شايق:نه فمينيست هستيم نه جنسيت گريز
عشرت شايق نماينده سابق تبريز در مجلس شوراي اسلامي چند سال در هيات مديره باشگاه استقلال عضويت داشت.
به نوشته اعتماد، او يکي از کساني است که به حضور بانوان در استاديوم هاي ورزشي اعتقاد دارد و مي گويد ابتدا بايد موانع حضور خانم ها برطرف شود و با انجام زمينه سازي هاي لازم، اجازه حضور بانوان در استاديوم آزادي داده شود.
پس از راه اندازي برخي رشته هاي ورزشي در حوزه بانوان، مخصوصاً راه اندازي رشته قوي ترين زنان ايران و... دليل خوبي بود براي گفت وگو با کسي که سال ها است در اين حوزه اظهارنظرهاي جالبي دارد.
-شما روند پيشرفت ورزش بانوان را چگونه مي بينيد؟
پيشرفت را بايد از دو جانب بررسي کرد؛ يکي موقعيت داخلي و ديگري موقعيت خارجي و بين المللي. اگر من بخواهم موقعيت داخلي ورزش بانوان کشورمان را توصيف کنم، بايد بگويم بانوان ورزشکار ما از لحاظ قوه سلامت و بهداشت رواني و فيزيولوژي بسيار ضعيف هستند و اين مسائل بر حوزه ورزش کشور اثر مي گذارد. متاسفانه به ورزش بانوان آن گونه که بايد توجه بشود، نمي شود. براي من جاي سوال دارد که وضعيت مدارس ابتدايي دخترانه ما چگونه است.
دانشگاه ها چه امکاناتي در اختيار ورزشکاران و دانشجويان دختر قرار مي دهند، خانم ها چند سانتيمتر مربع فضا براي ورزش کردن دارند يا چند درصد ورزشگاه ها و باشگاه ها (با توجه به موازين شرعي و عرفي) به خانم ها اختصاص دارد و... ما ابتدا بايد همه چيز را عمومي در نظر بگيريم و اگر از لحاظ عمومي تامين شويم به مسائل حرفه يي تر بپردازيم. ورزش از لحاظ جسماني و روحي در دين توصيه شده است ولي بايد توجه داشته باشيم که مگر چند تا ليگ قهرماني بانوان در داخل کشور برگزار مي شود. به نظر من در داخل کشور مسائل و وضعيت و مشکلات ورزشکاران خانم بررسي و حل نشده است، پس بررسي و تعيين وضعيت و پيشرفت آنان در مقاطع بين المللي بي معنا است.
-حس و احساس شما نسبت به حضور زنان در ميادين بين المللي چيست؟
براي من جاي سوال دارد که چند رشته ورزشي بانوان در سطح بين المللي در رده ها و جايگاه هاي بالا و قهرماني قرار دارند. قابل توجه تر از همه چيز اين است، زماني که خانمي يا تيمي از بانوان را اعزام مي کنند هيچ امکاناتي در اختيار آنان قرار نمي دهند. به طور مثال اگر خانمي در رشته ورزشي با هم تيمي هاي مرد خود اعزام مي شود، هيچ گونه امکاناتي را به صورت اختصاصي به او نمي دهند مثلاً پزشک گروه، پزشک مرد بوده است يا هيچ مشاور علمي و فني يا پزشک متخصص خانم يا مترجم براي او مهيا نمي کنند و تنها او با عده يي از هم تيمي هاي مرد و خبرنگاران و عکاسان و رئيس و روساي مرد براي مسابقات حاضر مي شود.
در واقع مي توان گفت هيچ گونه ابزاري براي آنها تهيه نشده است و اگر در ميداني قصد حضور پيدا کنند قبل از ورود کليه مسائل را ربط مي دهند به مساله پوشش و حجاب و صورت مساله را به طور کلي پاک مي کنند . به طور مثال اتفاقي که براي تيم کاراته بانوان در چند وقت گذشته افتاد همه توجه ها جلب پوشش آنها شد و هيچ کس نپرسيد آنها با چه امکاناتي براي مسابقه رفته بودند. در واقع بحثي که الان مطرح است، همين است که با تمرکز روي مسائل ظاهري به مسائل پايداري و اصولي تر بي توجهي مي شود، هر چند که شايان ذکر است بگويم کاراته کاران ما با توجه به اينکه حقشان پايمال شده است اما از محدوده خودشان خارج نشدند و اين فهم را از خود نشان دادند و پا روي اعتقادات خود نگذاشتند.
بسياري از ورزشکاران ما بالاخص خانم ها با هزينه خودشان در مسابقات شرکت مي کنند و اين مساله شامل آقايان هم مي شود. جز در چند رشته در ساير رشته ها آقايان خودشان هزينه ها را تقبل مي کنند.
-پس حس شما اين است که بانوان آن گونه که بايد و در شأن شان است در مسابقات شرکت نمي کنند، بالاخص از لحاظ امکاناتي و ابزاري و...
بله. به اعتقاد من رشته بسکتبال مي توانست يکي از بهترين تيم هاي جهان باشد، اما متاسفانه هيچ امکانات و شرايطي براي آنها مهيا نشده است. همه رشته هاي ورزشي بانوان به کمبود بودجه و سرمايه دچار هستند و همه اسپانسر را بهانه مي کنند و از آن طرف اسپانسرها معتقد هستند چون مسابقات بانوان هيچ بازخورد رسانه يي ندارد، تبليغي صورت نمي گيرد و نام جنس و کالاي آنها در هيچ کجا پخش نمي شود از اسپانسر شدن منصرف مي شوند که البته به نظر من وقتي حضور اسپانسرها کمرنگ مي شود بايد حمايت عمومي بيشتر شود.
ورزشکاران ما احتياج به بالندگي بيشتري دارند بالاخص خانم ها که دوره هاي سخت بارداري، زايمان و دوران شيردهي را پشت سر مي گذارند و از لحاظ فيزيولوژيکي ضعيف مي شوند و به تقويت نياز دارند ولي هيچ زمان اين گونه امکانات فراهم نمي شود و در اين صورت نمي توان به قهرماني و پيشرفت آنها اميد داشت. اما به اعتقاد من خانم هاي ايراني هر جايي که مي روند مي توانند خوب بدرخشند.
- نظر شما در مورد کساني که مخالف حضور بانوان در ميادين ورزشي و بين المللي هستند، چيست؟
عده يي از سلامت عمومي بانوان طفره مي روند و مسائل حاشيه يي را سوژه مي کنند و از اصل قضيه غفلت مي کنند در حالي که ما مي توانيم الگويي براي کشورهاي مسلمان باشيم و در تمامي رشته ها فراخوان بگذاريم و ابتکار عمل را به دست بگيريم و مسابقات جهاني اسلامي برگزار کنيم اما به شرط آنکه فضاهاي ورزشي مناسب و امکانات استاندارد فراهم شود. پالايش روحي و معنوي يک امر ديني است و ممکن است گاهي جايي اشتباه شود اما نبايد کليت قضيه را زير سوال برد و بايد به ورزشکاران خانم مشاوره بدهند زيرا بالندگي بانوان، بالندگي کل جامعه است دين هم به اين مساله اعتقاد دارد.
متاسفانه برخي از افراد به فرمايشات امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري هم کم توجه هستند. بنابر فرمايشات مقام معظم رهبري «زنان ما مي توانند در حوزه هاي اجتماعي، فرهنگي، هنري و ورزشي با رعايت موازين ديني حضور داشته باشند»، به همين خاطر زنان ايراني با عفاف و تخصص در عرصه بين المللي به فعاليت و افتخارآفريني مي پردازند.
به نظر من درخصوص عده يي که مخالف حضور بانوان در عرصه هاي ورزشي هستند يا حضور آنان را در استاديوم هاي ورزشي منع مي کنند دو علت را مي توان عنوان کرد؛ يا مقررات است يا صلاحيت. اگر در مقررات چنين موانعي وجود دارد اين محدوديت و مقررات بايد با حضور عده يي از کارشناسان مذهبي، فرهنگي، هنري و ورزشي و با توجه به قانون اساسي و برنامه چهارم توسعه فرهنگي و رعايت موازين شرعي پالايش شود و اگر در مقررات ما موانعي وجود ندارد و تنها به خاطر صلاحيت عده يي از افراد اين ممنوعيت ها حاصل شده است، به اعتقاد من نبايد صلاحيت افراد بر مقررات و آيين نامه هاي کشور ارجحيت داده شود.
- عده يي معتقدند حرکات بانوان در عرصه ورزشي نوعي حرکت فمينيستي است که مي خواهند نابرابري زن و مرد را از بين ببرند... نظر شما چيست؟
من به اين مساله اعتقادي ندارم. به نظر من همه بانوان چه در عرصه فرهنگي و اجتماعي و چه در عرصه ورزش و کليه حوزه ها نه ستيزه جو هستند و نه جنسيت گريز، ما نه مي خواهيم با مردها بجنگيم نه از جنس مرد فرار مي کنيم.
خانم ها تنها با توجه به فرمايشات ولايت فقيه و مراجع تقليد و در چارچوب ديني در حوزه هاي مورد علاقه خود فعاليت مي کنند و به ارزش ها و قانون اساسي و شرعيات پايبند هستند، هر چند شايد رفتار برخي از زنان موجب به وجود آمدن چنين تفکرات فمينيستي شده باشد اما من به شخصه به آن اعتقادي ندارم.
- شما تاسيس رشته هاي مختلف بانوان را درست مي دانيد؟ به طور مثال در بوکس يا قوي ترين زنان ايران. آيا رشته اي هست که لزومي ندارد خانم ها در آن فعاليت داشته باشند؟
هيچ منعي براي فعاليت خانم ها وجود ندارد. من در شش هفت رشته ورزشي کار کردم و هيچ محدوديتي نداشته ام؛ به نظر من ابتدا بايد به فضاهايمان و امکانات و ابزارمان توجه داشته باشيم و بدانيم چه مقدار سرانه براي آن رشته داريم. در ورزش يکسري ابهامات وجود دارد ما ابتدا بايد داده هايمان را در نظر بگيريم و بعد به بازدهي مان توجه کنيم.
همان طور که گفتم طبق آيات قرآن، سيره امام و رهبران سياسي مان محور کارهاي ما در چارچوب مشخص محدود نشده است و کسي ما را منع نکرده است، لذا اينکه اين گونه مقررات و قانون در همه جاي دنيا وجود دارد و هر کشوري مقررات و قوانين خاص خود را دارد.
