چرا بازار سكه و طلا متلاطم است؟
همواره در اقتصاد، ارتباط معناداري بين بازارهاي نفت، طلا، ارز و سكه ديده ميشود. اين رابطه، بهويژه در ميان بازارهاي سكه و ارز بيش از موارد ديگر است و ميتواند روي قيمتها در بازار اثرگذاري داشته باشد.
اگر در اقتصاد بازار و در سامانه عرضه و تقاضا، وضعيت عدمتعادل پيش آيد و بازار دچار سوداگري خواهد شد. همان طور كه ما امروز در بازار سكه كشورمان شاهد هستيم و ميبينيم كه عدهاي در پي آنند كه با استفاده از شرايط بهوجود آمده، سود كلاني را يك شبه به دست بياورند و بازار را از هدف خود دور كنند. البته بايد در مورد بازار سكه كشورمان اين نكته را متذكر شوم، كه نخستين كسي كه باعث عدمتعادل در اين بازار شد، دولت بود. دولت تلاش كرد براي تامين نقدينگي خود از ابزار سكه استفاده كند، بدين طريق كه سكه را با قيمت پايينتر عرضه كند، و از درآمد آن، نقدينگي لازم دولت حاصل شود. همين كار، باعث عدمتعادل در بازار سكه كشورمان شد.
نكته ديگر اين است كه اگر بين نرخ داخلي و نرخ خارجي طلا، تفاوت بزرگي وجود داشته باشد، اين تفاوت معني دار است. اگر طلا در ايران، براساس قيمتگذاري دولت، آن قدر ارزانتر از دوبي و تركيه و... باشد، كه كسي بتواند طلا را در ايران خريده، و با احتساب همه هزينهها در دوبي بفروشد، و به سود كلاني دست يابد، اين نشاندهنده ضعف در بازار ماست.
امكان دارد عدهاي با قصد ايجاد اختلال در بازار، دست به خريد و فروشهاي كلان سكه بزنند. اما ما بايد در پي آن باشيم كه سرمنشا اين مشكلات در كجاست؟ آيا اين درست است كه دولت جهت حصول نقدينگي خود، سكه بهار آزادي را ارزانتر نرخگذاري ميكند يا نه؟ البته نبايد از نقش عوامل بسيار مهمي مثل قيمت طلا در بازارهاي جهاني غافل بود. و نبايد از ياد برد كه عدهاي به قصد به دست آوردن سود كلان، به عدمتعادل در بازار سكه، دامن ميزنند. دولت موظف است در اين زمينه بررسي كند، اما متأسفانه عمداً يا سهواً از اين كار كوتاهي ميكند.
دكتر عليمحمد احمدي
