقب افتاده و حقوق شهروندی، می‌توان اصلی‌ترین راهبرد کشور را در دهه اخیر «مصون‌سازی و پیشگیری از بحران در بخش جوان» دانست.

هرچند بخشی از موضوع مربوط به استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود و اصلاحات ساختاری در مجموعه دستگاه‌های دولتی به ویژه وزارت نوبنیاد ورزش و جوانان و به میدان آوردن بخش غیردولتی است، از این واقعیت نباید غفلت کرد که ظرفیت‌های موجود فیزیکی، ساختاری و برنامه‌ای کشور، درصد کمی از نیاز‌ها را برآورده می‌سازد.

ورزش به عناوین گوناگون در جهان مطرح شده و گروه بسیاری به اشکال گوناگون با آن سر و کار داشته و از سودمندترین و سالم‌ترین سرگرمی‌هایی است که اوقات فراغت جوانان را پر می‌کند.

درست است که مشکل ملت عزیز ایران به ویژه جوانان کشور، تنها ورزش نیست، لیکن ورزش و فعالیت جسمانی به همراه رژیم غذایی مناسب، نه تنها در رسیدن به بالا‌ترین سطح سلامتی و بازدهی اقتصادی و اجتماعی نقش دارد، بلکه ورزشکاران قهرمان در سطح جهانی، عزت و اعتبار و آبروی ایران و ایرانی را ارتقا داده و غرور ملی و محلی را بارور می‌کنند.

از نظر سیاسی، ورزش، شمشیر دولبه‌ای است که هم می‌تواند در راستای حل مشکلات و معضلات جوامع و نظام‌های حکومتی به کار گرفته شود و هم ‌دستاویزی علیه نظم روانی، اجتماعی و ثبات نظام‌های سیاسی و حکومتی باشد. مسائل، مشکلات و موانع فرهنگی، بحران‌های روحی، روانی اجتماعی ناشی از انبوه بیکاران جوان و ازدیاد تورم در کشور، جوان بودن جمعیت کشور، کمبود محیط‌های تفریحی و سرگرمی‌های سالم، افزوده شدن ارزش جهانی ورزش، ضرورت شکوفایی استعدادهای نفیس ورزشی جوانان و ده‌ها علل دیگر و همچنین تأثیرات متقابل سیاست و ورزش در یکدیگر عواملی هستند که ضرورت توجه بیشتر به امر ورزش و لزوم فرهنگ‌سازی برای جوانان را می‌طلبد.

کمال الدین پیرموذن، نماینده مردم اردبیل در این باره می‌گوید: حل مشکل جوانان به ویژه در بخش فرهنگی و خاصه در امر ورزش، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و اصولی است که باید با مشارکت عموم صاحب‌نظران و ورزشکاران نامی با بودجه مکفی تدوین شود.

ما ملت افراط و تفریط هستیم، ‌در ابنیه‌ای چهل ستون می‌سازیم و در ابنیه‌ای دیگر هیچ ستون. گاه دیده شده که به ملغمه آجر و سیمان ابنیه‌های ورزشی خیلی بیشتر از خود قهرمانان شهیر ورزشی، ارج و ارزش نهاده؛ به یک رشته ورزشی به مانند فرزند تنی لوس توجه کرده‌ایم و به رشته ورزشی مستعد دیگر به مشابه فرزند ناتنی مغضوب بی‌مهری کرده‌ایم.

خلاصه آن که باید گفت، ورزش کشور در حال گذر از یک تنگنای سیاسی و اقتصادی مهمی است، حال آن که فشار‌ها هر روز بر تنه بی‌رمق آن ‌فزونی می‌گیرد و نه تنها هیچ اراده‌ای بر کنترل آن نیست، بلکه مسئولین با اعمال سلیقه و برخوردهای سیاسی بر شدت آن می‌افزایند.



نمونه آن بودجه اختصاص یافته به ورزش کشور است؛ در لایحه پیشنهادی دولت که در روز سه‌شنبه ۸ /۱۲/ ۹۱ تقدیم مجلس شد، در موضوع ورزشی و تربیت‌بدنی در لایحه بودجه کل کشور بودجه‌های پراکنده‌ای همچون سال‌های قبل به چشم می‌خورد که در فصل تربیت بدنی که کل اعتبارات مربوط به ورزش و تربیت بدنی دستگاه‌های مختلف آمده، مبلغ ۹۹۹۶۷۰ میلیون تومان منظور شده است که این رقم در مقایسه با سال گذشته (یا لایحه بودجه ۹۱) که حدود ۱۰۹۰۱۹۸ میلیون تومان بوده، ‌کاهش نزدیک نود میلیارد تومانی به میزان ‌۱۰ درصد را نشان می‌دهد.

در ردیف ۱۲۸۵۰۰ مربوط به وزارت ورزش و جوانان، مبلغ ۴۰۸۱۲۱ میلیون تومان شامل ۲۰۶۸۰۰ میلیون تومان مربوط به شرکت توسعه و ۲۰۱۳۲۱ میلیون تومان متعلق به خود وزارت ورزش لحاظ شده ‌که در مقایسه با سال ۹۱ که این ردیف، اعتباری بالغ بر ۴۷۶۰۲۹ میلیون تومان داشته، از کاهش نزدیک هفتاد میلیارد تومانی برخوردار است و ردیف ۱۲۸۵۰۲ متعلق به کمیته ملی المپیک با اعتبار ۲۲۸۲۲ میلیون تومان پیشنهاد شده که در سال ۹۱ این ردیف اعتباری بالغ بر ۲۵۵۴۲ میلیون تومان را داشته است؛ البته یک ردیف مربوط به قانون ۱ درصد بودجه دستگاه‌ها و شرکت‌ها هم بوده ‌که در لایحه بودجه ماده واحده ۹۲ حذف شده است، ولی در لایحه بودجه سال ۹۲ یک ردیف دیگر به کمیته ملی المپیک در زمره ردیف‌های متفرقه به شماره ۴-۵۵۰۰۰۰ به مبلغ ۱۹۶۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است و همچنین ردیف متفرقه‌ای برای کمک به توسعه ورزش همگانی-قهرمانی و توسعه زیرساخت‌های دولتی و غیردولتی و خصوصی با ردیف۲۰-۵۵۰۰۰۰ به مبلغ ۱۷۴ میلیارد تومان لحاظ شده است که در بودجه سال ۹۱ قبلا نبوده است و یا رقم آن مشخص نبود. در بودجه سال ۹۱ یک ردیف متفرقه برای کمک به آماده سازی و شرکت در مسابقات منطقه‌ای و جهانی و کمک به باشگاه‌ها ۶-۵۵۰۰۰۰ به میزان ۳۰ میلیارد تومان وجود داشت که اکنون در بودجه ۹۲ تغییر کرده است.

همچنین بر پایه قانون دریافت عوارض از فروش سیگار و کمک به سلامتی و ورزش، مبلغ ۳۳ میلیارد تومان در بودجه ۹۲ در نظر گرفته شده که ۵۰ درصد آن متعلق به ورزش (وزارت ورزش) است.

به طور معمول و قانونی باید بودجه سالانه بر اساس قانون برنامه پنج ساله پنجم نوشته شده و در لایحه‌ای به مجلس تقدیم شود. همان گونه که می‌دانید، در ماده ۱۳ قانون برنامه در بند الف، دولت مکلف شده است برای اعتبارات مورد نیاز تملک دارایی سرمایه‌ای یا بحرانی و همچنین هزینه‌ای ورزش همگانی، ورزش قهرمانی و توسعه زیرساخت‌های ورزشی در قالب بودجه سنواتی ردیف‌های مستقل را لحاظ نماید و این کار در لایحه پیشنهادی دولت بر اساس حکم قانون برنامه لحاظ نشده است.

همچنین دولت در بند ب همین ماده قانونی مکلف بوده که ردیف مستقل برای پرداخت تسهیلات در قالب وجوه اداره شده، یارانه سود و کارمزد و یا کمک‌های بلاعوض به متقاضیان بخش خصوصی و تعاونی برای احداث، توسعه و تکمیل واحدهای ورزشی را در بودجه پیش‌بینی می‌نمود که این هم در لایحه بودجه دیده نشده؛ البته هر چند ردیفی برای کمک به بخش خصوصی همراه بخش دولتی دیده شده، ‌به دلیل ادغام این دو بخش ـ که خلاف بند ب ماده ۱۳ قانون برنامه است ـ در اجرا وزارت ورزش و دولت دچار ابهام شده و ۱۷۶ میلیارد تومان این ردیف متفرقه به جای اینکه در ذیل وزارت ورزش یا کمیته ملی المپیک باید لحاظ ‌و عملا بدون صاحب شده است و وزیر ورزش در قبال هزینه‌کرد این مبلغ که قابل توجه هم هست، عملا پاسخگو نخواهد بود و بهتر بود، در ذیل ردیف مربوط به وزارت ورزش این اعتبار اضافه می‌شد، تا وزیر ورزش در مقابل مجلس و مردم و جامعه ورزش به ویژه بخش خصوصی و تعاونی و غیردولتی پاسخگو باشد.

بهروز نعمتی، نماینده مردم اسدآباد در مورد بودجه ورزش‌ ‌گفت: آنچه من در بودجه دیدم، مناسب ورزش نبود. در هیأت رئیسه فراکسیون، مباحثی برای افزایش این بودجه ‌شده ‌تا اعتبارات در نظر گرفته شده افزایش یابد. در بحث بودجه، باید به گونه‌ای کار شود تا بتوانیم از قهرمانان خود حمایت کنیم. مباحث عمرانی به ویژه در شهرستان‌ها شرایط مناسبی ندارد و باید آن را تقویت کرد.

بودجه فدراسیون‌ها نیز شرایط خوبی ندارد. در مورد فوتبال ‌باید گفت که مانند یک جزیره عجیب و غریبی است که نه می‌توان به این موضوع راه یافت و نه ‌از نظم و ترتیبی برخوردار است. فدراسیون فوتبال یکی از فدراسیون‌هایی است که می‌تواند درآمدزایی بالایی داشته باشد؛ اما متأسفانه دوستان دنبال این هستند که هر چه بیشتر از بودجه دولتی بهره گیرند.

نعمتی در پاسخ به این ‌که چه زمانی ورزش کشور به معنای واقعی آن به سمت خصوصی شدن برود، گفت: در مورد خصوصی سازی ورزش کمیسیون‌های فرهنگی و کمیسیون اصل ۴۴ طرحی را در دست بررسی دارند؛ اما با این قوانین هم این کار انجام نمی‌شود. دلیل آن را هم باید در این ‌دانست که منافع و درآمد برخی افراد از این راه است و به دنبال آن هستند ‌هر چه بیشتر از این منابع استفاده کنند و این طیف از افراد اجازه نمی‌دهند ورزش کشور و به ویژه فوتبال خصوصی شود. حتی تیم‌هایی که اکنون نام خصوصی را بر خود گذاشته‌اند، به معنای واقعی خصوصی نیستند.

در اینجا باید گفت، تا سیاست کشور، دست از فوتبال برندارد، مشکلش حل نمی‌شود. باید در مورد مجموعه‌های ورزشی، هر فرد تعدادی سهام مشخص داشته باشد و با این روش تیم‌هایی مانند پرسپولیس و استقلال در اختیار صاحبان واقعی آن که مردم هستند قرار بگیرد؛ تنها راه هم همین است.

وی درباره مسئولیت و وظایف قاونونگذار در این زمینه گفت: قانونگذار به دنبال ایجاد راهکارهای قانونی این موضوع است؛ اما فرهنگی که در مجموعه فوتبال کشور وجود دارد، اجازه انجام تغییر و تحول را در این مجموعه نمی‌دهد. با لابی‌های متعدد و جلساتی که برگزار می‌کنند، به دنبال این هستند که مسائل را از راهکارهای خاص خود و به نفع خود حل و فصل کنند.