وقتی عربستان و آدام اسمیت خوشحال نیستند

گلایه‌های علی النعیمی، دیروز جای توجه بسیاری داشت. شکایات‌ وی همراه با لحن دردمندانه‌ای که حتی از پشت واژگان نوشته شده نیز احساس می‌شد، نشان از دلیلی محکم داشت که اکنون نه عربستان سعودی و نه آدام اسمیت، هیچ کدام خوشحال نیستند!

به گزارش «تابناک»، دیروز «علی النعیمی»، وزیر نفت عربستان سعودی در مصاحبه‌ای با گلایه از قیمت‌های نفت در بازار جهانی گفته است: هم‌اکنون بهای نفت به هیچ وجه عادلانه نیست و با اشاره به وضعیت عرضه و تقاضا و همچنین میزان ذخایر بین‌المللی، تعجب خود را از افزایش بهای نفت نشان داده است.

بنا بر این گزارش، وی در این باره گفته: عربستان سعودی، نگران افزایش بهای نفت در بازار جهانی است، زیرا هم‌اکنون بهای نفت بنا به شرایط عرضه و تقاضا تعیین نمی‌شود. بازار کاملاً در حال تعادل بوده و پوشش بازار به لحاظ تأمین نفت و همچنین میزان ذخایر بین‌المللی مناسب است، ولی بهای نفت در حال افزایش است.

اما باید گفت که بهای نفت در ماه‌های اخیر در پی چند عامل افزایش یافت که مهمترین آنها، تنش‌های سیاسی در خاورمیانه بود و به دنبال آن، ریسک عرضه در بازار را بالا برد. در واقع، آنچه علی النعیمی درباره وجود عرضه کافی در بازار می‌گوید، کاملاً درست است.

در این مدت، عرضه بیش از اندازه نفت در بازار، موجب تکمیل ذخایر استراتژیک نفت شده و  هیچ گونه کاهش عرضه‌ای بازار را تهدید نمی‌کند. حتی به گزارش اوپک، اکنون میزان تولید اعضا، ۱.‌۵ میلیون بشکه از سقف تولید بیشتر است.

اما نکته جالب توجه در این میان آن که اکنون میزان تقاضا برای نفت به دلیل رشد کند اقتصادی در چین و ایالات متحده پایین است و بر پایه گزارش‌ها در سه هفته گذشته، بازار معاملات نفت با کاهشی نزدیک شصت میلیون بشکه در حجم معاملات روبه‌رو بوده است.

بنابراین، تعجب علی النعیمی کاملاً بجاست. عربستان که در ماه‌های اخیر به شدت تولید خود را افزایش داده و به مرز بیش از ده میلیون بشکه در روز رسانده، تا تحریم‌های آمریکا و اروپا علیه ایران کارساز باشد و جبران کمبود نفت ایران در بازار به خوبی انجام گیرد، اکنون وقتی می‌بیند که حراج نفتش در بازار، توان پایین آوردن بهای نفت را ندارد، چنین لحن متعجب و گلایه‌مندی به خود می‌گیرد.

ولی نکته‌ای که در این میان عربستان به آن توجه نکرده بود، این است که شرایط بازار نفت را تنها نیروهای بازار و میزان عرضه و تقاضا تعیین نمی‌کنند، بلکه فاکتوری که بیش از همه در بهای نفت کارآمد است، عامل ژئوپولیتیک و سیاسی است که در ‌‌پایان تعیین می‌کند بهای نفت باید به چه میزان باشد.

این دقیقاً‌‌ همانی است که نه عربستان سعودی و نه آدام اسمیت، هیچ کدام از آن خوشحال نیستند؛ هم‌اکنون بازار نفت را نه دست نامرئی آدام اسمیت کنترل می‌کند و نه نفت مرئی عربستان سعودی، بلکه آنچه بها را در این بازار رقم زده، ریسک طرف عرضه است که همچنان پابرجاست.