تصمیمات تازه برای زخم کهنه آذربایجان

آخرین خبری که در مورد اسکان و مسکن زلزله زدگان منتشر شد جالب بود. نه خبری از به وقوع پیوستن وعده‌های مسئولین در مورد مسکن داشت و نه از اهدای لوازم منزل. خبر خیلی ساده بود، «مدیرعامل کارخانه نساجی هلال احمر از آغاز تولید 25 هزار چادر اقلیمی مقاوم در برابر سرما برای زلزله زدگان خبر داد.»

ساعت 16 و 55 دقیقه بیست و یکم مرداد سال 91 زمین لرزه ای به بزرگی 6.2 ریشتر "هریس" و "ورزقان" در استان آذربایجان شرقی را لرزاند. شدت این زمین لرزه به حدی بود که مردم زنجان، رشت و قزوین هم آن را احساس کردند. تعداد بسیار زیادی از روستاهای این منطقه ویران شد و علاوه بر بیش از 300 کشته، تعداد بسیار زیادی بی خانمان برجای گذاشت.

تنها دو روز پس از وقوع زلزله، سفرهای مسئولان کشوری به مناطق زلزله زده آغاز شد. وزرای کشور و بهداشت پیشگامان بازدید از مناطق ویران شده بودند. و با سفر مقام معظم رهبری این امید در دل زلزله زدگان زنده شد که قبل از آغاز فصل سرما سرپناهی پیدا می کنند. در حالی که آواربرداری همچنان در پشت سر وزیر راه و شهرسازی ادامه داشت، وی در مقابل دوربین های خبرنگاران ایستاد و گفت: «اقدامات لازم انجام شده، سیمان و میلگرد به اندازه لازم در اختیار مردم قرار گرفته و با همت خود مردم ظرف دو ماه آینده مشکل مسکن زلزله زدگان حل می شود.»

وزیر راه بار دیگر یک ماه پس از وقوع زلزله در روستاهای حادثه دیده حاضر شد و از روند بازسازی منازل آسیب دیدگان مجددا بازدید کرد. وی به خبرنگاری که از او در مورد عدم آغاز عملیات عمرانی در تعداد بسیاری از روستاها می کرد گفت: «در این دست از روستاها به علت مسائل زمین شناسی و اینکه باید یک تیم زمین شناس از تهران به منطقه اعزام می شد، عملیات عمرانی دیر آغاز شده است». اما همان زمان یکی از روستاییان زلزله زده که خانه اش در این زلزله ویران شده بود در مقابل دوربینها آب پاکی را روی دستان مسئولان ریخت و گفت: «تا امروز عملیات عمرانی کمی در این روستا انجام شده است و امروز همزمان با حضور وزیر و استاندار تعداد زیادی لودر و بیل مکانیکی وارد روستا کردند و مشغول به کار شدند.»

خبرهای رسیده از مناطق زلزله زده حاکی از آن است که وضعیت عملیات عمرانی در اکثر روستاهای زلزله زده به همین صورت است و اقدامات انجام شده اگرچه قابل تقدیر است اما اصلا پاسخگوی نیاز مردم نیست. برخی اطلاعات رسیده نشان می‌دهد که حتی در همان روستایی که مقام معظم رهبری در آن حضور یافتند و از مناطق زلزله زده بازدید کردند نیز عملیات عمرانی به پایان نرسیده است.

پس از گذشت 57 روز از وقوع زلزله تنها تعداد کمی خانه در مناطق زلزله زده ساخته شده است. تنها اقدامی که مسئولان مدام در حال انجام آن هستند، گرفتن تصمیمات جدید برای زلزله زدگان است. روزهای آخر تابستان 91، محمد رضا رحیمی معاون اول کشور به همراه هیات وزیران در این مناطق حضور یافت و باز هم تنها اقدامی که در جلسه هیات وزیران انجام شد، گرفتن تصمیات جدید و تصویب چند قانون تازه برای آسیب دیدگان بود، بلکه روند عملیات عمرانی سرعت بگیرد.

استاندار آذربایجان شرقی نیز بعد از جلسه هیأت وزیران در مراسم جشن شکوفا حاضر شد و از اعطای هدیه ویژه هیأت وزیران به خانواده هایی خبر داد که خانه های جدید خود را تحویل گرفته اند. این هدیه فارغ از اینکه مبلغ بسیار ناچیز به ارزش 500 هزار تومان است، به علت کندی عملیات عمرانی به تعداد کمی از مردم تعلق می گیرد و دردی از دردهای این مردم آسیب دیده دوا نمی کند.

معاون اول رئیس جمهور نیز همان زمان دیگر تصمیمات هیأت وزیران را برای رسانه‌ها تشریح کرد؛ تصمیماتی که برای مردم این منطقه تنها تصمیم هستند و رنگ و بوی زیادی از اجرایی شدن ندارند. رحیمی گفت: «پیمانکارانی که به موقع ساخت خانه‌های زلزله‌زدگان را به پایان برسانند 20 درصد بیش از مبلغ قرارداد پاداش می‌گیرند و هم اکنون ستادهایی از 15 استان کشور در مناطق زلزله‌زده فعالیت و در تامین مصالح کمک می‌کنند. اما از 250 هزار تن سیمان مورد نیاز تنها 60 تا 70 هزار تن به منطقه ارسال شده است.»

وی در لابلای صحبت هایش اشاره کرد که تاکنون 305 واحد تکمیل و به زلزله زدگان اهدا شده است و تصمیم گرفته شد که تامین آب و برق مسکن زلزله‌زدگان، صدور مجوز پروانه ساختمان در شهرداری مناطق زلزله‌زده، طراحی نقشه و موارد مربوط به نظام مهندسی رایگان صورت بگیرد و دولت این هزینه‌ها را پرداخت کند. اما در مقابل عابد فتاحی نماینده ارومیه در مجلس شرایط و اقدامات انجام شده در منطقه زلزله‌زده آذربایجان را قابل قبول ندانست و گفت: «روند کار خوشبینانه نیست. هنوز برای احشام و دام مردم این منطقه هیچگونه تدبیری اندیشیده نشده است و بازسازی این مناطق در زمان وعده داده شده امکان‌پذیر نیست.»

جالبترین نکته آن است که بعد از آنکه به گفته عباس فلاحی باباجان، نماینده هریس و ورزقان در مجلس بارش برف در بعضی مناطق زلزله زده آغاز شده است، حسین بدخشان، معاون مشارکت‌های مردمی سازمان بهزیستی کشور از تحویل 800 واحد مسکونی تا آغاز فصل سرما به زلزله‌زدگان آذربایجان شرقی خبر می دهد و مدیرعامل کارخانه نساجی هلال احمر نیز سخنی متفاوت میگوید و از آغاز تولید 25 هزار چادر اقلیمی مقاوم در برابر سرما برای زلزله زدگان خبر داد.

تمامی این اظهار نظرات و خبر تولید 25 هزار چادر مقاوم در برابر سرما و باد، نشان می‌دهد که عملا تحقق وعده مسئولان مبنی بر اتمام ساخت منازل برای زلزله زدگان در زمان وعده داده شده، با شرایط و روند فعلی امکان پذیر نخواهد بود. در جایی که مسئولان ما کار اجرایی را فراموش کرده اند و تنها اقدام آنها اتخاذ تصمیمات جدید است، کاری پیش نمی روند و مردم هریس و ورزقان باید چشم به راه همین چادرها باشند که در مقابل سرما و طوفان مقاوم هستند. گویی مسئولان ما تصمیم گرفته‌اند که بیشتر تصمیم بگیرند تا عمل کنند!