شباهت زورگیرهای ایرانی و برخی مسئولان

افتتاحیه مجلس خبرگان و سخنان مهم رئیس و اعضای آن، اظهار نظرها درباره آینده مذاکره با آمریکا و مذاکرات هسته‌ای و نیز مطالبی در مورد الگو و راه پیشرفت کشور، مهمترین عناوین روزنامه‌های امروز کشور هستند.

یک افتتاحیه و چند نکته

روزنامه‌های امروز، افتتاحیه سیزدهمین اجلاس رسمی مجلس خبرگان رهبری در دوره چهارم را مورد توجه قرار داده‌اند. مهمترین عضو این مجلس در روزنامه‌های امروز، آیت‌الله مهدوی کنی است که بار دیگر با ۶۴ رأی از هفتاد رأی به مدت دو سال دیگر به عنوان رئیس برگزیده شده است.

روزنامه قانون آنچه را ‌توصیه‌های انتخاباتی آیت‌الله نامیده، مورد تأکید قرار داده است. قانون جمله «هر کسی رئیس جمهور شود قطعا با مشکلات زیادی روبه‌رو خواهد شد» را مهمتر دانسته و در ادامه به نقل از ایشان نوشته است: «در حال حاضر ریاست و مدیریت در کشور ما خیلی آسان نیست و هر کسی رئیس جمهور شود قطعا با مشکلات زیادی روبه‌رو خواهد شد. با توجه به روشی که مورد عمل واقع شده است کار دشواری برای مدیران بعدی متصور هستیم لذا باید کسانی کاندیدا شوند که هم برنامه و هم تیم دارند. وی با ارائه برخی توصیه‌های اخلاقی به کاندیداهای ریاست جمهوری آینده تصریح کرد: در انتخابات تبلیغات، مصاحبه‌های تلویزیونی، روزنامه‌ها و سایت‌ها کاندیدا‌ها باید حریم یکدیگر را حفظ کنند‌».

شرق نیز با تیتر کردن جمله «حفظ نظام با زور ممکن نیست»، به نقل از ایشان نوشته است: «اگر ما ارتباط با مردم را قطع کنیم مسلما لطف خدا شامل حال ما نخواهد شد. باید حق مردم را در نظر بگیریم چرا که آن‌ها ولی‌نعمت ما هستند. امام درباره نقش و حضور مردم در پیروزی انقلاب و هشت‌سال دفاع مقدس تعارف نمی‌گفت‌».

هر چند تهران امروز، ریاست دوباره مهدوی کنی را مهم دانسته است، ابتکار به تغییر در صندلی نایب رئیسی این مجلس توجه کرده و نوشته است: «روز گذشته انتخابات هیأت رئیسه خبرگان برگزار شد و اگرچه آیت‌الله مهدوی کنی در غیاب رقیب همچنان بر صندلی اول این مجلس عالی نظارتی ماندگان شد، اما کرسی دوم با یک جابه جایی روبه رو شد. آیت الله سید محمود شاهرودی به جای آیت الله شیخ محمد یزدی نشست. در دوره ریاست آیت‌الله مشکینی بر مجلس خبرگان، همواره آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نایب رئیس اول این مجلس بود. آخرین سالی که مرحوم آیت الله مشکینی ریاست مجلس خبرگان را بر عهده داشت ـ سال ۸۵ ـ آیت‌الله یزدی جایگزین آیت الله امینی به عنوان نایب رئیس دوم مجلس خبرگان شد. پس از رحلت آیت‌الله مشکینی و ریاست هاشمی رفسنجانی بر این مجلس، آیت‌الله یزدی هم نایب رئیس اول مجلس خبرگان شد. این کرسی حتی با تغییر رئیس مجلس از آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به آیت‌الله مهدوی کنی، همچنان نیز از آن وی بود تا اینکه در رای گیری دیروز هیأت رئیسه مجلس خبرگان با کرسی آیت‌الله هاشمی شاهرودی به عنوان نایب رئیس دوم، جابجا شد‌».

در حالی که ایران و خورشید، روزنامه‌های دولت با برگزاری اجلاس خبرگان با بی‌تفاوتی نسبی برخورد کرده و تنها انتخاب دوباره آیت‌الله مهدوی کنی را به طور خلاصه پوشش داده‌اند، کیهان از سخنان وی، «کسانی که صلاحیت ندارند وقت شورای نگهبان را نگیرند» را به تیتر اول روزنامه تبدیل کرده است.

آرمان روزنامه نزدیک به آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، رئیس سابق مجلس خبرگان نیز سخنرانی حسینی شاهرودی، یکی از اعضای آن را درباره گرایش به نظام پارلمانی مهمتر دانسته است.

بحث درباره الگوی پیشرفت همراه با موضوع مجرمین عقب‌مانده

در ادامه پرداختن روزنامه‌ها و اساتید دانشگاه به موضوع پیشرفت کشور، امروز دو روزنامه اعتماد و آرمان، دو مطلب از عباس عبدی و محمود سریع‌القلم را پوشش داده‌اند.

عباس عبدی در مطلبی برای روزنامه اعتماد و با تیتر «ریشه سادگیِ ذهنِ مجرمان ایرانی» نوشته است: اگر از ما بپرسند که شاخص توسعه و پیشرفت چیست، چه پاسخی خواهیم داد؟ در جامعه‌شناسی پاسخ‌های متعددی طرح می‌شود که لزوما در تعارض با هم نیستند، ولی هر یک از آن‌ها از زاویه نظری خاصی به موضوع نگاه می‌کنند. این یادداشت در پی طرح یکی از این شاخص‌ها یعنی افزایش پیچیدگی‌ها در ذهن و جامعه است. یک جامعه بدوی بسیار ساده است و حتی نامگذاری این جوامع نیز از روی مهم‌ترین ویژگی یعنی سادگی آنهاست. این سادگی در عینیت محیط اجتماعی، از مسکن و کار گرفته تا ابزار و وسایل زندگی و خوراک و رفتار آن‌ها مشاهده می‌شود. انعکاس این سادگی عینیت در ذهنیت افراد این جوامع هم دیده می‌شود و بیشتر چیز‌ها در ذهن این انسان، ساده می‌نماید و اگر اندکی سخت جلوه کند، برای فهم آن، بلافاصله به اوهام و خرافات و امور ماورای مادی متوسل خواهند شد. در مقابل و در یک جامعه مدرن نه تنها عینیت اجتماعی پیچیده است، بلکه در ذهنیت نیز پیچیدگی‌های زیادی وجود دارد.

عبدی سپس مجرمین ایرانی را با بعضی مجرمین در دیگر کشور‌ها مقایسه کرده و می‌نویسد: صفحه حوادث روزنامه‌ها نشان دهنده ابعاد پیچیده! این سادگی! است. بسیاری از قتل‌هایی که رخ می‌دهند چنان ساده و احمقانه است که گویی برای انجام این جنایت مهم که مجازات آن اعدام و زندان‌های طویل المدت است، کوچک‌ترین برنامه ریزی صورت نمی‌گیرد و خواننده از بلاهت و ساده انگاری قاتلان تعجب می‌کند. یکی دیگر از ذهن‌های ساده در رواج ارتکاب جرم زورگیری است. بر اساس ذهن ساده مجرم، می‌توان یک چاقو برداشت و مردم را تهدید کرد و پول را گرفت و فرار کرد. هیچ خلاقیتی جز تهور و حماقت در این نوع از دزدی‌ها دیده نمی‌شود. این نوع دزدی‌ها را مقایسه کنیم با دزدی‌های پیچیده در جوامع توسعه یافته‌تر. چند روز پیش خبری منتشر شد که مقدار زیادی الماس به قیمت ۵۰ میلیون دلار از فرودگاه بروکسل بلژیک دزدیده شد. سارقان در پوشش پلیس پای هواپیمایی می‌روند که بسته‌های الماس را بارگیری کرده و قصد بلند شدن از فرودگاه را داشته است، سارقان با برداشتن آن بسته‌ها در عرض ۱۰ دقیقه محل را ترک کرده و تاکنون هم دستگیر نشده‌اند و مسافرانی که حامل الماس‌ها بوده از همه جا بی‌خبر در هواپیما به سمت مقصد پرواز می‌کند!

عباس عبدی سپس از این مقایسه، فرا‌تر رفته و می‌نویسد: به دلیل ذهنیت ساده اجتماعی است که حل مشکلات اقتصادی هم از طریق روش‌های بسیار ساده امکان پذیر می‌شود. از جمله تحقق عدالت با توزیع پول، گرانی با تعزیرات، بیکاری با وام خوداشتغالی، کمبود کالابا واردات و... حل می‌شود، برای مثال وقتی به عید نزدیک می‌شویم کافیست دستور دهیم تا لشکر تعزیرات به خیابان‌ها و مغازه‌ها سرازیر شوند و جلوی هرچه گران فروش و محتکر و سودجوست را بگیرند! و زحمت این را هم به خود نمی‌دهیم که ببینیم در کشورهای دیگر و در هنگام روزهای عید و تعطیلات هیچگاه لشکرهای تعزیراتی وارد خیابان‌ها نمی‌شوند و مردم به صورت عادی خرید می‌کنند، حتی از تخفیفات هم بهره‌مند می‌شوند. پس چرا ما باید به نیروی تعزیراتی متوسل شویم؟

آرمان نیز مطلبی از دکتر سریع‌القلم را با نام «سیاستمدار باید از خدا و خبرنگار بترسد» منتشر کرده است. سخنان استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی در قالب یک سخنرانی با موضوع «نقشه راه پیشرفت ایران» ایراد شده و مورد استفاده امروز آرمان و اعتماد قرار گرفته است.

وی در بخشی از سخنان خود و پس از اشاره به چند نکته دیگر می‌گوید: «نکته سومی که مسئولان باید رعایت کنند، گماردن افراد متخصص در امور است. رسانه‌ها باید به چنین موضوعی بپردازند. من متعجبم که مجلس ما برخی افراد کم دانش را به عنوان وزیر تأیید می‌کند و فردی وزیر می‌شود که حتی در رشته وزارتش، یک کتاب هم نخوانده است. دیدن این موضوع در کشوری که ۱۸۰ سال است دنبال تغییر است، عجیب است. سفارت، ‌ وکالت و وزارت کارهای مهمی هستند.

وی افزود: در هندوستان سالانه آزمونی برگزار می‌شود که ۲۰۰ هزار نفر در آن شرکت می‌کنند و تنها ۲۰۰ نفر خروجی دارد و این ۲۰۰ نفر انواع آموزش‌ها را می‌بینند تا در پست‌های اجرایی این کشور قرار بگیرند. اگر در اخبار و گزارش‌های تصویری توجه کرده باشید، وقتی وزیران اتحادیه اروپا از ماشین‌های خود پیاده می‌شوند، نمی‌توانید میان آن‌ها فرد زیر ۶۰ سال پیدا کنید. افرادی مانند هیلاری کلینتون یا داود اوغلو وزیر امور خارجه ترکیه، از نظر سخن گفتن، احاطه بر مسائل بین‌المللی و دانش، تحسین جهانیان را برانگیخته‌اند. این افراد حقوقدان هستند و بر دانشی که دارند بر مسائل کاملا احاطه دارند. من وظیفه دارم این مسائل را به عنوان یک دانشگاهی بگویم. همکار من در رسانه‌ها هم وظیفه دارد این مسائل را بگوید تا مجلس ما، افراد ضعیف را به عنوان وزیر تائید نکند. وی گفت: نکته چهارمی که برای حاکمیت وجود دارد این است که در متون توسعه‌یافتگی به این نتیجه رسیده‌ایم که برای پیشرفت، مهم‌ترین نهاد، قوه مقننه است. هند امروز با قوه مقننه‌اش به اینجایگاه رسیده است. قوه مقننه یک دستگاه ناظر جدی است و با کسی هم تعارف ندارد و مرتب تیم‌های بازرسی می‌فرستد که چطور پول گرفته شده و چطور خرج شده! ما باید از این مباحث گذر کنیم. امیدوارم دوستان که از این جلسه بیرون می‌‌روند فقط یک جمله را با خودشان بیرون ببرند و آن هم این که: «پیشرفت کار سختی است».

و پس از آن ادامه می‌دهد: «نکته پنجم، گسترش روابط بین‌المللی است. کشوری که با جهان ارتباط نداشته باشد، نمی‌تواند پیشرفت کند. کما این‌که شخصی که رقابت نکند، نمی‌تواند پیشرفت کند. تا رقابت نباشد، رشد هم نخواهد بود. چرا هواپیمایی، دانشگاه و صنعت ما ضعیف هستند؟ چون وارد صحنه بین‌المللی نمی‌شویم. دانشکده خوب، دانشکده‌ای است که وقتی در راهرو‌هایش راه می‌رودی، یک استاد کانادایی، هندی، کویتی و... ببینی که با دانشجو‌ها تعامل دارند و دانشجو‌ها مجبورند با آن‌ها انگلیسی صحبت کنند. تا تعامل نباشد، دوچرخه هم ساخته نمی‌شود. اگر من در ایران زندگی کنم و هر روز مسیر خانه تا دانشگاه را بروم و بیایم و دایره رقابتم چند دانشگاه در ایران باشد، متوجه ضعف‌هایم نخواهم شد.

وی ادامه داد: من چه زمانی متوجه عیب‌ها و کمبود‌هایم خواهم شد؟ زمانی که کنار دوست خارجی‌ام بنشینم. مدیرانی که در یک لوپ و حلقه بسته داخلی بنشینند و فکر کنند، پیشرفت نخواهند کرد. من در ابتدای صحبتم فرض کردم که ما می‌خواهیم پیشرفت کنیم. پیشرفت اصولی دارد. ما نمی‌دانیم در حلقه بسته پیشرفت داشته باشیم. این واقعا یک فکاهی است که روی پیشخوان هتل‌های ما نوشته است «کارت اعتباری قبول نمی‌کنیم». از این موارد می‌توان مثال‌های زیادی زد که فقدان روابط بین‌المللی باعث پایین ماندن سطح فکر ما شده است. محیط اطراف انسان در طرز تفکرش، تاثیر زیادی دارد. وی در ادامه گفت: اما به ۵ عاملی که مربوط به شهروندان و مردم جامعه است اشاره کنم چون اشاره شد که پیشرفت تنها کار دولت و حکومت نیست. اولین نکته در این بخش، آگاهی و دانش است. ما ۵ سال باید آموزش بدهیم که وقتی می‌خواهیم کسی را برای مسئولیتی انتخاب کنیم به خودش نگاه نکنیم بلکه به افکارش نگاه کنیم. ما می‌گوییم برای خرداد ۲۴ کاندیدای ریاست جمهوری داریم اما نمی‌گویم که آیا ۲۴ فکر داریم یا نه. صحبت، صحبت افراد است و صحبت فکر نیست‌».

حرف‌ها و نگاه‌های جدید در موضوع هسته‌ای

پس از یک دوره چند روزه خوش‌بینی به مذاکرات هسته‌ای، امروز قدری از تفاوت در نگاه به مذاکرات قابل اشاره است. آرمان در مطلبی به قلم دکتر محسن جلیلوند و با تیتر «آمریکا و سیاست چماق و هویج»، نوشته است: آمریکایی‌ها گلوله‌هایشان را تک‌تک شلیک می‌کنند و به یکباره کاری را انجام نمی‌دهند. اگر دقت کنیم به وضوح می‌بینیم که ایالات متحده تمام تحریم‌ها و فشار‌ها را گام به گام به جلو می‌برد و به صورت تصاعدی حرکت می‌کند که باید گفت چرخشی استراتژیک در این سیاست پیش نخواهد آمد. نکته بعدی که این روز‌ها مطرح می‌شود نقش ایران و آمریکا در تحولات سوریه است، در مورد سوریه، ایران و آمریکا می‌توانند همکاری کنند. به هر حال تحولات منطقه و نقش ایران در آن در دستگاه سیاست خارجی آمریکا مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد. آن‌ها به نقش تأثیرگذار ایران در منطقه واقفند و در این بین گاهی از سیاست هویج استفاده می‌کنند و می‌گویند آماده مذاکره مستقیم و دوجانبه با ایران هستند و از طرف دیگر سیاست چماق را به کار می‌گیرند و با تبلیغات رسانه‌ای سعی در منزوی کردن ایران دارند. نکته مهم اینکه هرگونه برقراری ارتباط و مذاکره پیش‌شرط‌هایی دارد که مهم‌ترین آن، شرایط برابر و احترام متقابل است. اگر این موضوع عملی شود خودبه‌خود اعتماد ایجاد شده و طرفین ترغیب به مذاکره می‌شوند.

این در حالی است که چندین روزنامه سخنان سخنگوی وزارت خارجه را مورد توجه قرار داده‌اند که گفته: «گروه ۵+۱ منطقی‌تر از گذشته بود».

با وجود ابراز خوش‌بینی روزهای قبل در مورد تغییر رفتار غربی‌ها، امروز شرق نوشته است که: «شاید با یکی، دو روز فاصله؛ اما بالاخره حرف‌ مقام‌های دیپلماتیک بدون واکنش نمی‌ماند. آن هم وقتی که رییس دستگاه دیپلماسی کشوری مانند «ایران»، سخنی را مطرح کرده باشد. سخنگوی «کا‌ترین اشتون» روز گذشته در واکنش به سخنان «علی‌اکبر صالحی» گفت: «ایران باید گام عملی درباره برنامه اتمی خود بردارد تا اتحادیه اروپا لغو تحریم‌ها را مدنظر قرار دهد‌».‌