پيشنهادهاي كارشناس ايتاليايي براي خصوصي شدن فوتبال ايران
سيمونه مونتهماري مدير اقتصادي باشگاه ترناناي ايتاليا و يكي از مشاوران اقتصادي فوتبال اين كشور است، او هفته گذشته در تهران بود تا نظرات و تجربههاي خود را در زمينه خصوصي شدن باشگاههاي ايران ارائه كند.
مونتهماري كه به دعوت اتحاديه مديران باشگاههاي فوتبال براي شركت در همايش خصوصيسازي به تهران سفر كرده بود، در گفتوگو با ايسنا، پيشنهادات خود را بيان كرد.
- چه عواملي سبب تمايل بخش خصوصي به سرمايهگذاري در فوتبال مي شود؟
ابتدا بايد ديد كه اساسا چنين تقاضايي در بخش خصوصي وجود دارد يا نه كه اگر جواب مثبت بود بايد بخشها و شخصيت هاي خصوصي را تشويق و براي سرمايهگذاري به باشگاهها نزديك كرد. در ايتاليا تمامي باشگاهها خصوصي هستند كه دو علت عمده دارد؛ يا به دليل عشق و تمايل بخش خصوصي به حمايت از يك تيم و يا به دليل مسائل اقتصادي و تبليغاتي. در واقع زماني كه يك شخص يا شركت اداره يك تيم را بر عهده دارد هر روز بدون آنكه پولي خرج كند بارها از او يا شركتش صحبت ميشود و نامش در رسانهها و روزنامهها مطرح ميشود، در حالي كه همان فرد و بخش خصوصي در عرصه تجاري براي انجام تبليغ روزانه به اين ميزان بايد هزينه بسياري انجام دهد.
- البته تنها عشق كافي نيست، بخش خصوصي به دنبال كسب درآمد است.
ما قصد داريم تا در همين زمينه به فوتبال ايران كمك كنيم، كافي است بخش خصوصي وارد سرمايهگذاري شود، ما راه درآمدزايي را نشان ميدهيم، راههاي مختلفي براي كسب درآمد وجود دارد، راههايي چون حق پخش تلويزيوني، اينترنت و موبايل. البته مطبوعات و همچنين درآمد ماهوارهاي نيز وجود دارد. بخش دوم كسب درآمد نيز هواداران هستند، من در ايران يك بازي فوتبال را در ورزشگاه ديدم و تصور ميكنم نزديك به 70 هزار هوادار براي يك بازي به ورزشگاه آمده بودند، زماني كه يك باشگاه بتواند محصولات خود از قبيل كلاه يا شال را به فروش برساند تصور كنيد اگر هر كدام از اين 70 هزار هوادار تنها يك دلار براي اين كالاها پرداخت كنند چه درآمدي عايد باشگاه ميشود. قسمت مهم ديگر نيز وجود اسپانسر است و همچنين كسب درآمد از تيمهاي پايهاي.
- به اسپانسر اشاره كرديد؛ بهترين فرمول براي باشگاههاي ايراني كه بخش خصوصي چندان در اداره آن فعال نيست چه راهكاري است؟
بهترين راهحل حضور چند شركت خصوصي در اداره يك تيم است، در واقع اگر به جاي يك بخش بزرگ چند شركت كوچك حامي مالي يك تيم باشند شرايط بسيار بهتر است چرا كه اين وضعيت كمك ميكند تا تمامي اين بخشها در عرصه رقابتي تبليغات خود را انجام بدهند و حتي در كنار اداره باشگاه با يكديگر آشنا شده و با همديگر به تعامل تجاري بپردازند. بدين ترتيب هم تيمها صاحب چندين اسپانسر ميشوند و هم اينكه شركتهاي مختلف علاوه بر امكان تبليغ در رسانهها ميتوانند در اداره يك تيم دخالت داشته باشند. در واقع اين فرمول حتي به شركتهاي كوچك خصوصي نيز اجازه ميدهد تا وارد باشگاهداري شوند. در واقع اينجاست كه رويا به واقعيت تبديل ميشود.
- و درباره تيمهاي پايهاي چه پيشنهادي داريد؟
مهمترين موضوع در تيمهاي پايهاي يك باشگاه استفاده از مربيان سطح بالاست چرا كه داشتن تيمهاي پايهاي قدرتمند سود سرشاري را عايد باشگاه ميكند، يك باشگاه با داشتن بازيكنان پايهاي قوي نه تنها نيازهاي خود را تامين كرده و ديگر احتياجي به خريد از باشگاههاي ديگر ندارد بلكه ميتواند در عرصهي فروش بازيكنان درآمد بسياري كسب كند. به همين دليل است كه استفاده از مربيان درجه يك ميتواند به پيشرفت هر چه بيشتر بازيكنان نونهال، نوجوان و جواني كه قرار است آينده باشگاه را بسازند كمك كند، در هر صورت ما بايد سرمايهگذاران را توجيه كنيم كه فوتبال علاوه بر عشق و علاقه يك تجارت پرسود است.
- آيا ورود باشگاهها به بورس را توصيه ميكنيد؟
در ايتاليا 140 تيم حرفهاي حضور دارند اما تنها باشگاههاي رم، لاتزيو و يوونتوس وارد بورس شدهاند، اين كار برخي منافع خوب را براي اين باشگاهها به همراه داشت اما به دليل قوانين ايتاليا مشكلات بسياري را نيز براي آنها ايجاد كرد، در كل براي باشگاههايي كه در حال گذار از مالكيت دولتي به خصوصي هستند اين كار را نميتوان چندان توصيه كرد.
- يكي از مهمترين نيازها در راه خصوصي شدن داشتن ورزشگاه اختصاصي است اما فوتبال ايران در اين زمينه دچار مشكل است؟
نداشتن استاديوم اختصاصي براي يك باشگاه مانند اين است كه كارخانه شيشه وجود داشته باشد اما شيشهاي در كار نباشد. بيترديد يك ورزشگاه مناسب و مدرن نياز يك باشگاه حرفهاي است، در هر صورت ما در ايتاليا به اين نتيجه رسيدهايم كه ورزشگاههاي فعلي براي ما مناسب نيست و به دنبال احداث ورزشگاههايي با مدل انگليسي هستيم، چرا كه يك ورزشگاه نيز ميتواند تبديل به يك محل درآمدزايي خوب براي باشگاه شود، در مدل انگليسي يك ورزشگاه داراي تعداد بسياري فروشگاه و مراكز تفريحي است كه تمامي اينها براي مجموعه باشگاه درآمدزا خواهد بود.
- آيا ساخت ورزشگاه توسط شهرداريها و اجاره آن به باشگاهها ميتواند مفيد باشد؟
اين كار را مفيد نميدانم چرا كه يك باشگاه بايد پول زيادي را براي اين كار بپردازد و در نهايت زماني صاحب ورزشگاه ميشود كه ديگر آن ورزشگاه كهنه شده است. اما اگر خود باشگاهها اقدام به احداث ورزشگاه كنند و با استفاده از ايجاد فروشگاهها و مراكز تجاري بتوانند از آن درآمدزايي داشته باشند سود بسيار بالايي نصيب باشگاهها ميشود.
