ناامیدی دومين نماينده ويژه در سوریه

در حالي که درگيري‌ها در سوريه بالا گرفته است اخضر ابراهيمي در گزارشي به شوراي امنيت تاکيد کرد، وضعيت جاري در سوريه به شدت رو به وخامت است و تنها شوراي امنيت است که مي‌تواند بحران را در اين کشور پايان دهد. هم نماينده ويژه سازمان ملل در سوريه و هم بسياري از ناظران بين‌المللي معتقدند ابعاد دخالت‌هاي متعدد كشورهاي غربي و عربي در مساله سوريه چنان است كه هيچ يک از دو طرف درگير در سوريه نمي‌توانند پيروز ميدان باشند و به دليل همين پيچيدگي متغيرهاي سوريه، سازمان ها و کشورهاي ميانجي نيز تاكنون نتوانسته اند کار چنداني براي سوريه انجام دهند.

به نوشته روزنامه ابتکار اخضر ابراهيمي، فرستاده مشترک سازمان ملل و اتحاديه عرب به سوريه روز پنجشنبه گزارش خود درخصوص اوضاع اين کشور را به شوراي امنيت تقديم و در آن تاکيد کرد که هيچ يک از دو طرف درگير در سوريه نمي‌توانند پيروز ميدان باشند و کشورهاي منطقه‌اي نيز نمي‌توانند کار چنداني براي سوريه انجام دهند.

در کنفرانسي مطبوعاتي پس از نشست شوراي امنيت نيز گفت: وضعيت در سوريه بد است و به شدت در حال بدتر شدن است و در شرايط کنوني نيز کشورهاي منطقه و همجوار سوريه نمي‌توانند کمکي به حل و فصل بحران در اين کشور بکنند.ابراهيمي ادامه داد: تنها جايي که مي‌توان مساله سوريه را به شکلي مسالمت آميز حل و فصل کرد شوراي امنيت است و تا زماني که شوراي امنيت قطعنامه‌اي روشن در خصوص سوريه صادر نکند نمي‌توان بحران اين کشور را مسالمت آميز حل کرد.

وي به نوع قطعنامه‌اي که شوراي امنيت درخصوص سوريه بايد صادر کند اشاره‌اي نکرد اما تاکيد کرد که معاهده ژنو مي‌تواند به پايان بحران سوريه کمک شاياني بکند.وي از گروه‌هاي درگير در سوريه خواست تا به تاسيسات زيربنايي کشور آسيب نزنند و در عين حال تاکيد کرد: اصلاحات جزئي نمي‌تواند ملت سوريه را راضي نگه دارد.از سوي ديگر، ديروز (جمعه) نشست موسوم به دوستان سوريه در توکيو، پايتخت ژاپن با مشارکت نمايندگان 60 کشور برگزار شد.

کويچيرو گمبا، وزير امور خارجه ژاپن اعلام کرد: رياست اين دوره از نشست دوستان سوريه را ژاپن، مراکش و هياتي از اتحاديه اروپا بر عهده دارند و مساله تحريم‌هاي جديد عليه دولت سوريه يکي از بحث‌هاي محوري نشست توکيو خواهد بود.وي گفت: ما معتقديم اين اولين بار است که نشست دوستان سوريه در چنين سطحي در آسيا برگزار مي‌شود و اين نشست يقينا پيام واضحي به سوريه است و اينکه خشونت‌ها در اين کشور بايد پايان يابد.کميته حقوق بشر، وابسته به مجمع عمومي سازمان ملل هم روز گذشته با 130 راي موافق در مقابل 12 راي مخالف، نقض حقوق بشر در سوريه را به شدت محکوم کرد.اين کميته اعلام کرد که دولت و شبه نظاميان وابسته به نظام در سوريه از سلاح‌هاي سنگين عليه غيرنظاميان استفاده مي‌کنند. ديده‌بان حقوق بشر سوريه نيز که مقر آن در انگليس است اعلام کرد که از مارس 2011 که خشونت‌ها در سوريه آغاز شده تاکنون بيش از 40 هزار سوري در درگيري‌هاي اين کشور کشته شده‌اند.

مخالفان سوري در اين ماه با تشکيل يک جديد سياسي گام هاي جديدي عليه دمشق برداشته اند. با اين حال فرماندهي نظامي مخالفان، همچنان محل اختلاف است و در به كمك اين اختلافات گروه‌هاي جهادي افراطي قدرت بيشتري كسب كرده اند. ديويد ايگناتيوس تحليلگر مطرح مسائل سوريه و خاورميانه در تحليلي نوشته است: طي ماههاي اخير واشنگتن شورشيان را تشويق كرده است تا براي دستيابي به هماهنگي بهتر”شوراي نظامي" استاني تشكيل دهند.گفته مي‌شود سرگرد محمد علي و سرگرد ماهر نعيمي، دو تن از فرماندهان شورشيان از شهر حماه مستقيما از كشورهاي خليج [فارس] پول دريافت مي‌كنند. علي و نعيمي هنوز به عنوان واسطه براي تمام رفقاي حاضر در جناح مخالف فعاليت مي‌کنند و البته از خط و خطوط شوراي نظامي هم خارج هستند.

مثال ديگر، شيخ عدنان محمد العرور، يك روحاني افراطي از حماه است كه از عربستان سعودي پول مي‌گيرد و گاهي اوقات در تلويزيون‌هاي عرب زبان حاضر مي‌شود. گفته مي‌شود وي جبهه هماهنگي شوراي نظامي در شمال سوريه را تضعيف كرده است. امريكا به عربستان هشدار داده است كه دست از حمايت از العرور بردارد اما فعالان معتقدند وي حامياني قوي دارد. مثال ديگري از تناقض‌هاي موجود درباره منابع شورشيان، مبارزين فاروق هستند كه اصالتا از حمص هستند و كنترل مرزهاي اصلي شمال سوريه را در دست دارند. گفته مي‌شود اين گروه از حمايت ويژه و قدرتمند تركيه برخوردار است كه به آنها اين جازه را مي‌دهد كه خارج از ساختار شوراي نظامي عمل كنند.از همه خطرناك تر روند رو به رشد گروه جهادي جبهه النصره است؛ گروهي وابسته به القاعده كه بودجه اش را از افراد ثروتمند خليج فارس دريافت مي‌كند. يك مثال از نقش مخرب فرقه اي كه توسط جبهه التصره ايفا شده است اين است كه گفته مي‌شود اخيرا جنگجويانش به شورشيان كرد در راس العين در شمال سوريه حمله كرده اند. دليل ديگر رشد نفوذ گروه‌هاي افراطي اين است كه جنگجويان آن اشتياق به شهادت دارند و اين باعث سخت شدن آنها شده است.

فعالان سوريه هشدار مي‌دهند تا زماني كه دولت‌هاي مختلف كه از مخالفين حمايت مي‌كنند از طريق شوراهاي استاني به آنها پول تزريق كنند اين هرج و مرج ادامه خواهد داشت. يك فعال سوري اخيرا به يكي از مقامات امريكايي هشدار داده است:” تا زماني كه خودتان متحد نشده ايد، از ما درخواست همراهي نكنيد." برنامه امريكا بر اين است كه تلاش خود را براي همكاري با حاميان كليدي مخالفان مانند عربستان سعودي، قطر، تركيه و فرانسه را به منظور ساخت يك ساختار فرماندهي قدرتمند افزايش دهد. مقامات ايالات متحده به طور ويژه تلاششان را بر روي چندين فرمانده شوراي نظامي از جمله سرهنگ عبدالجبار عقيدي در حلب، سرهنگ عفيف سليمان در ادلب، ژنرال زياد الفهد و خالد الحبوث در دمشق كه سعي بر تقويت اتحاد دارند متمركز كرده اند.

در تحولات ميداني نيز درگيري‌ها در اطراف فرودگاه دمشق ميان ارتش و نظاميان مخالف دولت موسوم به ارتش آزاد سوريه همچنان ادامه دارد و اين فرودگاه براي دومين روز پياپي تعطيل بود.بنا به گفته شاهدان عيني درگيري‌هاي شديدي ميان دو طرف در نزديکي فرودگاه و جاده مواصلاتي آن روي داد و مخالفان مدعي هستند که توانسته‌اند کنترل اين جاده را به دست بگيرند.دولت سوريه نيز اعلام کرد که به منظور بازسازي در برخي تاسيسات فرودگاه دمشق، اين فرودگاه تا مدتي تعطيل خواهد بود.

برخي از خطوط هواپيمايي از جمله خطوط هواپيمايي امارات نيز در پي درگيري‌ها در اطراف فرودگاه دمشق پروازهاي خود به اين فرودگاه را تا اطلاع ثانوي به حالت تعليق درآوردند.در همين حال تلويزيون رسمي سوريه به نقل از وزارت اطلاع رساني اين کشور اعلام کرد: نيروهاي نظامي سوريه توانسته‌اند تلاش برخي گروه‌هاي تروريست براي ناامن کردن و تصرف جاده منتهي به فرودگاه دمشق را ناکام بگذارند و اين جاده هم‌اکنون امن است.مخالفان نيز اعلام کردند که توانسته‌اند چندين دستگاه تانک ارتش سوريه را در اطراف فرودگاه بين‌المللي دمشق منهدم و خسارت‌ و تلفات زيادي به نيروهاي دولتي سوريه وارد کنند.در همين حال اينترنت و شبکه مخابراتي در نزديک به 35 درصد از خاک سوريه از کار افتاده است و دولت سوريه گروه‌هاي تروريست را مسئول آن مي‌داند.از روز پنجشنبه خطوط تلفن و اينترنت و نيز شبکه تلفن همراه در دمشق و برخي از شهرهاي سوريه از کار افتاده است و گرچه مقامات دولتي گروه‌هاي مخالف را مسئول آن اعلام کرده‌اند اما مخالفان آن را اقدامي از سوي دولت براي آغاز حملات گسترده عليه خود ارزيابي مي‌کنند.