سرنوشت طرح نوسازی خودروهای فرسوده

هرچند یكی از پیشرفته‌ترین بندهای برنامه چهارم توسعه از رده خارج شدن تمامی خودروهای فرسوده تا پایان زمان اجرای این برنامه بود، اما دولت نتوانست این برنامه را اجرایی كند.

به گزارش «آخرین نیوز»، اگرچه دیروز محمد رویانیان رییس ستاد سوخت کشور در مصاحبه با رسانه های گروهی تلاش کرد تا توپ این ناکامی و ناکارآمدی و عجز و شکست این پروژه را به گردن دیگران بیاندازد اما شواهد نشان می دهد که باوجود گذشت 6 سال از آغاز اجرای نوسازی خودروهای فرسوده، این طرح یک طرح شکست خورده است.

طبق قانون برنامه چهارم توسعه، دولت موظف شده بود از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ به ترتیب سالانه ۲۰۰ هزار، ۳۰۰ هزار، ۴۰۰ هزار، ۵۰۰ هزار و ۶۰۰ هزار دستگاه خودرو فرسوده را از رده خارج کند. اگرچه برنامه چهارم یک سال تمدید شد اما باز هم این طرح نتوانست کاملا اجرایی شود.

هرچقدر كه مسئولان دولتي با برگزاري جشن‌هاي نوسازي خودروهاي فرسوده سعي در نشان دادن اجراي طرح نوسازي خودروهاي فرسوده مطابق با برنامه‌هاي چهارم توسعه داشتند؛ اما واقعيت‌ها نشان از عقب ماندگي دولت در اجراي اين طرح دارد.این در حالی است که بر اساس قانون برنامه چهارم توسعه، نوسازی بیش از 400 هزار خودرو فرسوده در هر سال پيش‌بيني شده بود اما فراهم نبودن زیرساخت‌ها برای اجرای طرح نوسازی موجب شد که از ابتدای اجرای برنامه چهارم توسعه تاکنون فقط 900 هزار خودرو فرسوده به دو روش جايگزيني و خرید نقدي از رده خارج یا نوسازی شود.بررسي‌هاي علل عقب ماندگي دولت از برنامه چهارم توسعه نشان مي‌دهد كه ناهماهنگي بين دستگاه‌هاي ذي‌ربط ازجمله ستاد حمل ونقل و مدیریت مصرف سوخت، خودروسازان، بانک‌ها، مراکز اسقاط و گمرک باعث اين عقب ماندگي در اجراي طرح نوسازي خودروهاي فرسوده شده است.

همچنان که معاون اجرایی سازمان حمل و نقل و ترافیک گفت: تا زمانی که نگاه دولت به نوسازی خودروهای فرسوده نگاه جیره‌خواری باشد به این صورت که با اختصاص وام به مالکان خودروهای فرسوده یک خودروی نو جایگزین یک خودروی فرسوده شود، به هیچ وجه اجرای این طرح به صلاح نیست.

دلیل عدم اجرای این برنامه نیز از دو منظر قابل بررسی است. تا زمانی كه نگاه دولت و مسئولان ذی‌ربط به نوسازی خودروهای فرسوده نگاه جیره خواری باشد به این صورت كه یك خودرو نو جایگزین خودرو فرسوده شود و وامی در این خصوص به مالكان خودروهای فرسوده داده شود؛ به هیچ وجه اجرای این طرح به صلاح نیست. به عبارت بهتر تا زمانی كه مسئولان دولتی تعداد خودروهای فرسوده را شمارش می‌كنند و زمانی كه به مرز یك میلیون رسید،جشن می‌گیرند؛ حتما طرح نوسازی خودروهای فرسوده شكست خورده است.

اگر در اجرای این طرح نگاه زیست‌محیطی،اقتصادی،كاهش مصرف سوخت، تامین سلامت شهروندان و عزم ملی وجود نداشته باشند، خودروهای فرسوده هیچ وقت طبق مدت زمان تعیین شده از رده خارج نمی‌شود.اگر ایمان داشته باشیم كه خودروهای فرسوده چه زیانی به كلیت جامعه وارد می‌كنند آن وقت است كه برای خروج یك میلیون‌امین خودرو فرسوده به جای جشن، اظهار ندامت می‌كنیم.

دیدگاه دوم در خصوص اجرای طرح خروج خودروهای فرسوده این است كه برخی از مسئولان تصور می‌كنند خروج خودروهای فرسوده باعث ضرر رساندن به اقشار كم درآمد می‌شود در حالی كه دولت می‌تواند از محل صرفه‌جویی مابه التفاوت سوخت خودروهای فرسوده كاری كند كه تمامی این خودروها را در طول یك سال از رده خارج شده و در یك دوره دو تا سه ساله سود این كار را هم به دولت بازگردانده شود.

حتی اگر دولت در اجرای این طرح به صورت رایگان خودروهای فرسوده را نوسازی كند، به هیچ عنوان ضرر نمی‌كند چرا كه در یك دوره زمانی مشخص می‌تواند از محل صرفه‌جویی مابه التفاوت سوخت خودروهای فرسوده و كاهش خطر پذیری جامعه سود لازم را به دست آورد. دولت اگر در نظر دارد كه توجه ویژه به اقشار كم درآمد و آسیب‌پذیر جامعه داشته باشد باید خودروهای فرسوده را از رده خارج كند و با این كار در مصرف سوخت صرفه‌جویی كند.