مجلس نهم خیلی عجله دارد!
چندین روزنامه امروز، سخنان فدا حسین مالکی، رییس ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز را مورد توجه قرار دادهاند که اثرات تخریبی صادرات و واردات غیرقانونی را دست پنهان تحریم و هم سطح با آن دانسته است.
وی افزوده است که هر اندازه مبادلات تجاری قانونمند و به دور از انحرافات قانونی باشد، آثار تحریمها کمرنگتر و تأثیر مطلوب آن در زندگی مردم ملموستر خواهد بود و بر افزایش تعامل و همکاری ستاد مبارزه با قاچاق کالاو ارز و فعالان بخش خصوصی برای مبارزه با پدیده شوم قاچاق و ایجاد راهکارهای مناسب برای برون رفت از مشکلات اقتصادی و همچنین ایجاد بسترهای مناسب برای روانسازی صادرات و واردات کالاهای تجاری و بازرگانی از مسیرهای قانونی و مبادی رسمی کشور تأکید کرده است.
مجلس نهم بسیار عجله دارد
در این مطلب آمده است: «هنوز هفت ماه از آغاز به کار مجلس نهم نمیگذرد که نمایندگان با بررسی ۳۰ طرح دارای قید «فوریت» رکوردی خیرهکننده را به نام خود ثبت کردند. ماجرا وقتی جالبتر میشود که بدانیم در این مدت، تنها ۷۰طرح در مجلس مطرح شده که تازه خیلی از این طرحها هم هنوز به صحن علنی مجلس راهی پیدا نکردهاند. با این اوصاف، میتوان ادعا کرد که حدود نیمی از طرحهای مجلس نهم قید «فوریت» را با خود یدک میکشند.
اما فوریت یعنی چه؟ آیا هر طرحی میتواند «فوریت» داشته باشد؟ طبق آیین نامه داخلی مجلس یک فوریت یک طرح در زمان نیاز فوری جامعه و دو فوریت طرح به منظور جلوگیری از وقوع خسارت احتمالی و فوت فرصت در مجلس مطرح میشود. از سازوکار ارائه طرحهای یک، دو و سه فوریتی که بگذریم، خلاصه همه مباحثی که در آییننامه مجلس درباره فوریتداشتن طرحها آمده میشود اینکه لوایح و طرحها در مواقعی فوریتدار میشوند که تصویب آنها از لحاظ امکان وقوع خسارت و فوت فرصت و جهات مشابه مستلزم سرعت فوقالعاده برای بررسی و تصویب باشد.
اما آیا طرحهای یک یا دو فوریتی مجلس نهم هم این شرایط را داشتهاند؟ بهعنوان مثال مردم از خود میپرسند طرحهایی مانند «طرح اصلاح قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران»، «طرح اصلاح قانون سرباز قهرمان»، «طرح کاهش ۵۰درصدی حق مأموریت سفرهای خارجی» و چندین طرح از این دست چقدر فوری و فوتی بودند و تأخیر در تصویب آنها چه خسران غیرقابل جبرانی به کشور وارد میکرد؟
جالب است که بدانید در یک مورد خاص نمایندگان مجلس با فوری بررسی شدن طرح اصلاح ماده ۱۰۶آییننامه داخلی موافقت کردند که درصورت تصویب نهایی، نطقهای نمایندگان در ابتدای صحن علنی قرائت میشود که این طرح در نهایت در مجلس رد شد!
در آخرین مورد نمایندگان مجلس چهارشنبه هفته گذشته با دو فوریت طرحی مخالفت کردند که بر اساس آن شرکت ملی گاز موظف میشد سامانه گرمایشی مدارس دولتی را در شهرها و روستاهای کشور تأمین کند. البته اینها به معنای عدماهمیت طرحهای فوق و موارد مشابه نیست بلکه موضوع این است که اگر این طرحها اینقدر حیاتی بودند چطور فوریت نیمی از آنها در مجلس رد شده است؟
به نظر میرسد شتاب نمایندگان مجلس نهم برای به سرانجام رساندن طرحها و لوایح اگر چه فی نفسه میتواند امری مثبت تلقی شود اما در نهایت رد نیمی از طرحهای دارای فوریت مجلس نهم و بررسی چندین و چند باره یک طرح در مجلس بیانگر این نکته است که تنها نتیجهای که عدمدقت در تعیین فوریت واقعی طرحها دارد اتلاف وقت گرانبهای وکلای ملت است. وقتی که هر دقیقه آن در مجلس هشتم ۱۰تا ۱۵میلیون تومان قیمت داشت و حالا با محاسبه نرخ تورم، حتما ارزش آن چندین برابر شده است.»
همشهری جدول زیر را از کارکرد فوریتی مجلس نهم منتشر کرده است.
هاشمی رفسنجانی به میان صحنه بازگشته است
اعلام نیامدن هاشمی با یک خبر مهم دیگر همراه شده و آن قصد وی برای حمایت جدی از یک نامزد در انتخابات ریاستجمهوری است.
هر چند روزنامهها سخنان حداد عادل در مورد باز بودن ۲+۱ به روی نامزدهای دیگر را مورد اشاره قرار دادهاند، نکته مهم آن است که جام جم ارگان مطبوعاتی صدا و سیما پس از ولایتی و حداد عادل، امروز پای سخنان متکی نشسته و بحث انتخاباتی مفصلی به راه انداخته است.
نظام برنامهریزی ایران زیر ذرهبین
روزنامه تهران امروز در صفحات میانی خود، نظام برنامهریزی ایران را زیر ذرهبین برده است. صادق واعظزاده رئيس مركز الگوي اسلامي -ايراني پيشرفت، عدم پيوند بين مبنا و بنا را از مهمترين نقايص اسناد برنامهاي كشور دانسته است.
جواد صالحي استاد دانشگاه شريف، گفته است: « از نظر مادي هم يكي از عواملي كه باعث كندي پيشرفت در جامعه ما شده فقدان بخش خصوصي است. جامعه ما بهرغم وجود اصل 44 قانون اساسي هنوز نتوانسته بخش خصوصي قوي و مقتدري ايجاد كند كه بار سنگين پيشرفت جامعه ما را ببرد. در كشور ما ساختار دولتي همه چيز را قبضه كرده كه تغيير در اينجا خيلي مهم است.»
هادي اكبرزاده عضو هيات علمي دانشگاه تهران گفته است: « در الگو بايد برنامه جامعي داشته باشيم كه اقتصاد، سياست، صنعت و... را در برگيرد كه برنامهريزي مشكلي است. اين الگو بايد بومي و با استفاده از حداكثر ظرفيت علمي كشور طراحي شود.اقدامات زيادي از جمله تشكيل حلقههاي فكري و انديشكدهها و برگزاري جلسات انديشهورزي در مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت انجام شده با اين هدف كه ظرفيت علمي را به صورت حداكثري به كار بگيريم ولي تا وضع مطلوب فاصله داريم. درست است كه مشكلات روزمره فراواني داريم ولي اين مسائل نبايد مانع از آن شود كه ما براي آينده خود هم برنامهريزي كنيم. اگر ما به دليل اينكه درگير مشكلات جاري هستيم براي بلند مدت برنامهريزي نكنيم نسلهاي آينده ما را نكوهش خواهند كرد.»
محمدحسين پناهي استاد دانشگاه علامه طباطبايي به اهمیت وفاق نخبگان اشاره کرده است.
عزتالله يوسفيانملا عضوكميسيون برنامه وبودجه نیز گفته است: «بررسي سيستمهاي اقتصادي در 50 سال اخير نشان ميدهد كه هرجا دولت بيش از تصديگري كاري انجام داده موفق نبوده است. دولت تاجر يا توليدكننده خوبي نيست اما ميتواند برنامهريز يا سياستگذار خوبي باشد. در تمام سيستمهاي اقتصادي نيز ثابت شده است. برنامههاي توسعه زماني عملياتي ميشوند كه براوضاع اقتصادي مسلط باشند؛ اين برنامهها بايد دربودجه سالانه دخيل بوده وبتوانند تاثيرگذار باشند. متاسفانه برنامههاي اقتصادي دركشورما آيندهنگري را ازدستگاههاي مختلف سلب كرده ونميگذارند ابتكارعمل داشته باشند.برنامههاي اقتصادي دركناربودجه عملياتي ميشوند.اما هنگامي كه بودجه دركناربرنامههاي توسعه قرارنگيرد،ديگرنميتوان اين برنامهها را عملياتي كرد.»
اهم سخنان سه استاد دانشگاه شرکت کننده در میزگرد تهران امروز به قرار زیر است:
ابراهيم رزاقي: يكي از مهمترين مسائل اين است كه دولت با تمام اقتداري كه دارد تمام دستگاههاي زير مجموعه خودش را آنطور كه دلش ميخواهد اداره ميكند. به همين دليل، استقلالي در برنامه و بودجه نديديم و نميبينيم. بعضي وقتها اقتدار دولت و اقتدارگرايياش به جايي ميرسد كه سازمان برنامهاي كه با محدوديتهاي روبهرو است. بايد تفويض اختيار انجام ميشد و قدرت محلي به درستي عمل ميكرد و وضع هر منطقه در برنامه توسعه انعكاس پيدا ميكرد ولي وقتي استاندار و غيره بهگونهاي دخالت ميكنند كه بيشتر رویکرد سياسي است.
عبدالكريم هاشمي: ارزيابياي كه تا حالا از برنامه و عملكرد برنامهها شده به صورت عددي در برنامه چهارم توسعه بين 20 تا 30 درصد، بيشتر تحقق نداشتهايم. الان هم داريم ميبينيم در برنامه پنجم توسعه آمده است كه بايد نرخ تورم و نرخ بيكاري تك رقميشود يا 30 درصد از كل رشد اقتصادي كشور از محل بهرهوري و كاهش هزينهها و افزايش بازده سرمايهگذاري يا بازده نيروي كار تامين شود. اهداف برنامه توسعه در بخشهايي مثل توازن منطقهاي تحقق پيدا نكرده است.
زاهد شيخالاسلامي: ما بايد توجه داشته باشيم كه به عنوان يك جامعه ياد بگيريم كه بنشينيم با هم صحبت كنيم. گفتوگو در اين جامعه و در سازمانها و جامعه ما به عنوان كليديترين مسئله است. يعني بزرگترين سلاحي كه ما در دست خودمان داريم، اين است كه بنشينيم و خرد جمعي داشته باشيم. متاسفانه، اكثرا به خرد جمعي معتقد نيستند. من اميدوارم كه دستاندركاران، همه ياد بگيرند كه ما اگر با هم گفتوگو نكنيم، خرد جمعي متولد نميشود.
