نگاه شما: تورم تحمیلی خودروسازان

در ماه‌های اخیر که شاهد افزایش بهای خودروهای ساخت کشور بودیم، خودروسازان تأکید داشتند که این افزایش قیمت در بازار آزاد نسبت به بهای کارخانه به دلیل تقاضای بازار است؛ برای نمونه، بهای یک دستگاه خودروی... در بازار آزاد، ۴۴میلیون و قیمت کارخانه آن ۲۷ میلیون تومان است.

حال اگر بپذیریم که بهای بازار به دلیل تقاضاست، باید این را بپرسیم، چرا بهای‌‌ همان خودرو ـ البته با مدل سال ۹۰ و همان آپشن‌ها ـ در بازار آزاد حداکثر سی میلیون تومان است، در حالی که پیش از افزایش قیمت خودرو، این شکاف قیمتی، نزدیک یک و نیم میلیون تومان بود؛ حال آن که اکنون به چهارده میلیون تومان رسیده است؛ یعنی طرف تقاضای بازار تمایلی به پرداخت قیمت بیش از سی میلیون تومان را ندارد و با توجه به اینکه میزان معاملات خودروهای کارکرده به مراتب بیش از خودروهای صفر کیلومتر در بازار است، پس قیمت خودروهای کارکرده را می‌توان ملاک قیمت تعادلی به شمار آورد و قیمت تعادلی خودروی صفر کیلومتر را از روی آن احتساب نمود؛ افزون بر این، چون تولید خودرو در کشور، انحصاری است، تولید کننده تمایل خواهد داشت با استفاده از شرایط تحریم پیش آمده، تولید خودرو را برای حصول سود بیشتر، نسبت به تولید قبل کاهش دهد و چون تقاضای مؤثر بازار، تحمل افزایش قیمت را نخواهد داشت، پس تلاش خواهد کرد تا از شبکه دلالی، شماری از خودروهای تولید خود را با بهای بالا‌تر به فروش برساند تا بلکه معیاری برای افزایش قیمت کارخانه تلقی شود؛ البته این روش جدیدی نیست.

این روش در اوایل قرن بیستم به وسیله کارتل‌ها انجام می‌گرفت که به همین دلیل قوانین مبارزه با انحصار و ایجاد کارتل‌ها در کشورهای صنعتی به اجرا درآمد.