صاحب «کیف انگلیسی»،«کلاهی پهلوی» بر سر تلویزیون گذاشت؟!
تریاکی خواندن همه مقامات دوران سابق، سیاهی کامل مقامات سابق و سفیدی کامل شخصیتهای دیگر، نشان دادن مردمان ایران در شکل اقوامی بربر و چشمچران و سرانجام، ساختن نماد فراماسونری در یک دهات شهر ایران، کلاه پهلوی را برای مخاطب ایرانی از رمق انداخته است.
«کلاه پهلوی» یک فرصت چشمگیر در روزهایی تلقی میشد که نقدهای فراوانی به سطح کیفی مجموعه آثار تولیدی صداوسیما در حوزه فیلم و سریال وارد بود؛ اما این سریال نه چندان خوشساخت با حجم انبوهی از نقدهای جدی ـ از محتوایی تا فنی ـ همراه شد و هرچند کارگردان این مجموعه، منتقدان را به صبر فراخواند، این صبر نیز کارساز نشد و هرچه از این مجموعه، بخشهای بیشتری به نمایش درمیآید، این احساس بیش از پیش تقویت میشود که به تلویزیون کلاهی فروخت که مفت نیز گران است و میتواند یک عقبگرد جدی در کارنامه تلویزیونیِ سازنده این سریال به شمار رود.به گزارش «تابناک»؛ متصور شوید کلاهی با مشخصات خاصی را به یک فروشگاه خوش سابقه سفارش میدهید و مبلغی را نیز پیشاپیش بابت تولید کلاه مدنظرتان پرداخت میکنید، ولی در پایان آنچه تحویل میگیرید، در سطح کیفی مدنظرتان حین سفارش نبوده باشد. با این حساب، شاید پس از دریافت کلاه نهایی و مطلوبِ نظر واقع نشدن سفارشتان، تنها بتوان از پرداخت وجوه بعدی خودداری کرد و اصل پرداختهای اولیه عملاً از کف رفته است؛ چیزی که برای کلاه پهلوی رخ داد و کالای خروجی، به رغم برخورداری از رده بندی الف ویژه و طبیعتاً مخارجی در سطح این ردهبندی، کیفیت قابل قبولی نداشت.
بنا بر این گزارش، سیدضیاءالدین دری که با سریال نسبتاً خوشساخت و البته با مختصر تحریفات تاریخیِ «کیف انگلیسی»، اعتبار ویژهای نزد مخاطب یافته بود، این بار با لشکری از ستارهها به سراغ مضامینی تاریخی نزدیک به اثر پیشینش رفت و بخشی دیگر از تاریخ معاصر کشورمان را در دوره پهلوی اول به تصویر کشید؛ اما آنچه از این مجموعه داستانی پرخرج به نمایش درآمد، نه به لحاظ محتوایی و مضمونی قابل هضم بود و نه به لحاظ شکلی و فنی در سطح تولیدات ممتاز سالهای اخیر صداوسیما بود. این مجموعه کمترین انتظارات افکار عمومی را نیز در مقطعی که رسانه ملی به شدت نیازمند یک سریال سطح بالا بود، برآورده نکرد و مخاطبان تلویزیون که با کیف انگلیسی، انتظاراتشان از دری افزایش یافته بود، با دیدن همان چند بخش نخست ناامید شدند.
در این باره باید گفت، نویسنده و کارگردان که هر دو یک نفرند؛ بنابراین، راه گریزی برای نقدها نمیماند، حتی در نگارش سناریو و پیادهسازیاش به شدت شعاری کار کرده تا هرچه اثر پیشینش به دل مینشست، این سریال برای یک ربع نیز از سوی مخاطب تحمل کردنی نباشد و مورخان شهیر ایرانی به طور خاص با دیدن هر سکانس از سریال به خشم آیند.
سریال با این پیش فرض نوشته شده که همه مسئولان در دوران پهلوی عامل بیگانه بودهاند و کوچکترین تصمیمی در ایران نیز از سوی انگلیس گرفته میشده و مسئولان همگی بیاختیار و دستبسته نیز بودهاند؛ حال آن که شاید در برخی تصمیمات اصلی دوره رضا پهلوی، نقش انگلیس قابل مشاهده تاریخی باشد، ولی نسبت دادن کوچکترین حرکت به مستشاران انگلیسی به شدت شعاری و نه تنها خلاف تاریخ که خلاف منطق است.
از سوی دیگر، به شدت تلاش میشود در هر محفل و مهمانی که این سریال به عنوان نماد تجددخواهی رضاخوانی روایت میکند، مشروبات الکلی سرو شود و البته این موضوع با سکوت حمله کنندگان به فیلم «من مادر هستم» همراه شده و تناقضی را رقم زد. به هر حال، جدای بحث تاریخی که چنین سیاه و سفیدبینی دروغ آشکار تاریخی است، اگر شرابخواری بد است که تلویزیون دهها برابر سینما مخاطب دارد؛ بنابراین، چرا فریادی در نقد این تکرار موضوع تریاک کشی و نمایش شراب خواری مطرح نمیشود؟!
در حرکتی عجیبتر، در این سریال برای پر رنگ کردن نقش فراماسونری در معادلات دوره پهلوی، برخی نمادها به فیلم افزوده شده که اصولاً اثری از آنها در کل تاریخ ایران دیده نمیشود؛ برای نمونه، میتوان به رونمایی از چند میدان ساخته شده به دست انگلیسیها در طرح اشاره کرد که یکی از این میدانگاهها، نماد ابلیسک است و جالب آن که انگلیسیها این نماد را هم نه در یک شهر بزرگ که در شهری کوچک ساختهاند و به دورش مشابه کعبه میگردند!
این سریال به نوعی دستکم بخشی از مردم ۱۳۲۰ را نیز نواخته است و از آن تصویر مردمی را به نمایش گذاشته که به شدت چشمچران هستند و با لباسهای شیکی که ایرانیها را شبیه بورژوازیهای یک قرن پیش فرانسه نشان داده، در پی زنبازی بوده و غافل از رویدادهای پیرامونشان هستند و به واقع این گونه نیست که صرفاً انگلیسیها یا مستشاران غربیشان یا حتی مسئولان وابسته ایرانی، مورد نقد قرار گیرند، بلکه اصولاً یک نقطه سفید تاریخی در آن مقطع گذارده نشده و تنها چند خانواده که لابد قرار است نقش ابرقهرمان را بازی کنند، در این جامعه نشانه پاکی و سلامتند و دیگر یا در حال در جای زدن هستند، یا عامل بیگانهاند یا همچون خان به تصویر کشیده شده در این سریال، نماد توحش بوده و زنانشان را شبانه روز با شلاق سیاه میکردند.
اگر از آغاز قرار بود سریال با تحریفات تاریخی ساخته یا برخی واقعیات اگزجره نشان داده شود، دستکم میشد درباره انتخاب آکسسوار و جزییات صحنه با مورخین و نیز درباره نوع آرایش، پوشش و مواردی از این دست با کارشناسان تاریخی مشورت کرد و یا به سراغ مستندات انبوه تاریخی باقی مانده در مراکز اسناد تاریخی کشور رفت و دستکم تصاویر تاریخی را با دقتی در حد هزینه میلیاردی تخصیص یافته به این سریال مرور کردند، چرا که توجه بیش از این به همین جزییات یا برگزیدن یک موسیقی قویتر ـ شبیه موسیقی کیف انگلیسی ـ میتوانست بسیاری از ضعفهای «کلاه پهلوی» را در مسیر این اثر تماماً شعاری ـ که میخواهد سخنش را به روترین شکل ممکن به مخاطب بگوید ـ مرتفع سازد؛ اما در این سطح نیز توجه نشد.
«کلاه پهلوی» یک نمود کامل برای بیان این مسأله است که اگر برای چنین پروژههایی، مشاورین و همچنین ناظرین مسلط تاریخی گذاشته نشود و بر محمل عوامگرایی اثری ساخته شود، هر آنچه هزینه شده بر باد میرود و تنها کنداتور پر میشود؛ رخدادی که به نیکی میتوان آن را دید.
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۱
در انتظار بررسی: ۳۴۳
انتشار یافته: ۲۰
من به عنوان یک بیننده ی غیر متخصص از این سریال بدم نیومده و با دقت دنبال میکنم. حالا نمیدونم این کارشناس شما رو چه حسابی از طرف همهی بیننده ها اظهار نظر میکنند. پاسخ ها
ناشناس
| 
| ۲۳:۳۹ - ۱۳۹۱/۱۰/۱۲
محمد جان یا سریال را ندیده ای یا نقد را نخوانده ای خدا وکیی یک قسمت از سریال آخرین روزهای زمستان((روایت زندگی شهیدباقری)) می ارزد با کل سریال کلاه پهلوی خیلی بدبینانه نقد شده است، در واقع سریال تا آن اندازه دارای جاذبه های بصری هست که مخاطب عام را جذب کند خیلی سریال بی کیفیته......از خالق کیف انگلیسی که منو تو دوران نوجوانی مشتاق خودش کرده بود....خیلی بیشتر از این انتظار می رفت نقد مفتش گرون بود!1.فیلم هنوز تموم نشده،پس 14 قسمت کلاه پهلوی رو با کل کیف انگلیسی مقایسه نکنید لطفا
2.درضمن یه نفر روستایی پا منقلی(!) بوده نگفت که همه! نقطه ضعف همه داشتن یکیشون پا منقلی بود، یکی چشم چرون یکی هم بماند.
3.نقطه سفید داره خیلی هم زیاد داره! فرماندار داستان کلاه پهلوی، تحت تاثیر فرهنگ فرانسه بود ولی با این حال دوست داشت مملکتش به زیبایی اروپا باشه
4.کلاس زبان فرانسه یه تکسچر برای رویارویی اندیشه های غرب و ایرانی اسلامی هست فقط، درضمن، شما ببین مردم ما چقدر از واژه مرسی استفاده میکنن؟ دقیقا شدیم مثل هندیا که معلوم نیست فارسی حرف میزنن یا انگلیسی یا سانسکریت!
5.واقعا برای کسایی که فکر میکنن حکمرانان دوران پهلوی کوچکترین اختیاری از خودشون داشتن متاسفم، رضا خان اومد یه ذره استقلال عمل از خودش نشون بده کله پاش کردن
خلاصه اینکه نمیدونم این چه نقدیه که فقط بد میگه=)) اسم این نقد نبود، پتک بود بر سر یه اثر هنری...
واقعا که این نقد عالی بوداین سریال بدترین سریال تاریخی بود که من دیدم هم از لحاظ محتوایی هیچ چیزی ندارد و هم از لحاظ فیلمی و داستانی
کیفیت فیلمبرداری و شفافیت صفحه هم واقعا افتضاحه صدرحمت به مختارنامه
انتظارمون از یه سریالی که کلی براش هزینه شده و روش حساب ویژه باز میشه ( به عنوان سریال سطح یک سیما) خیلی بیشتر از اینهاست. برای فهمیدن نقاط ضعف " کلاه پهلوی"، میشه با " مدار صفر درجه" مقایسه اش کنیم. خوشبختانه بعضی از شبکه های استانی دوباره "مدار صفر درجه" رو مهمان خونه ها کردن. کلاه پهلوی دچار شعار زدگی هم شده، غافل از اینکه جذابیت هنر به بیان افکار و عقاید در لفافه هست. کاری که استاد فتحی در بسیاری از صحنه های مدار صفر درجه انجام داد.... 
اخه این چه جور سریالی هست. تو این سریال زنان می رن کلاس فرانسه.!!! تو اون زمان اصلا مرداش هم سواد نداشتن چه برسه به زنان. یه جا فروغ می گه که من تو یه مقاله خوندم که وضع خانواده ها تو اروپا خوب نیست. اخه تو اون دهی که کسی خیابون ندیده هنوز خیلی مسخرس که کسی مقاله بخونه. نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه مذاکرات و توافق چیست؟