فراکسیون زنان و مشکلاتی که در حد رصد باقی ماند

خرداد ماه سال جاری بود که 9 زن نماینده با آرای مردم به مجلس نهم راه پیدا کردند تا علاوه بر پیگیری مطالبات حوزه انتخابیه خود، به نیازهای زنان جامعه نیز پاسخ دهند. زهره طبیب زاده نوری، فاطمه آلیا، فاطمه رهبر و لاله افتخاری از تهران، نیره اخوان بیطرف از اصفهان، سکینه عمرانی از سمیرم، حلیمه عالی از زابل، شهلا میرگلوبیات از ساوه و مهناز بهمنی از سراب اعضای فراکسیون زنان و خانواده مجلس نهم هستند.

به گزارش مهرخانه، از همان روزهای ابتدایی صحبت از تغییر نام فراکسیون زنان به فراکسیون زنان و خانواده به میان آمد و مورد استقبال اعضا قرار گرفت. در این میان قرار شد که مردان نیز در این فراکسیون حضور داشته باشند تا برنامه ریزی و ارائه طرح ها در حوزه زنان و خانواده با مشارکت مردان و زنان نماینده صورت بگیرد.

زهره طبیب زاده در این خصوص معتقد است که اگر آقايان نيز در فراكسيون زنان و خانواده حضور داشته باشند، چانه زني هاي خوبي در صحن علني در مورد مسايل زنان و خانواده ايجاد مي شود.

وی در این خصوص اظهار می دارد: با ورود آقایان به این فراکسیون، مذاکرات برای تصویب طرح ها بهتر و بیشتر صورت می گیرد و این مسئله ای است که برخی زنان نماینده از آن غافل هستند؛ چراکه با حضور آقایان مطمئناً طرح ها زودتر به مرحله تصویب می رسد.

فاطمه آلیا نیز در این خصوص با طبیب زاده همراه بود و نیره اخوان، نه موافق این قضیه بود و نه مخالف، اما به جز این سه نفر، بقیه اعضا مخالف حضور مردان در فراکسیون بودند و تصور می کردند با حضور مردان عملکردشان زیر سؤال می رود.

فاطمه رهبر رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس شد

به هر حال اولین جلسه فراکسیون زنان و خانواده بیست و چهارم خرداد ماه سال جاری برگزار و تصمیم گیری در این خصوص به جلسه بعد واگذار شد و نهایت با رأی اکثریت این مسئله تأیید نشد و ورود آقایان به فراکسیون زنان و خانواده ممنوع گردید.

پس از منتفی شدن حضور آقایان، همه منتظر انتخابات هیئت رئیسه فراکسیون زنان و خانواده بودند. در میان خیلی ها معتقد بودند که زهره طبیب زاده بهترین گزینه برای ریاست فراکسیون زنان است، ولی او در مصاحبه ای گفت: به دلیل اینکه فراکسیون ظرفیت موجود را ندارد، کاندیدا نخواهم شد و از طرف ديگر برخي «لابي گري ها» در اين فراكسيون وجود دارد كه بنده رأي نمی آورم.

بالاخره در چهارم مرداد ماه انتخاب هیئت رئیسه مجلس برگزار شد و از میان فاطمه رهبر و فاطمه آلیا، رهبر با جذب آرای بیشتری به عنوان رئیس فراکسیون انتخاب و شهلا میرگلوبیات و لاله افتخاری نیز به عنوان نائب رئیس و سخنگوی فراکسیون انتخاب شدند.

لاله افتخاری و فاطمه رهبر عضو شورای فرهنگی اجتماعی زنان شدند

پس از آن علی لاریجانی در نامه‌ ای به رئیس جمهور با استناد به بند 4 ماده2  آیین نامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان، شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوب 17 تیرماه 1376، فاطمه رهبر و لاله افتخاری را به عنوان عضو این شورا معرفی کرد و از آنان خواست هر سه ماه یکبار گزارش اقدامات را به معاونت نظارت مجلس شورای اسلامی ارسال کنند.

دیدار با مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری

به گفته افتخاری، اعضای فراکسیون زنان و خانواده مجلس جهت تسریع در ماده 218 و 230 برنامه پنجم توسعه جلساتی را با مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری داشته است و در این جلسات زیرساخت های لازم برای اجرای ماده 230 مورد توجه قرار گرفته و همین مسئله باعث شد که مرکز امور زنان نسبت به ماده 230 تسریع بخشد و اجرای صد درصدی آن را در سال 92 اعلام نماید.

دیدار با شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده

افتخاری در خصوص دیدار با اعضای شورای فرهنگی اجتماعی زنان می گوید: فراکسیون چندین جلسه با شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای فرهنگی اجتماعی زنان برگزار کرده است که در این جلسات دکتر خزعلی رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان، ضرورت تغییر در سیاست های جمعیتی را برای نمایندگان تبیین کردند. به علاوه اینکه سیاست های اشتغال محور شورای فرهنگی اجتماعی زنان مورد بررسی قرار گرفت.

فراکسیون زنان و مرکز پژوهش های مجلس

دیدار اعضای فراکسیون با رئیس مرکز پژوهش های مجلس به منظور بررسی و رسیدگی مشکلات زنان و خانواده برگزار شد. دکتر جلالی رئیس مرکز پژوهش های مجلس در این جلسه خواستار حضور فعال تر فراکسیون زنان در مرکز پژوهش ها و پیگیری امور تقنینی مربوط به زنان شد.

پرونده مهریه روی میز فراکسیون زنان

لاله افتخاری در خصوص دیدار اعضای فراکسیون با رئیس ستاد دیه گفت: در بسیاری از پرونده‌ های ستاد دیه، مهریه‌ های نامتعارفی به ثبت رسیده که معقولانه نیست و به همین دلیل تعداد زیادی از جوانان بسیاری از سال ‌های عمر خود را به دلیل عدم تمکن مالی در پرداخت مهریه در پشت میله‌ های زندان می‌ گذرانند.

وی افزود:‌ طبق بررسی ‌های صورت گرفته بیشترین آمار طلاق و طلب کردن مهریه در 5 سال اولیه زندگی صورت می‌ گیرد. با توجه به این موضوع اگر فرهنگ ‌سازی در این عرصه صورت گیرد، بسیاری از مشکلات جامعه حل خواهد شد.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس توضیح داد: بخش عمده‌ ای از مشکلات مهریه به مسائل فرهنگی بر می‌گردد. از این رو فرهنگ ‌سازی در خانواده‌ ها باید مورد توجه قرار گیرد تا افراد مهریه بالا را یک امتیاز برای خود ندانند.

افتخاری با بیان اینکه مهریه پشتوانه زندگی دختر است، خاطرنشان کرد: مهریه هم پشتوانه زندگی دختر است و هم باید امکان پرداخت برای آقایان وجود داشته باشد. در این جلسه شناسایی راه‌ های حل این معضل بررسی قرار گرفت تا در صورت نیاز خلأ‌های قانونی توسط مجلس حل شود.

فراکسیون زنان در این خصوص جلسه ای را با رئیس ستاد دیه برگزار کرد تا خلأهای موجود در قانون مهریه را مورد بررسی قرار دهد.

افتخاری در این خصوص گفت: در این جلسه مباحث قابل توجهی در خصوص کاهش آمار زندانیان مهریه صورت گرفت، البته قرار شد راهکارها به گونه ای باشد که حقوق زنان زیر پا گذاشته نشود و ناگفته نماند که در این زمینه تنها راهکارهای فرهنگی جواب خواهد داد.

برگزاری جلسه با دستیار دادستانی تهران

اعضای فراکسیون این جلسات را با توجه به مشکلات و نواقصی که در برخی از قوانین وجود داشت، شکل داده و به گفته افتخاری تعامل بیشتر مسئولین دادستانی با جامعه هدف، می تواند در جهت بهبود روند قانونگذاری در حوزه زنان کمک های زیادی را صورت دهند.

زنان سرپرست خانوار و فراکسیون زنان

در اين جلسه راهبردهاي کميته امداد در راستاي اشتغال، توانمندسازي، بهداشت و درمان و مسائل فرهنگي افراد تحت پوشش مورد بررسي قرار گرفت.

به گفته سخنگوی فراکسیون، بررسی مشکلات زنان سرپرست خانوار از مهم ترین مسائلی بود که در این جلسه مطرح و مقرر شد این جلسات در خصوص ساماندهی وضعیت زنان سرپرست خانوار ادامه داشته باشد.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس نیز در این خصوص اظهار می دارد: براساس گزارش کمیته امداد امام خمینی(ره) در حال حاضر 22 دستگاه در داخل کشور در حیطه زنان و خانواده فعالیت می ‌کنند. بنابراین با توجه به فعالیت این 22 دستگاه، ما نباید مشکلی در ارتباط با زنان بی ‌سرپرست و بدسرپرست داشته باشیم، این در حالی است که روز به روز بر تعداد آنها افزوده می‌ شود و مشکلات نیز عدیده است. بنابراین باید با همفکری، تعامل و دوری از هرگونه موازی‌‌کاری و با یک برنامه‌ ریزی دقیق بتوانیم به هدف واحد برسیم.

تبصره خروج دختران از کشور آزمونی سخت برای فراکسیون

چندی پیش کمیسیون امنیت ملی لایحه گذرنامه را مورد بررسی قرار داد و تبصره ای به ذیل این ماده اضافه کرد که بر طبق آن دختران زیر 40 سال از داشتن گذرنامه محروم شوند. اعضای فراکسیون زنان و خانواه مجلس در ابتدا از این طرح استقبال کردند و موافقت خود را اعلام نمودند و قرار شد برای بررسی بیشتر، چند تن از اعضای فراکسیون نیز در جلسات کمیسیون امنیت ملی حضور داشته باشند و پیشنهاداتی نیز از سوی آنان مطرح شد.

برگزاری چندین جلسه با اعضای کمیسیون امنیت ملی و از طرفی انتقادات فعالان حوزه زنان، فراکسیون را بر آن داشت تا این موضوع را با چند تن از کارشناسان حقوقی بررسی کند و پس از آن سخنگوی این فراکسیون اعلام کرد که این تبصره مخالف با قانون اساسی است و از همان روز کلیه اعضای فراکسیون مخالف تبصره خروج دختران و خواستار بازگرداندن این لایحه به دولت شدند.

پس از آن کمیسیون امنیت ملی تصمیم گرفت برای دختران گذرنامه صادر کند، ولی خروجشان از کشور محدود به اجازه پدر یا جد پدری آنها گردد. فراکسیون این موضوع را بررسی کرد و رایزنی هایی را در این خصوص با رئیس مجلس شورای اسلامی صورت داد. در نهایت با ارسال بیانیه سازمان های مردم نهاد فعال در حوزه زنان، این سازمان ها از رئیس مجلس خواستند که این تبصره از لایحه حذف شود.

البته فراکسیون زنان پس از این اقدامات می توانست از دولت درخواست کند لایحه ای را در خصوص قاچاق زنان و دختران ارائه داده و یا خود اعضا اقدام به ارائه طرحی با محوریت این موضوع نمایند تا نه محدودیتی برای خروج دختران از کشور وجود داشته باشد و نه زنان و دختران ایرانی بازیچه دست قاچاقچیان و افراد سود جو شوند. البته هنوز هم سرنوشت این تبصره در مجلس مشخص نیست.

لازم به ذکر است رئیس فراکسیون زنان اعلام کرده است که طبق تحقیقات ما تنها 76 نفر صلاحیت سفر به خارج بدون اجازه ولی را ندارند و این مبنای تصمیم‌گیری ما نمی تواند باشد و خبر از منتفی شدن این موضوع داد. البته ارائه چنین آمار دقیقی در خصوص قاچاق دختران جای بسی تأمل دارد.

حضور شهلا میرگلوبیات در اجلاس بین المجالس

هيئت پارلماني جمهوري اسلامي ايران به‌ منظور شركت در يكصد و بيست ‌و‌ هفتمين اجلاس مجمع جهاني بين المجالس (IPU) 30 مهرماه لغایت 5 آبان ماه عازم كانادا شدند.

مجمع جهاني بين المجالس از يكشنبه 30 مهر‌ماه لغايت پنجم آبان‌ ماه در شهر كبك سيتي كانادا برگزار شد. سرپرستي هيئت پارلماني جمهوري اسلامي ايران را در اين اجلاس، ايرج نديمي رئيس شوراي اجرايي گروه بين‌ المجالس ايران برعهده داشت و دكتر جلالي، رحمت ا... نوروزي، يوناتن بت كليا از نمايندگان اقليت ‌هاي ديني، نصرا... پژمان فر و شهلا ميرگلوبيات نمايندگان مجلس شوراي اسلامي ساير اعضاي گروه اعزامي را تشكيل مي ‌دادند.

شهلا میرگلوبیات خصوص نقش زنان در این اجلاس به خبرنگار مهرخانه گفت: مجمع جهاني بين المجالس هر 6 ماه يك ‌بار در يكي از كشورهاي دنيا برگزار مي ‌شود و دور اخير به ميزباني شهر كبك كانادا برگزار شد. در اين اجلاس موضوعاتي همچون حقوق شهروندي، هويت و تنوع زباني در دنياي جهاني شده و سه موضوع تقويت حس مسئوليت در قبال محافظت از جان غيرنظاميان، تجارت عادلانه و سازوكارهاي نوآورانه مالي براي نيل به توسعه پايدار و استفاده از رسانه ‌ها در جهت افزايش مشاركت شهروندان و ارتقاي دمكراسي در قالب سه كميته مطالعاتي تخصصي مورد بحث و بررسي نمايندگان مجالس بيش از 120 كشور جهان قرار گرفت.

نماینده مردم ساوه و زرندیه در خانه ملت افزود: در اين اجلاس تمام نمايندگان مجالس كشورهاي دنيا حضور دارند و تريبوني جهاني براي مطرح شدن نظرات سياسي، اقتصادي، اجتماعي، در سطح جهاني است و به مسائلي از قبيل صلح و امنيت جهاني، دمكراسي، حقوق بشر، نقش زنان در مسائل اجرايي، و سياست‌هاي اجرايي هر‌كدام از اين مسائل پرداخته مي‌شود.

وی ادامه داد: در خصوص زنان، کمیته ویژه ای تشکیل شد و قرار گذاشتند که مسئولیت آن با بانوان باشد و 50 درصد هیئت رئیسه آن را زنان تشکیل می دهند. کلیات موضوعات زنان در این اجلاس در این کمیته به بحث و بررسی گذاشته شد و مسائلی از قبیل آزادی زنان، رعایت حقوق کامل و برابر زنان و مردان، ریاست مجلس و رئیس جمهوری زنان در این جلسه مورد بحث قرار گرفت که البته بسیاری از این موارد با شرع ما منافات داشت.

تشکیل شورای راهبردی زن و خانواده

چندی پیش رئیس فراکسیون زنان از تشکیل شورای عالی راهبردی زن و خانواده مرکز پژوهش های مجلس خبر داده بود و اولین جلسه این شورا، اول اسفند ماه با حضور كاظم جلالی، جمعی از نمایندگان مجلس نهم و نمایندگان ادوار و همچنین تعدادی از مدیران مراكز مرتبط با امور زنان در سازمان ‌های دولتی و غیردولتی، در مركز پژوهش های مجلس شورای اسلامی برگزار شد.

فاطمه رهبر در خصوص این جلسه به مهرخانه گفت: در این جلسه اولویت های اصلی در حیطه زن و خانواده مورد بررسی قرار گرفت و در خصوص تعامل با کارشناسان برای آسیب شناسی در این حوزه صحبت هایی انجام شد. به علاوه اینکه گزارش عملکرد فراکسیون از ابتدای آغاز به کار مجلس نهم، ارائه شد و برنامه های آتی تشریح گردید.

وی با بیان اینكه این نوع امور مطالبه جدی مردم است، تصریح كرد: در صورتی كه در نحوه تخصیص بودجه شاهد اشكالاتی هستیم، باید به رفع آن اشكالات بپردازیم و در صورت عدم وجود مدیریت اجرایی مناسب در این زمینه باید بازنگری انجام دهیم.

در پایان این نشست فاطمه رهبر نماینده مجلس نهم ضمن جمع ‌بندی و نتیجه‌ گیری از نظرات مدعوین این نشست گفت: پتانسیل موجود در مركز پژوهش ‌ها در راستای پیگیری امور زنان، پتانسیل قوی ‌ای است كه دكتر لاریجانی نیز این اختیارات را به ما داده است و این فرصت یك سكوی پرتاب تلقی می‌ شود تا همه ما با یكدیگر در جهت احقاق حقوق زنان همكاری كنیم.

در این جلسه اعضا شورای عالی راهبردی زن و خانواده به بیان اولویت های اصلی در حیطه زن و خانواده پرداختند و دغدغه های خود را در این خصوص اعلام کردند. قرار است این شورا ماهی یکبار تشکیل جلسه دهد و اعضای آن موضوعات زن و خانواده را مورد بررسی قرار دهند.

آسیب شناسی مسائل زن و خانواده

رئیس فراکسیون زنان و خانواده در خصوص آسیب شناسی مسائل زن و خانواده می گوید: تمرکز فراکسیون زنان و خانواده مجلس در حال حاضر بر روی مواد قانون مدنی کشور است که بررسی‌ و آسیب ‌شناسی ‌های مختلفی با کمک مرکز پژوهش‌های مجلس و کارشناسانی که در حوزه قضا فعالیت و سابقه دیرینه دارند، در حال انجام است.

رهبر خاطرنشان کرد: حدود 22 ماده از مراحل خواستگاری تا طلاق مورد آسیب ‌شناسی و بررسی قرار گرفته که با توجه به شرایط و وجود نواقصی که زنان را در دادگاه‌ های خانواده با مشقت مواجه کرده، سعی داریم تا این مشکلات را براساس احکام شرعی، نظر فقها و در رأس آن با نظر مقام معظم رهبری حل و فصل و پیشنهادات جدید را ارائه دهیم.

حضور دو تن از اعضای فراکسیون در اجلاس کمیسیون مقام زن در نیویورک

هفته گذشته نیره اخوان نماینده اصفهان و سکینه عمرانی نماینده سمیرم به همراه رئیس مرکز امور زنان و خانواده و چند تن از مسئولین سازمان های مردم نهاد در کمیسیون مقام زن سازمان ملل شرکت کردند.

این دو عضو فراکسیون در این اجلاس به بیان سخنرانی پرداختند و راهکارهای ایران در امحای خشونت علیه زنان را تشریح نمودند.

سکوت فراکسیون در خصوص ماده 30 لایحه حمایت از خانواده

ماده 30 لایحه حمایت از خانواده بارها در کمیسیون حقوقی- قضایی و صحن علنی مجلس مورد بررسی قرار گرفت. نمایندگان این لایحه را بدین صورت اصلاح کردند که بر طبق آن اگر زوجه هنگام دوران زوجیت مشترک خود، مبلغی را از مال خود برای زندگی مشترک هزینه کرده و در قبال آن مالی دریافت نکرده باشد، دادگاه بنا به درخواست وی پس از جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری مبالغ هزینه شده را تعیین و به تأدیه آن حکم می ‌کند؛ مگر اینکه زوج قصد تبرع زوجه(رایگان کار کردن زن) در مصرف مبالغ مذکور را اثبات نماید که شورای نگهبان نسبت به اینکه مرد اثبات رایگان کار کردن همسرش را به دوش بکشد، ایراد وارد کرد و آن را خلاف موازین شرعی دانست.

این لایحه دوباره به مجلس فرستاده شد و کمیسیون حقوقی و قضایی مجدد این ماده را مورد بررسی قرار داد. نیره اخوان بی طرف تنها عضو فراکسیون در کمیسیون حقوقی- قضایی نیز نتوانست نمایندگان را در خصوص عدم اثبات این موضوع قانع کند و بالاخره ماده به این صورت تصویب شد که در مواردی که زوجه در دادگاه ثابت کند به امر زوج یا اذن وی از مال خود برای مخارج متعارف زندگی مشترک که بر عهده زوج است، هزینه کرده و شوهر نتوانست قصد تبرع زن را ثابت کند، زوجه می تواند معادل آن را از زوج دریافت نماید و فراکسیون زنان در قبال این شرط که قطعاً قابل اثبات نیست سکوت کرد و تنها زهره طبیب زاده نوری که عضو فراکسیون نیست در این خصوص اقداماتی را انجام داد.

فراکسیون زنان مجلس نهم غفلت ادوار گذشته نسبت به موضوعات زنان را جبران کند

آنچه در بالا ملاحظه کردید مشروحی از اهم فعالیت های فراکسیون زنان و خانواده مجلس بود که البته همه این فعالیت ها منجر به ارائه طرحی مدون برای جامعه زنان نشده است. شاید این فراکسیون سعی دارد تا ابتدا مشکلات را رصد کرده و پس از آن اقدام به ارائه طرح نماید که این مسئله نیز در جای خود باید مورد بررسی گیرد؛ چراکه برای برخی مسائل باید پیش از آن که دیر شود تصمیماتی لحاظ کرد. به هر حال امیدواریم در سال آینده طرح های مفید و جامع در حوزه زنان و خانواده مهمان صحن علنی مجلس باشند تا شاید با تلاش اعضای فراکسیون، موضوع زن و خانواده به دغدغه ای برای مردان نماینده تبدیل شده و چندین سال غفلت این فراکسیون در ادوار گذشته جبران شود.