مانع جديد در راه ازدواج جوانان

هر چند مسئولان دولتي مشكلات اقتصادي را در زمره عواملي كه ازدواج جوانان را به تاخير مي‌اندازد، بر نمي‌شمارند، اما كارشناسان، افزايش قيمت‌ها را باري بر دوش عروس و داماد در آستانه تشكيل زندگي مشترك دانسته و معتقدند اين تغييرات جوان‌ها را بيش از پيش از ازدواج فراري مي‌كند.

به گفته امان‌الله قرايي‌مقدم، جامعه شناس، «افزایش قیمت سکه و طلا کاهش چشمگیر ازدواج را در پی دارد و به‌زودی در كشور با بحران ازدواج روبه‌رو می‌شویم. اين تغييرات سبب کاهش ازدواج و افزایش طلاق در خانواده‌ها می شود.» او معتقد است: «به جز افزایش مهریه‌ها هزینه برگزاری یک مراسم ساده عروسی به حدی افزایش پیدا کرده است که بسیاری از خانواده‌ها امکان تامین آن را ندارند و دختران ترجیح می‌دهند که به جای سختی زندگی متاهلی در خانه بمانند و پسران بیش از گذشته از تشکیل خانواده فراری شده‌اند.»

با اين همه مسئولان عوامل ديگري را مانع ازدواج جوانان مي‌دانند. محمدتقي حسن‌زاده، رئيس مركز مطالعات و پژوهش‌هاي راهبردي وزارت ورزش و جوانان مي‌گويد: «براساس نتايج اين پژوهش در سال 89 كه روي 28 هزار نفر از جوانان سراسر كشور انجام شد، جوانان در گزينش همسر بيشتر به معيارهاي معنوي توجه دارند و همسري هم‌كفو و هم‌ شأن خود انتخاب كنند.» حسن‌زاده در پاسخ به اين پرسش كه اگر معيارهاي معنوي بر انتخاب همسر حاكم است، پس چرا آمار طلاق در ايران افزايش يافته، مي‌گويد: «برخي از زوجين معيارهاي اصلي را در انتخاب همسر مد نظر قرار نمي‌دهند و تحت تاثير احساسات، ازدواج مي‌كنند. از سوي ديگر به جوانان در 5 سال آغاز زندگي مشترك بايد از نظرفكري، رفاهي و اجتماعي كمك شود.»

آنهايي كه از قبل قرار و مدارهاي جشن عروسي را گذاشته‌اند، اين روزها همه معادلاتشان غلط از آب درآمده است. باور نمي‌كنيد، سري به بازار تهران بزنيد تا زوج‌هايي را ببينيد كه قرار است ظرف مدت كوتاهي جشن ازدواجشان را برگزار كنند و سر خانه و زندگي خودشان بروند، اما با تغيير قيمت‌ها به نظر مي‌رسد همه برنامه‌ريزي‌هاي آنان به هم ريخته است. آنها از اين مغازه به آن مغازه مي‌روند و از اين دكان به آن دكان تا شايد بتوانند لوازمي را مناسب با پس انداز يا مبلغ وامي كه از بانك گرفته‌اند پيدا كنند.

با اين همه محمدتقي حسن‌زاده رئيس مركز مطالعات و پژوهش‌هاي راهبردي وزارت ورزش و جوانان معتقد است كه: «مسائل اقتصادي مانع اصلي ازدواج جوانان نيست، هر چند كه ممكن است بر تحقق اين امر تاثير داشته باشد.»

هرچند صاحبنظران در سال‌هاي گذشته همواره به روش‌هاي دولت براي تشويق جوانان به ازدواج انتقاد وارد كرده‌اند اما همه آنها در نياز كشور به ترغيب جوانان به ازدواج اتفاق نظر دارند. در اين ميان از برگزاري مراسم ازدواج‌هاي دانشجويي گرفته تا ارائه وام ازدواج به زوج‌هاي جوان، هيچيك نتوانسته آنطور كه بايد و شايد جوانان ايراني را ملزم به ازدواج كند.

گواه اين ادعا نيز وجود 8 ميليون جوان ايراني در آستانه ازدواج است. از سوي ديگر نتايج تحقيقات مركز پژوهش‌هاي مجلس نشان مي‌دهد كه پس از چند دهه افزايش در سال‌هاي اخير سن ازدواج براي پسران به 29 سال و براي دختران به 28 سال رسيده و به اين ترتيب ميانگين سن ازدواج ايراني‌ها 6 سال افزايش يافته است. حالا تصور كنيد همه تلاش‌هاي دولتمردان براي آنكه جوانان ايراني تن به ازدواج بدهند به ثمر نشسته و عده‌اي تصميم گرفته‌اند با بله گفتن به عاقد، پرونده دوران مجردي خود را براي هميشه ببندند. اما آنها با مانعي بزرگ روبه‌رو هستند و آن افزايش هزينه‌هاي مراسم عروسي و لوازم منزل است.

سه‌راه ‌امين‌حضور

«نوبت به ما كه رسيد آسمان تپيد!» اين را فهميه مي‌گويد. دختر جواني كه به همراه آقاداماد و خواهرش به سه راه امين حضور آمده تا براي جهيزيه‌اش يخچال و اجاق گاز و لباسشويي بخرد. در حالي كه كم مانده اشك‌هايش جاري شوند ادامه مي‌دهد: «اصلا فكر نمي‌كردم تا اين ميزان قيمت يخچال بالا باشد. با اين تفاسير شايد عروسي را عقب بيندازيم.»

او ادامه مي‌دهد: «از آن دست دخترهايي نيستم كه مراسم آنچناني يا هزينه‌هاي سنگين خواسته باشم. مي‌خواستيم با حداقل‌ها زندگي مان را آغاز كنيم. حتي سرويس طلا هم درخواست نكردم اما با اين قيمت‌ها نمي‌دانم اصلا مي‌توانم جهيزيه جمع و جوري با خود ببرم يا نه!» بروشورهاي مختلفي در دست دارد كه عكس‌هايي از انواع اجاق گاز، يخچال و ماشين لباسشويي را نشان مي‌دهند. او با خودكار قرمز قيمت مدل‌هاي مختلف را نشانم مي‌دهد و مي‌گويد: « گمان نكنم اگر همه پس‌اندازمان را هم براي خريد يخچال بگذاريم بتوانيم يخچال سايد باي سايد بخريم.» رقم‌ها بالاي 5 ميليون تومان است.بعضي مغازه‌دارها هم از همان ابتداي ورود به عروس و دامادها گوشزد مي‌كنند كه كالاهاي موجود در مغازه فقط براي نمايش است و از آن نمونه‌ها در انبار موجود نيست. فهيمه و همسرش يخچال ساده‌اي را پسنديده‌اند. روي برچسب يخچال نوشته شده: «2.470.000»

آن طرف خيابان، خانواده ديگري كه براي خريد جهيزيه آمده‌اند ايستاده‌اند و با هم صحبت مي‌كنند. محسن كه برادر بزرگ‌تر است به عروس خانم مي‌گويد كه فعلا از خريد دست نگه دارد تا او بتواند از طريق تعاوني اداره‌شان براي خواهرش جهيزيه دست و پا كند، عروس خانم اما دلش مي‌خواهد اثاثيه منزلش را خودش انتخاب كند.

چهارراه گلوبندك

عروس و دامادها از خريد هرچه صرف‌نظر كنند، از خير آينه و شمعدان نمي‌گذرند. راسته آينه و شمعدان فروش‌هاي بازار گلوبندك از قديم پذيراي تازه عروس و دامادها بوده است. پشت ويترين، انواع آينه روي كنسول‌هاي رنگارنگ چيده شده. شمعدان‌هاي گلدار، طرح هخامنشي و ساعت‌هاي نقره‌اي هماهنگ با شمعدان‌ها هم كنار آنها چيده شده‌اند.

اينجا همه چيز برق مي‌زند و كافي است لامپي در مغازه روشن شود. انعكاس آينه‌ها نور يك لامپ را به ده‌ها لامپ تعميم مي‌دهند. همين كه كنار ويترين توقف كني تصوير عروس و دامادها را در آينه مي‌بيني.

سينا 32 ساله است. 2سال است كه با همسرش سميه عقد كرده است. او مي‌گويد: «چون جايي نداشتيم براي آنكه جهيزيه همسرم را جا بدهيم مجبور شديم خريد بيشتر لوازم منزل به ويژه آنهايي كه بزرگ‌ترند و جاي بيشتري اشغال مي‌كنند را بگذاريم براي روزهاي آخر. خب شانس ما اينطور بود كه قيمت‌ها تغيير كرد و فقط پشيماني‌اش براي ما ماند.»

اصغرآقا يكي از فروشنده‌هاي آينه و شمعدان اما مي‌گويد همه زوج‌ها از هر طبقه‌اي كه باشند مي‌توانند آينه و شمعدان مناسب خود را اينجا پيدا كنند. او مي‌گويد: «كنسول دارها از 700 هزار تومان به بالا هستند، اما اين مدل‌هاي شيشه‌اي كه گل‌هايش در 2 مدل برنجي و نقري هستند را با 400 هزار تومان هم مي‌توان خريد.»

اکبر محسنی‌فرد آسیب شناس اجتماعی نیز منکر پر رنگ‌تر شدن نقش اقتصادی در سال‌های اخیر نمی‌شود. او می‌گوید: «جنس مطالعات اجتماعی به این صورت است که نمی‌توان تنها به مطالعات گذشته تکیه کرد و هر پنج سال به دلیل پویایی این عمل فاکتورهایی در ایجاد یک پدیده اجتماعی پررنگ تر یا کم رنگ‌تر می‌شوند. نقش اقتصاد نسبت به 10 سال گذشته در خانواده‌ها پر رنگ‌تر شده است،کسب درآمد به هر روشی در خانواده‌ها «اخلاق» شده است اما حالا بیشتر مسائل به دید اقتصادی دیده می‌شود.»

منبع: تهران امروز