آنچه مجلس بايد داشته باشد

جمهوری در ستون سرمقاله خود نوشت:

امروز دهم آذرماه سالروز شهادت آيت الله سيدحسن مدرس به دستور رضاخان سرسلسله منحوس و دست نشانده پهلوي است . روز دهم آذر ماه را نمايندگان مجلس شوراي اسلامي به احترام شهيد مدرس « روز مجلس » ناميده اند.

فلسفه اين نامگذاري نيز تجليلي است كه حضرت امام خميني رضوان الله تعالي عليه از مدرس به خاطر مقاومت او در برابر استبداد داخلي و استعمار خارجي كردند و نمايندگان مجلس شوراي اسلامي را به پيمودن راه او سفارش و توصيه فرمودند.

امسال به دليل اينكه سي امين سال عمر نظام مقدس جمهوري اسلامي نيز هست به مناسبت روز مجلس و سالروز شهادت آيت الله مدرس برنامه هائي نيز توسط مجلس شوراي اسلامي براي بررسي 30 سال قانونگذاري در نظام جمهوري اسلامي تدارك ديده شده كه با حضور نمايندگان 8 دوره مجلس بعد از پيروزي انقلاب اسلامي در روز 12 آذرماه اجرا خواهد شد . به همين مناسبت لازم است نگاهي اجمالي به كارنامه 8 دوره مجلس بعد از انقلاب داشته باشيم .

مجلس قانونگذاري در ايران هر چند با انقلاب مشروطيت شكل گرفت ولي با نفوذ استعمار انگليس و سلسله رضاخان به سرعت در چنگال استبداد داخلي و استعمار خارجي گرفتار شد. مشكل مجلس در آن دوران يكي فساد در انتخابات بود بطوري كه آيت الله مدرس كه در دوره اول عضو فقهاي ناظر بر مصوبات مجلس و چند دوره نيز منتخب مردم در مجلس بود در زمان سلطه رضاخان بركشور عليرغم راي بالائي كه مردم تهران به مدرس داده بودند آرا او خوانده نشد و رضا خان دستور داد حتي يك راي هم به نام مدرس اعلام نشود بطوريكه مدرس به او پيغام داد لااقل براي جلوگيري از رسوائي خودت دستور ميدادي رايي كه خودم به خودم داده ام اعلام شود!
مشكل ديگر مجلس آن دوران جلوگيري حكومت از اجراي قانون نظارت فقها بر مصوبات مجلس و انطباق آن با احكام اسلام بود كه از دوره دوم كنار گذاشته شد. مشكل سوم نفوذ خان ها و سرمايه داران به مجلس بود كه قوانين را به نفع اميال خود تصويب مي كردند. چهارمين مشكل مرعوب شدن نمايندگان مجلس در برابر رضاخان و وابستگي تدريجي آنها به قدرت هاي خارجي بود. مبارزات آيت الله مدرس از همينجا شروع شد. زماني كه او دستاورد نهضت مشروطيت را در خطر استبداد و استعمار زدگي ميديد وبراي جلوگيري از قرباني شدن آن وارد مبارزه شد و در همين راه تبعيد گرديد و بعد از مدت ها تحمل فشار و محروميت سرانجام عصر روز دهم آذر 1316 در حالي كه روزه دار بود به دست ايادي رضاخان در كاشمر به شهادت رسيد .
وابستگي مجلس شاهنشاهي تا آنجا پيش رفت كه در سال 1343 كاپيتولاسيون آمريكائي را تصويب كرد و امام خميني در اعتراض به همين مصوبه به دستور آمريكا به تركيه تبعيد شد . مجلس در دوران قبل از انقلاب تا سال 1357 كه با حكم امام خميني منحل اعلام شد محلي بود براي اجراي خواسته هاي آمريكا و انگليس كما اينكه خود نمايندگان مجلس هم توسط آمريكا و انگليس تعيين مي شدند و به هر كس كه اين قدرت هاي استعماري دستور ميدادند به عنوان نخست وزير و اعضاي كابينه او راي اعتماد ميدادند.

نهضت امام خميني كه با همراهي قاطبه مردم ايران و فداكاري هاي كم نظير اقشار مختلف به پيروزي رسيد رژيم وابسته و منحط شاهنشاهي را ساقط و نظام مردمي جمهوري اسلامي را تاسيس كرد كه به فرموده امام خميني مجلس شوراي اسلامي در راس آن قرار دارد. اين مجلس فراهم آمده از خون شهيدان و مجاهدت هاي مجاهدان از شهيد مدرس تا امام خميني است و به همين دليل جايگاه والائي دارد كه بايد توسط نمايندگان حراست شود.

اقتضا در راس امور بودن مجلس شوراي اسلامي اينست كه پيشرو و فعال باشد نه منفعل . نمايندگان مجلس نبايد منتظر بمانند تا مشكلي پيدا شود و سپس به حل آن بپردازند. آنها بايد مشعلدار نظام باشند و همواره با تصويب قوانين مورد نياز راه را براي مسئولان اجرائي و قضائي روشن كنند تا آنها با استفاده از اين روشنائي به راهي كه فراروي آنهاست بروند.
در دوره هاي اول و دوم مجلس شوراي اسلامي اين چنين بود. از دوره سوم به تدريج نمايندگان مجلس وارد بازي هاي سياسي و جناحي شدند كه در دوره ششم اين بازي ها به اوج رسيد و همين امر موجب شد مجلس از جايگاه خط دهي و فعال بودن به مرحله انفعال سقوط كند.
زحمات زيادي براي جلوگيري از تكرار مجلس ششم كشيده شد ولي نمايندگان مجلس هفتم متاسفانه نتوانستند جايگاه واقعي مجلس را احيا كنند. مجلس هفتم ضعيف و منفعل بود هر چند خوشبختانه بيماري هاي خطرناك مجلس ششم را نداشت .
مجلس هشتم در چند ماهي كه از عمر آن گذشته هنوز مشخص نكرده كه قرار است فعال باشد يا منفعل . در ماجراي كردان مجلس هشتم ابتدا ضعف نشان داد ولي با سرعت به جبران آن پرداخت . با اينحال در جريان راي اعتماد به وزير كشور بعدي توسط مجلس هشتم بدعتي گذاشته شد كه از يكطرف اصولگرائي زير سئوال رفت و از طرف ديگر اين شعار اساسي كه انقلاب اسلامي متعلق به محرومين است و در نظام حكومتي برآمده از آن نبايد سرمايه داران به پست هاي كليدي گمارده شوند ناديده گرفته شد.

در اينكه وزير كشور كنوني يك سرمايه دار است ترديدي وجود ندارد . او همان كسي است كه در سال 1384 هنگامي كه براي تصدي وزارت نفت به مجلس هفتم پيشنهاد شد عكس العمل نمايندگان آن مجلس موجب شد رئيس جمهور پيشنهاد خود را پس گرفت حتي با فرض اينكه سرمايه اين شخص از راه مشروع هم به دست آمده باشد حضور او در راس يك وزارتخانه با معيارهاي انقلاب و نظام جمهوري اسلامي سازگاري ندارد و به همين جهت مجلس هشتم در اين زمينه زير سئوال قرار دارد.

در يك جمع بندي كلي هر چند مي توان 30 سال قانونگذاري توسط مجلس شوراي اسلامي را مثبت ارزيابي كرد لكن خطرها و تهديدهائي را كه وجود دارند نيز نمي توان ناديده گرفت . واقعيت اينست كه در تبليغات انتخاباتي در گزينش افراد توسط احزاب و جناح ها براي نامزدي در انتخابات مجلس در معيارهاي مربوط به افراد كه وارد مجلس مي شوند در رفتار احزاب و جناح ها و صاحبان قدرت با مجلس در روش هيئت رئيسه مجلس و در موضعگيري هاي عده اي از نمايندگان ضعف ها و اشكالاتي وجود دارد كه نمي توان با وجود آنها نسبت به آينده مجلس شوراي اسلامي بي دغدغه بود.

جوهر مجلس شوراي اسلامي استقلال است . مجلس با داشتن استقلال مي تواند با قواي ديگر همكاري كند و در عين حال وابسته و مرعوب نباشد اما بدون برخورداري از استقلال نمي تواند به وظايف ذاتي خود عمل كند. هرگز نبايد خطر نفوذ استبداد و استعمار را از ساحت مجلس بعيد بدانيم .

به همين دليل بايد مرام مدرس را هر روز به نمايندگان يادآور شد تا آنها باور كنند كه واقعا مجلس در راس امور است و در راس امور بودن يك شعار توخالي نيست و نمايندگان بايد چنان عمل كنند كه هيچكس هوس نكند مجلس را در جايگاهي غير از راس امور بودن ببيند. آنچه مجلس بايد داشته باشد اينست.