سه رشته انساني فعلا اسلامي شدند

بر اساس بازنگري‌هاي صورت گرفته براي اسلامي كردن رشته‌هاي علوم انساني در دانشگاه علامه طباطبايي تاكنون 3 رشته دانشگاهي به طور كامل بازنگري شده و به تاييد وزارت علوم رسيده است و 7 رشته ديگر نيز در اين دانشگاه مورد بازنگري قرار گرفته و در انتظار اخذ تاييد نهايي از سوي وزارت علوم به سر مي‌برند. بر اساس جزييات منتشر شده تدريس روانشناسي و جامعه شناسي از ديدگاه قرآن و روايات و 15 واحد اقتصاد اسلامي به دروس اضافه شد و دوره ليسانس رشته هاي انساني بدون هيچ گرايشي به صورت عمومي خواهد شد.

به نوشته روزنامه ابتکار ماموريت دانشگاه علامه طباطبايي و رياست آن براي بازنگري در رشته‌هاي علوم انساني به پايان رسيد و صدر الدين شريعتي در گفت و گو با خبر آنلاين از اضافه شدن واحد‌هاي درسي اسلامي به رشته‌هاي علوم انساني خبر داد. بر اساس اين گزارش تاكنون بازنگري و اسلامي شدن رشته‌هاي روانشناسي، علوم سياسي و مديريت به تاييد وزارت علوم رسيده است و رشته‌هاي حقوق علوم اجتماعي علوم اقتصادي علوم تربيتي علوم ارتباطات مددکاري اجتماعي و تاريخ در انتظار تاييد وزارت علوم هستند. تيرماه سال 1390 پس از پايان کار پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي در بازنگري 38 سرفصل علوم انساني، دانشگاه علامه طباطبايي تهران به رياست صدرالدين شريعتي براي بازنگري در رشته‌هاي علوم انساني دست به کار شد. حواشي مربوط به اين دانشگاه پس از اجراي طرح‌هاي تفکيک جنسيتي و بازنشستگي اساتيد نگراني‌هايي را در رابطه با کيفيت بازنگري در علوم انساني در ميان دانشگاهيان ايجاد کرد، اما مانعي براي انجام ماموريت اين دانشگاه از سوي وزارت علوم نشد.

با اين حال صدرالدين شريعتي از پايان بازنگري و ارسال رشته‌ها و منابع جديد علوم انساني به به وزارت علوم خبر مي‌دهد و به خبرآنلاين مي‌گويد: بازنگري در دانشگاه علامه پس از دوسال با تلاش از 30 کارگروه تخصصي به پايان رسيده است و تمامي رشته‌هاي علوم انساني، اعم از روانشناسي، تاريخ، علوم اجتماعي، حقوق، علوم سياسي، اقتصاد، علوم تربيتي، مددکاري اجتماعي، علوم ارتباطات و مديريت بازنگري شده اند و واحد‌هاي درسي با محوريت ارزش مداري اسلامي و واحد‌هاي بومي به کليه دروس اضافه شده است.او مي‌گويد: برنامه تمامي رشته‌ها را براي تاييد به وزارت علوم فرستاديم و تاکنون سه رشته روانشناسي، علوم سياسي و مديريت به تاييد رسيده است و ساير رشته‌ها به ترتيب به تاييد مي‌رسند.به گفته عضو شوراي تحول و بازنگري در علوم انساني برنامه‌هاي درسي بازنگري شده طبق برنامه وزارت علوم قرار است ابتدا در دانشگاه علامه طباطبايي اجرايي شود و پس از آن به تمامي دانشگاه‌هايي که برنامه‌هاي درسي علوم انساني دارند تعميم داده شوند: از ابتداي اين پروژه تا به امروز حدود 300 نفر از اعضاي هيات علمي مان در اين کار بسيج شدند، همچنين در هر دانشکده 4-5 گروه تشکيل شد و سعي کرديم حالت اجماع و ارضاي علمي براي موافقان و مخالفان ايجاد کنيم.

روانشناسي، جامعه شناسي، علوم سياسي و حقوق طي سال‌هاي اخير جز بحث بر انگيز ترين رشته‌هاي تحت بازنگري بوده است و نظرات در رابطه با نحوه بازنگري اين دروس تفاوت‌هاي زيادي را به خود ديده است. بر اين اساس تغييرات رشته‌هايي که به تاييد وزارت علوم رسيده است شامل اين موارد است. براي رشته علوم اجتماعي درس علوم اجتماعي از ديدگاه قرآن و روايات به واحدهاي درسي دانشجويان اضافه شده است. همچنين دانشجويان رشته علوم سياسي بايد درسي به نام نقد نظريات سياسي با نگاه اسلامي و بومي را نيز بگذرانند. دانشجويان رشته‌هاي علوم اقتصادي نيز موظفند 15 واحد اقتصاد اسلامي را پاس نمايند. همچنين دانشجويان گرايش‌هاي مختلف رشته روانشناسي و مشاوره مي‌بايست درس روانشناسي از ديدگاه قرآن و روايات را در طول دوره تحصيلي خود بگذرانند.شريعتي در رابطه با نحوه بازنگري در اين دروس مي‌گويد: ما در رشته‌هاي جامعه شناسي و روانشناسي بيشترين ميزان ارزش مداري اسلامي و بومي سازي دروس را داشته ايم و به طور مشخص واحد‌هاي تحت عنوان روانشناسي از ديدگاه قرآن و روايات و علوم اجتماعي از ديدگاه قرآن و روايات به برنامه درسي اضافه شده است و به تاييد وزارت علوم نيز رسيده است.او اضافه مي‌کند: به طور ميانگين تمامي دروس تغييراتي به سهم خود داشته اند و در اين تغييرات بيشتر سعي داشتيم رويکردهاي اسلامي و بومي خودمان ملاک و محور قرار گيرد و مکاتب غربي در اين رشته‌هاي مورد نقدر قرار گيرد.

چگونگي بازنگري در رشته‌هاي علوم سياسي، علوم اجتماعي و روانشناسي که وابستگي زيادي به نظريه‌هاي مرتبط با اين رشته‌هاي داشته است، معمولا طي سال‌هاي اخير جز ابهامات وانتقادات بازنگري در علوم انساني بوده است.رئيس دانشگاه علامه و عضو شوراي بازنگري در علوم انساني شوراي عالي انقلاب فرهنگي در اين باره مي‌گويد: ما سعي نداريم نظريه‌هاي موجود در علوم انساني را به کلي حذف کنيم اما همه آنها را نقد مي‌کنيم و سعي مي‌کنيم با افزايش مهارت نگاه نقادانه دانشجويان خلا‌هاي موجود در اين نظريه‌ها را مشخص کنيم و با نگاه‌هاي بومي و ارزش مدار خود به آنها نگاه کنيم.

رشته علوم اقتصادي نيز از پروسه بازنگري در علوم انساني در دانشگاه علامه جا نمانده است.شريعتي در رابطه با نحوه تغييرات در برنامه درس اقتصاد مي‌گويد: در رشته اقتصاد ما در دانشگاه 5 گروه تخصصي را ايجاد کرديم که آنها توانسته اند تا حد زيادي منابع درسي مرتبط با اقتصاد اسلامي را به واحد‌هاي درسي اين برنامه اضافه کنند و نتيجه کلي آن اضافه شدن 15 واحد اقتصاد اسلامي به برنامه اقتصاد است.او درباره جزئيات 15 واحد اقتصاد اسلامي مي‌گويد: اصول بانکداري اسلامي، مباني اقتصاد اسلامي، چگونگي مقابله با ربا در اقتصاد و نحوه معيشت با توجه به آموزه‌هاي اسلامي و بومي از جمله واحد‌هاي اقتصاد اسلامي است که بايد به تاييد وازت علوم برسد.

رئيس دانشگاه علامه طباطبايي همچنين خبر از عمومي شدن رشته ليسانس براي دانشجويان علوم انساني مي‌دهد. به گفته شريعتي بخش مهمي از برنامه ارسالي اين دانشگاه به وزارت علوم اين است که مقطع ليسانس براي دانشجويان رشته‌هاي انساني بدون گرايش خاصي به شکل عمومي در بيايد و دانشجويان در مقطع کارشناسي ارشد گرايش‌هاي خود را انتخاب کنند.او گفت: طبق مطالعاتي که در سطح بين‌الملل انجام داديم در اکثر کشورها سطح ليسانس را جنرال مي‌گيرند يعني ليسانس عمومي که دانشجو کاملاً وارد آن رشته مي‌شود و کليات مجموعه دروس آن را دريافت مي‌کند و بعد درسطح فوق ليسانس رشته‌ها تخصصي مي‌شود و دوباره در سطح دکترا به کار جمعي و خاص برمي گردد.به گفته شريعتي در حال حاضر دو رشته حقوق و علوم سياسي در مقطع کارشناسي، عموميت مورد نظر را دارند: ساير رشته‌ها که داراي گرايش‌هاي مختلف هستند در هم ادغام مي‌شوند و يک رشته جامع در مقطع کارشناسي ارائه مي‌شود و ممکن است سرفصل برخي از دروس نيز با توجه به اين طرح، تغييرکند.