مماشات با اعراب یا گروهک تروریستی؟

هرچند ماجراي اهانت سعودي‌ها به زايران ايراني به موضوعي روزمره تبديل شده است، اما اين بار خبر كمك و حمايت عربستان از گروهك تروريستي ريگي كه به تازگي چندين سرباز ايراني را به شهادت رسانده بود، خبري است ناراحت‌كننده و براي مسئولان ديپلماسي كشور، هشداردهنده.

هرچند با برملا شدن دخالت برخي مقامات سعودي در ترور «عماد مغنيه»، اين اقدام نبايد دور از انتظار مي‌نمود اما با اين حال، نظر برخي كارشناسان و نمايندگان مجلس را در اين‌باره و اين‌كه چگونه بايد بر تساهل و تسامحل ديپلماسي كشور غلبه كرد، جویا شدیم.

كاظم جلالي، نماينده مردم شاهرود در مجلس شوراي اسلامي، در پاسخ به پرسش خبرنگار «تابناك» كه از برملا شدن اسناد و مدارك كمك عربستان به گروهك تروريستي ريگي و چگونگي برخورد دستگاه ديپلماسي كشور با عربستان را پرسيده بود، گفت: وابستگي گروه‌‌هاي تروريستي مانند «جندالله» به عوامل خارجي، محرز است و با شواهد و مدارك قابل اثبات است؛ البته اين موضوع از آغاز نيز قابل درك بود زيرا عملا گروهك‌هايي كه هيچ گونه پايگاه مردمي ندارند، براي دوام و بقاي خود، نيازمند حمايت‌هاي لجستيكي و مالي عوامل خارج از مرز هستند.

مخبر كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس همچنين درباره ماهيت عوامل خارجي حمايت‌كننده اين گروه‌هك‌ها بيان داشت: اين گروهك‌ها از لحاظ ايدئولوژيك وابستگي شخصي به رژيم‌هاي خاصي در منطقه دارند كه اقدامات آنها، تنها به حمايت از اين گروهك‌ها محدود نمي‌شود، اما فعلا مسئله اصلي ما، پاكستان است.

ما بنا بر مدارك و شواهد، به دولت پاكستان نيز تفهيم كرده‌ايم كه عواملي در بدنه دولت آن كشور با گروهك‌هاي مزبور همكاري مي‌كنند؛ بنابراين ما به آنها گفته‌ايم كه نمي‌توانيم تداوم اين وضع را، كه مناطق مرزي پاكستان عملا پناهگاهي براي تروريست‌هاي فعال در مناطق شرقي ايران باشند، تحمل كنيم و در صورت اقدام نكردن قاطع و عاجل از سوي پاكستاني‌ها در اين خصوص، يقينا ما خود كارهاي لازم انجام خواهيم داد و گزينه‌هاي ديگري را نيز در دستور كار خود قرار خواهيم داد.

همچنین جهانگيرزاده، نماينده مردم اروميه در مجلس شوراي اسلامي و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مي‌گويد: اين مسئله كه گروهك جندالله و مشابه آن از سوي كشورهاي بيگانه شامل برخي از همسايگان كشورهاي منطقه و قدرت‌هاي فرامنطقه‌اي حمايت مي‌شوند ديگر براي ما قطعي است. كميت و كيفيت ادوات نظامي، پول هايي كه براي اغفال و همراه‌سازي مردم بومي داده مي‌شود، سطح پوشش مخابراتي اين گروهك و هچنين حمايت رسانه‌اي كه برخي رسانه‌هاي منطقه‌اي منتسب به برخي كشورهاي خاص از اين گروه‌ها مي‌كنند همه شاهدي بر اين مدعاست.

جهانگيرزاده افزود: با رصد و تحليل اخبار و گزارش‌هاي برخي خبرگزاري‌ها و شبكه‌هاي خبري منطقه و به ويژه عرب‌زبان به خوبي مي‌توان دريافت كه اين رسانه‌ها به نيابت از كشورهاي حمايت‌كننده ايشان يك خط مسير امنيتي ضدايراني را دنبال مي‌كنند. در حال حاضر همين رسانه‌ها و برخي كشورهاي منطقه‌اي به گونه‌اي عمل مي‌كنند كه گويي اين گروهك‌ها بيش از آن‌كه تروريستي باشند نهضت‌هاي آزادي‌بخش و حتي از تروريست‌ها قهرمان مي‌سازند.

اين نماينده مجلس در ادامه مي‌گويد: البته بايد مسأله ديگري را هم در نظر داشته باشيم آن هم اين‌كه به رغم قطعيت ارتباط این گروه با كشورهاي مذكور ما نبايد از كوتاهي‌هاي دستگاه امنيتي ـ اطلاعاتي اعم از وزارت اطلاعات كشور و وزارت خارجه هم بگذریم.

پرسش اصلي اين است كه با اين توان امنيتي و اطلاعاتي موجود در كشور چرا گروه‌‌هاي كوچك و كم‌تواني مانند جندالله بايد اينگونه عزيزمان ما را در مرزها به شهادت برسانند به نظر من انتقاد اينجاست كه دستگاه‌هاي امنيتي ـ اطلاعاتي نتوانسته‌اند با هم‌افزايي از تمام توان و ظرفيت كشور براي مهار و انهدام اين گروهك و موارد مشابه استفاده كند.

در همين زمينه، دكتر صفاتاج، پژوهشگر مسائل خاورميانه نيز به «تابناك» گفت: وضعيت رژيم‌هاي عربي منطقه به ويژه آل‌سعود و مصر در همراهي با نظام سلطه و ضديت با ايران كاملا مشخص است.

وي همچنين درباره دلايل اين ضديت گفت: از نظر من، ارتقاي نقش و جايگاه ايران در معادلات منطقه‌اي و تغيير تدريجي شرايط ژئوپلتيكي منطقه به سود ايران، عامل اصلي اين مسئله است. پيروزي متحدان راهبردي ايران در لبنان و عراق و اعتماد بيش از پيش گروه‌هايي همچون «حماس» در فلسطين و از سوي ديگر، افزايش اثرگذاري ايران در معادلات بين‌المللي، همه مسائلي هستند كه اعراب و عربستان سعودي را به طور خاص عصباني كرده است؛ بنابراين، آل سعود براي جبران اين مسئله و در واكنش عصبي و نه عقلاني، كارهايي مانند ايجاد مزاحمت براي حجاج ايراني و حمايت از جريان‌هايي مانند گروهك تروريستي «جندالله» يا وهابيگري از مناطق مرزي اقدام كرده است.

وي در ادامه افزود: اين رويه در سي سال گذشته، همواره از سوي عربستان تكرار شده است؛ مثلا هنگامي كه آنها در جنگ ايران و عراق عملا به اين نتيجه رسيدند كه شكست صدام قطعي است، مسأله كشتار حجاج در سال 1366 را پديد آوردند. عربستان همواره اينقدر از عزت و تعالي ايران عصباني مي‌شود كه منافع جهان اسلام را فراموش كرده و تنها به دنبال اهداف خويش حتي به قيمت همراهي با دشمنان ملت‌ها و كشورهاي اسلامي است.

اين پژوهشگر مسائل خاورميانه در ادامه گفت: متأسفانه دستگاه ديپلماسي ما دچار نوعي وضعيت كاريكاتوري شده است؛ يعني افراط و تفريط در آن زياد است و نسبت به دوره‌هاي گذشته، خيلي شعاري‌تر شده است. مثلا در همين حادثه غزه، ما شعارهاي بسيار تندي سر داديم، اما مانند كشورهاي يمن يا قطر هم عملگرا نبوده‌ايم. آنها محموله‌هاي كمكي خود را فرستادند، هرچند احتمال مي‌دادند از ورود آن به كرانه باختري غزه جلوگيري شود، اما ما تنها محكوم كرديم. در مورد عربستان هم با لحاظ حفظ وحدت جهان اسلام بايد سعي در تفهيم اين موضوع به عربستان داشته باشيم كه ايران در صورت تكرار چنين كارهايي در عمل ساكت نخواهد بود.

دكتر صفاتاج در پاسخ به اين‌كه براي حل هميشگي مسأله چگونگي برخورد عربستاني‌ها با حجاج اعم از ايراني و غيرايراني چه پيشنهادي داريد، گفت: به نظر من، ايران و كشورهايي كه از رفتار سعودي‌ها ناراضي هستند، بايد طرحي را پيگيري كنند كه بر پايه آن، دست كم در ماه‌هاي ذيقعده و ذيحجه ـ كه براي همه مسلمانان اهميت خاصي دارد ـ مديريت حرمين شريفين و امور حجاج را به شورايي متشكل از نمايندگان كشورهاي اسلامي بسپارند، البته اين موضوع بايد نخست در سطح علما مطرح شود، زيرا بايد پذيرفت كه مكه و مدينه هرچند در عربستان واقع شده‌اند، عملا به جهان اسلام تعلق دارند.