بخت بسته بافتهاي فرسوده
بر پايه آخرين آمارهاي اعلام شده از سوي مسئولان وزارت مسكن و شهرسازي، در حال حاضر نزديك به 60 هزار هكتار بافت فرسوده در كشور وجود دارد كه 3 هزار هكتار آن متعلق به تهران است، در حالي كه اگرچه شعار نوسازي و احياي بافتهاي فرسوده در كشور از برنامه سوم توسعه وجود داشته و با اينكه در برنامه چهارم توسعه جديتر به مساله بافتهاي فرسوده نگريسته شده، اما واقعيت اين است كه بهسازي بافتهاي فرسوده طي سالهاي اخير هنوز در پيچ و خم عدم تأمين بودجه و نبود تعامل مطلوب بين دستگاههاي مسئول، تاكنون از پيشرفت محسوسي برخوردار نبوده است.
به گزارش «جام جم آنلاين»، در واقع اگرچه درباره بافتهاي فرسوده، حرفهاي بسياري گفته شده و طرحهاي مختلفي به تصويب رسيده است، اما حتي مسئولان نيز اذعان دارند كه در بحث معضل نوسازي بافتهاي فرسوده كشور از حرف تا عمل فاصله بسياري وجود دارد و اگر هم گامي در اين مسير برداشته شده نه تنها از اثربخشي لازم برخوردار نبوده بلكه به دليل كندي پيشرفت پروژه و عدم تحقق وعدههاي مسئولان ذيربط، تنها نتيجه به دست آمده بي اعتمادي مردم و گريزان شدن آنها از مشاركت در اجراي چنين پروژههايي است.
پروژه نوسازي محله «خوب بخت» به عنوان اولين نمونه اجراي طرح نوسازي بافتهاي فرسوده محلهاي شهر تهران نمونهاي از اين موارد است كه با گذشت بيش از 2 سال از آغاز اجرا، توفيقي در اين زمينه به دست نياورده است.
دو سال پيش كه كلنگ نوسازي اولين محله فرسوده پايتخت در محله شهيد خوب بخت واقع در منطقه 15 به زمين خورد قرار بود براساس وعده شهردار تهران اين محله ظرف سه سال آينده نوسازي شود، اما امروز هنگامي كه پس از گذشت حدود دو سال از اجراي اين پروژه به اين محله سري ميزنيم، تنها تصويري كه خودنمايي ميكند؛ محلهاي آشفته و نابسامان است كه هر طرف آن را چشم ميگرداني، پر از خانههاي كلنگي تخريب شده، انبوهي از خاك و نخاله ريخته در كوچه پس كوچهها به همراه تركهاي كوچك و بزرگ روي ديوارهاي منازل مسكوني است كه ساختمانهاي اطرافشان فروريخته اما صاحبان اين خانهها هنوز حاضر به فروش و شركت در پروژه مسكن نوسازان شهرداري نشدهاند.
سرگرداني 500 خانوار محله خوب بخت
بنا به گفته ساكنان اين محل، وضعيت امنيت و پاكيزگي محله نسبت به 2 سال پيش به مراتب بدتر و نگران كننده تر شده است. اما در كنار اين شرايط، مشكل عمدهاي كه مدتهاست موجب نارضايتي ساكنان محله خوب بخت شده گرفتاري و سرگرداني است كه بيش از 500 خانوار با فروش و تخليه منازل مسكوني خود در قبال شركت در پروژه نوسازي محله خود در قالب طرح خانه به جاي خانه به آن دچار شدهاند.
وقتي به دلايل نارضايتي اهالي محله خوب بخت گوش ميدهيم، يكي از مشكلات عمدهاي كه همواره مسئولان بحث نوسازي بافتهاي فرسوده را با چالشهاي جدي مواجه كرده و از سوي ديگر، موج بياعتمادي را به وضوح ميبينيم، كندي پيشرفت پروژه و عدم تحقق وعدههاي شهرداري و سازمان نوسازي به عنوان متولي اجراي پروژه نوسازي بافتهاي فرسوده پايتخت است.
از سوي ديگر، مسئولان سازمان نوسازي در جهت اعتماد سازي ميان خانوارهايي كه حاضر به فروش منزل مسكوني خود شده بودند اعلام كرد كه به ازاي هر روز ديركرد به هر خانوار 10 هزار تومان پرداخت شود، اما در عمل با وجود سپري شدن بيش از 5 ماه از زماني كه بايد خانههاي نو تحويل داده ميشد، نه تنها از خانههاي نوساز خبري نيست بلكه تنها جوابي كه پيمانكار پروژه و مسئولان سازمان نوسازي به اهالي اين محل دادهاند، اين است كه اين خانهها كمتر از 15 ماه آينده تحويل صاحبانشان نخواهد شد ضمن اينكه به اهالي محل گفته شده در صورتي مبلغ وديعه افزايش مييابد كه خانوارها به صورت كتبي اعلام كنند از حق خود نسبت به دريافت مبلغ ماهانه 300 هزار تومان ديركرد ميگذرند!
خانه شما؛ همه جا و هيچ جا!
احمدپور يكي از اهالي اين محل با بيان اينكه به رغم گذشت بيش از يك سال اما هر روز يك جا را به عنوان محل جديدي كه قرار است خانههاي مردم آنجا ساخته شود، معرفي ميكنند، يك بار گفته ميشود محله آذري و يك بار ميگويند يافتآباد، يكبار هم ميگويند همين جا در محله خوب بخت ! اما اگر به تعدادي از همين ساختمانها كه در حال احداث هستند، سري بزنيد، كاملا متوجه ميشويد كه با اين روند كند كار نه تنها يك سال ديگر بلكه تا 2 سال ديگر هم احتمال تكميل شدن اين خانهها بعيد است ضمن اينكه اهالي اين محل حتي يك برگه پيش سند كه نشان دهنده مالكيت خانههاي جديد است هم ندارند و تنها مدركي كه شهرداري به مردم داده، يك برگه قرارداد خالي بدون مهر است كه فقط يك آرم شهرداري روي آن نقش بسته است.
سيدهادي ايازي، سخنگوي شهرداري تهران، اگرچه در خصوص دليل تاخير در پروژه تحويل واحدهاي مسكوني، توضيح روشني ارائه نكرده اما توضيح ميدهد: بر اساس اين طرح، منزل مسكوني 190 خانوار با توافق آنها خريداري شد كه در قرارداد منعقد شده ميان مالكان و سازمان نوسازي عنوان شده بود كه خرداد امسال اولين مرحله واگذاري منازل جديد آغاز ميشود، اما نتوانستيم به اين وعده عمل كنيم البته در قرارداد منعقد شده تاكيد شده بود كه به ازاي هر روز تاخير در تحويل به طور متوسط روزانه 15 هزار تومان جريمه ديركرد كه ماهانه حدود 450 هزار تومان ميشود به مالكان پرداخت شود ضمن اينكه به تمام اين خانوارها به طور متوسط10 تا 15 ميليون تومان وديعه اجاره مسكن پرداخت شده بود.
تحويل خانههاي جديد با تاخير يكساله
وي در پاسخ به اين پرسش كه چرا تا كنون مبلغ جريمه ديركرد به اين مالكان پرداخت نشده است، با اشاره به اينكه اين مبلغ به شيوههاي مختلفي به مالكان پرداخت ميشود و شهرداري به تعهدات خود پايبند است، ميگويد: بر اين اساس يا مالكان طلبكار ميشوند و مبلغ جريمه تاخير در روز تحويل خانه به آنها پرداخت ميشود، يا در قالب متراژ اضافي در واحد مسكونيشان لحاظ ميشود يا در صورتيكه تعدادي از مالكان بخواهند مبلغ وديعه اجاره مسكن خود را بيشتر كنند، اين جريمه به صورت پول اضافي براي رهن خانه به آنها پرداخت ميشود.
ايازي با تاكيد بر اينكه تحويل پروژه به طور متوسط 8 ماه تا يك سال با تاخير مواجه خواهد بود و قرار است از ارديبهشت سال آينده اين منازل به مالكان تحويل داده شود ، به گروه دوم مالكان تحت عنوان گروه تجميعيها در اين پروژه اشاره ميكند و ميگويد: در طرح تجميعي چند نفر از مالكان با يكديگر جمع شده و پس از تخليه منازل مسكونياشان، زميني به دست ميآيد كه پس از ساخت در قالب طرح خانه به جاي خانه به هر خانوار بسته به مترا ژ منزلشان، خانهاي نوساز تحويل داده ميشود.
ايازي با تاكيد بر اينكه شهرداري به هيچ وجه از مسئوليت شانه خالي نكرده و اگر چنين موضوعي نيز مطرح شده مربوط به آن دسته از مالكاني است كه در طرح تجميع شركت كردهاند، چراكه در اين بخش از پروژه سازمان نوسازي، نقش وكالتي بين مالكان و پيمانكاربخش خصوصي كه مسئوليت اجرايي را به عهده دارد، عمل كرده و مردم بايد پيمانكار را درخصوص دليل تاخير بازخواست كنند، معتقد است: مالكاني كه در طرح تجميع شركت كردهاند اطمينان داشته باشند ظرف 2 ماه آينده، اولين بلوك احداث شده بدون تاخير به آنها پرداخت ميشود.
زخم عميق بافتهاي فرسوده
شنيدن مشكلات اهالي محله خوب بخت به عنوان يكي از محلاتي كه در پروژه نوسازي بافتهاي فرسوده شركت كردهاند، كافي است تا برايمان روشن شود چرا بافتهاي فرسوده كشور سالهاست همچنان به صورت معضل حل نشدني باقيمانده و بيشتر پروژههايي از اين دست كه به صورت هر چند محدود در نقاط مختلف كشور در دست اجراست چنان كند پيش ميرود كه بتدريج در نظر مسئولان به فراموشي سپرده ميشود.
به هر حال، وجود 60 هكتار بافت فرسوده در نقاط مختلف كشور و روند كند بازسازي و نوسازي بافتهاي فرسوده، زنگ خطري است براي مسئولان كه با توجه به زلزله خيز بودن كشور همواره احتمال وقوع يك حادثه شوم در آيندهاي كه هر لحظه دور از انتظار نيست را داشته باشند، اما معلوم نيست چرا گوشهاي مسئولان صداي زنگ خطر را نميشنوند!
