ایجاد شورای امنیت دمکراتیک باید مدنظر قرار گیرد
علی اکبر صالحی در آغاز شانزدهمین اجلاس کشورهای عضو عدم تعهد با خوشامدگویی به هیأتهای کارشناسی ارشد کشورهای عضو گفت: در این برهه از زمان، ایران همه تلاش خود را برای ارتقای اهداف کلی جنبش از طریق همبستگی میان اعضا که لازمه یک جنبش متنفذ و کارآمد است، به کار گرفته است.
وی در ادامه با اشاره به اینکه ایران درصدد کمک به تقویت و حیات جدید جنبش عدم تعهد است، ادامه داد: جمهوری اسلامی امیدوار است در دوره سه ساله آینده، جنبش بتواند به اهداف خود جامه عمل بپوشاند.
صالحی افزود: میزبانی اجلاس سران توسط جمهوری اسلامی ایران، نشان دهنده عضویت فعال ما در جنبش طی سه دهه گذشته است.
وی خاطرنشان کرد: در این راه، کار ما به دلیل اهتمام رؤسای پیشین و به ویژه کشور دوست و برادر مصر در سه سال گذشته، در زمینه رهبری و هماهنگی که انجام دادهاند، بواقع تسهیل شده است.
رییس دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: بنابراین، باید از دولت و مردم مصر به واسطه هدایت عالی فعالیتهای جنبش در دوره دشوار و پراهمیتی که ریاست آن را بر عهده داشتهاند، صمیمانه قدردانی کنم.
صالحی با ابراز خرسندی به عنوان یکی از اعضای جنبش عدم تعهد نسبت به تشکیل اجلاس مقامات ارشد در تهران، ادامه داد: گرد هم آمدهایم تا درباره تحولات جدیدی که جهان ما را تحت تأثیر قرار داده، مشورت و بررسی کنیم.
وی میزبانی این جنبش را نشانه آشکاری از عزم ایران برای حمایت و تقویت جنبش و تبدیل آن به ابزاری کارآمدتر برای حمایت از منافع اعضا دانست و گفت: رجای واثق داریم به رغم تحولات عظیم دهههای گذشته، جنبش عدم تعهد همچنان موضوعیت داشته و نهادی بسیار ارزشمند باشد.
صالحی گفت: بر ماست که دوراندیش و مقاوم بوده و برابر چالشهای پنج دهه گذشته که برایمان به ارث رسیده، قدرتمان را تقویت کنیم.
وی با بیان اینکه در مقابل چالشها باید ظرفیتهای کامل جنبش را برای استقرار صلح و عدالت به کار گیریم، افزود: در چنین برههای که روابط بینالملل از ذهنیت مخربی برخوردار شده و قدرتها تلاش دارند بر اوضاع مسلط شوند، نیازمند اقدامات دسته جمعی برای ایجاد جهانی امن هستیم که در آن احترام به حقوق بینالمللی به ویژه تعیین سرنوشت و حق انتخاب محترم شمرده شود.
رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان با تأکید بر اینکه جنبش عدم تعهد را باید بر پایه شرایط امروز جهان تنظیم و تقویت دوباره کرد، اظهار داشت: سیاستهای خودخواهانه و دخالت جویانه استکبار همچنان فعال است.
وی خاطرنشان کرد: تلاشهای ما میتواند کمک مؤثری به یافتن راهکارهای صلح آمیز برای کشمکشها و باقی ماندن جوامع بر مدار طبیعی خود باشد.
وزیر امور خارجه ادامه داد: در جامعه جهانی، ارزشها و عقاید یکسان نیست و برای زندگی در آرامش، تنوع جوامع باید شناسایی و محترم شمرده شود.
به گفته وی، هماکنون جنبش عدم تعهد، نقش مهمی در گفتوگو و نزدیکی تمدنها و مذاهب داشته تا صلح و ثبات ایجاد شده و تبعیضها برطرف شود.
وی با اشاره به اینکه سازمان ملل پس از شش دهه، نیازمند اصلاحات اساسی برای هماهنگی و تطبیق با شرایط جهانی است، خاطرنشان کرد: ما در نگرانی بسیاری از اعضا در ازای کاهش تواناییها و وظایف مجمع عمومی شریک هستیم.
رییس دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه مجمع عمومی بر پایه منشور سازمان ملل وظایف مهمی دارد، گفت: این اعتقاد هست که ایجاد شورای امنیت دمکراتیک باید مدنظر قرار گیرد، چرا که هیچ رویکرد خودمدارانهای نباید تحمیل و تحمل شود.
به گفته وی، اصلاحات در سازمان ملل باید فراگیر، شفاف و کارآمد باشد تا این سه اصل، نقش اساسی در تحقق اصلاحات بازی کند.
وی در ادامه به تحولات منطقه اشاره کرد و ادامه داد: اکنون بیش از یک سال است که با علاقه تحولات بسیاری از مناطق را دنبال کرده و با دقت به پیام آنها گوش دادهایم.
وزیر خارجه با بیان اینکه مردم منطقه خاورمیانه خواهان آزادی، کرامت و عدالت هستند و هیچ قدرتی نمیتواند مطالبات مشروع آنها را نادیده بگیرد، گفت: با در نظر گرفتن تجربه خود، بر این باوریم که گفتوگو، احترام به حقوق بشر و برآورد نیازهای اساسی مردم، تنها راه غلبه بر چالش حکومتهای استبدادی است.
وی با اشاره به اینکه پیامدهای تحولات منطقه هر ماهه بر روابط بینالمللی و منطقهای به روشنی قابل درک است، افزود: از این روی وارد شدن نیروهای حقیقی و مستقل به گفتوگوهای فراگیر برای آشتی و جلوگیری از دخالت خارجی، نیازمند روندی سیاسی است که مبتنی بر شرایط داخلی و ویژه هر کشور باشد.
رییس دستگاه دیپلماسی مداخلات خارجی در کشورهای منطقه را ناپذیرفته دانست و تصریح کرد: این موضوع روندهای حقیقی و مردمسالارانه را در تعیین سرنوشت خود با مشکل روبهرو میکند.
وی فلسطین را به عنوان کانون درگیریهای منطقه خواند و تصریح کرد: جنبش عدم تعهد به عنوان بخش اصلی جامعه بینالملل، خواهان سیاستی عادلانه برای تعیین سرنوشت فلسطینیان و مخالفت با اقدامات نامشروع رژیم صهیونیستی هستیم.
صالحی وجود و اقدامات تروریستی رژیم صهیونیستی را بزرگترین تهدید امنیتی منطقه دانست و افزود: صلح در منطقه با حمایت از تروریسم کور رژیم صهیونیستی، اشغال و شکنجه حاصل نمیشود.
وی خواستار پایان اشغال سرزمینهای فلسطین، سوریه، لبنان و بازگشت آوارگان فلسطینی و همچنین ایجاد سازوکاری دمکراتیک برای تعیین سرنوشت مردم فلسطین شد و این امر را عامل ایجاد آرامش و حل موضوع فلسطین دانست و تصریح کرد: بسیاری از ما قربانی اقدامات زشت تروریستی هستیم.
وزیر امور خارجه با تأکید بر مبارزه ریشهای با تروریسم که محصول استعمارگری ابرقدرتهاست، تصریح کرد: رژیم صهیونیستی، یکی از منابع تروریسم است و آمریکا با سوءاستفاده از حوادث ۱۱ سپتامبر، زمینه ساز ایجاد ناامنی بیشتر در منطقه شده است.
وی زمان کنونی را بهترین وقت برای برداشتن گامهای مؤثر در راستای پایان دادن به همه اشکال تروریسم به ویژه نوع دولتی آنکه مورد حمایت غرب است خواند و بیان کرد: آخرین نمونه این تروریسم دولتی، ترور دانشمندان هستهای کشورمان است.
صالحی مصرانه خواستار اجرای ماده ۶ ان پی تی درباره نابودی سلاحهای هستهای شد و اظهار داشت: هیچ چیزی نباید ما را از توجه به تداوم مدرنسازی این سلاحها و دکترینهای نظامی در زمینه کاربرد احتمالی این گونه تسلیحات در مقابل کشورهای فاقد آن منحرف کند.
وی گفت: زمانبندی برای حذف سلاحهای هستهای تا سال ۲۰۲۵ تنها در صورتی تحقق مییابد که با قاطعیت آن را اجرا کنیم.
وزیر امور خارجه ادامه داد: عدم پذیرش رژیم صهیونیستی از الحاق به معاهده منع اشاعه سلاحهای هستهای، مانع اصلی در مسیر جهان شمولی معاهده منع اشاعه سلاحهای هستهای است.
وی با یادآوری این مطلب که در سال ۱۹۷۴ ایران در سطح منطقهای پیشنهاد ایجاد منطقه عاری از سلاحهای هستهای در خاورمیانه را مطرح کرده، ولی تاکنون محقق نشده است، ادامه داد: ما قویا بر این باوریم که هر گونه تلاش باید در راستای الزام رژیم صهیونیستی برای رعایت دستاوردها و الزامات این اهداف باشد.
رییس سابق سازمان انرژی اتمی با تأکید بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران تصریح کرد: ما با اطمینان از ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای کشورمان همواره بر تعامل و همکاری در این مورد اصرار کردهایم.
وی با اشاره به اینکه با در نظر گرفتن حقوق و تعهدات، ما همواره بر این موضع که ایران نه در پی تقابل و نه خواستار چیزی بیش از حقوق مشروع خود است، اصرار کردهایم، اظهار داشت: آنچه ما در پی آن هستیم، عدالت و نپذیرفتن رهیافت مبتنی بر استانداردهای دوگانه در آژانس انرژی اتمی و دیگر نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد است.
رییس دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه عدم تعهد باید با تحمیل قوانین داخلی و اعمال فرامرزی آن و اقدامات اقتصادی و تحمیلی مالی شامل تحریمهای یکجانبه اقتصادی که توسط کشورهای مشخصی علیه کشورهای عدم تعهد اتخاذ شده است، مقابله جدی کند، خاطرنشان کرد: البته این جنبش همواره و بدون شرط با یک چنین کارهایی مخالفت کرده و این گونه شیوهها را که در تضاد با منشور سازمان ملل و مغایر با حقوق بینالمللی و همچنین به عنوان ضربه شدید در تجارت و سرمایهگذاری است، محکوم کرده است.
وی حقوق بشر را بازتابدهنده عالیترین خواستههای بشریت دانست و افزود: حقوق بشر نباید به مثابه ابزاری در انحصار کشورهای مشخص قرار گیرد که برخی از آنان دارای بیشترین سوابق هولناک در زمینه نقض حقوق بشر در تاریخ معاصر هستند.
صالحی با تأکید بر اینکه حقوق بشر نباید به طور گزینشی، سیاسی و اعمال استاندارد دوگانه باشد، خاطرنشان کرد: هر گونه سوءاستفاده از سازوکارهای حقوق بشری برای صلاحدیدهای سیاسی و غیرعادلانه، موجب تنزل مفهوم ارزشهای عالی به ابزار بیارزش و ناچیز اعمال سیاست خارجی کشورهای مشخصی شده است.
به گفته وی تردیدی نیست که هرگونه تلاش برای سوء استفاده از حقوق بشر بینتیجه است و تدریجی علیه نقض آن رفتار خواهد کرد.
وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه ما کاملا میپذیریم که همه ابعاد حقوق بشر به ویژه حق توسعه، امری جداناشدنی و مرتبط با هم است، افزود: موضوعات حقوق بشری باید با رهیافت سازنده، غیرتقابلی و مبتنی بر گفتوگو و نیز بر پایه احترام به حاکمیت ملی، تمامیت ارضی، عدم مداخله در امور داخلی، بیطرفانه و با در نظر داشتن ویژگیهای فرهنگی، مذهبی، اجتماعی، تاریخی و سیاسی کشورها بررسی شوند.
وی به شعار و موضوع محوری اجلاس سران در تهران، به عنوان «صلح پایدار در سایه مدیریت مشترک جهانی» اشاره کرد و گفت: سه موضوع توسعه، پیشرفت و صلح از آغاز راهاندازی، از جمله اهداف اصلی جنبش بوده و همچنان نیز از چالشهای اصلی آن به شمار میآید.
رییس دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه صلح و توسعه لازم و ملزوم یکدیگرند و یکی بدون دیگری به مقصد نمیرسد، خاطرنشان کرد: در اوضاع کنونی و به دلیل وابستگی متقابل و فزآینده، سیاستگذاری در سطح جهانی برای مواجهه با چالشهای مشترک که همه ملتها در سراسر جهان را تهدید میکنند، یک بحث توسعهای است.
وی کشورهای در حال توسعه را ذینفع در این موضوع دانست و خاطرنشان کرد: هماهنگی و همکاری در زمینه سیاستگذاری در حوزههای مورد علاقه یا نگرانیهای مشترک جهانی که بعضا با عنوان مدیریت جهانی از آنها یاد میشود، در چندین سال گذشته در دستور کار جامعه جهانی قرار داشته و سازمان ملل توجه فزآیندهای بدان معطوف کرده است.
وی با یادآوری این مطلب که فارغ از چالشهای اقتصادی، ما با چالشهایی در حوزههای اجتماعی، امنیتی و محیط زیستی روبهرو هستیم، تصریح کرد: صلح و امنیت بینالمللی همچنان اولویت اصلی بسیاری از کشورهاست.
صالحی خاطرنشان کرد: ساختار کنونی تصمیم گیری بینالمللی در حوزه صلح و امنیت در مقایسه با ساختار تصمیم سازی در حوزه اقتصاد جهانی بسیار عقبماندهتر است و در برابر هر گونه تغییری مقاوم بوده و بدین ترتیب از پاسخگویی به چالشهای نوین جهانی قاصر است.
به گفته وی، موضوعات داخلی و بینالمللی، مخاطرات محیط زیستی، بحرانهای اقتصادی و بیماریهای مسری، جرایم سازمان یافته، مهاجرت و مسائلی از این قبیل را نمیتوان بر محدوده مرزهای ملی محصور کرد بلکه مواجهه با این چالشها نیازمند تدابیر قاطع در سطح جهانی است.
صالحی با یادآوری این مطلب که جهان کنونی نیازمند همکاری موثر همه اعضای جامعه بینالمللی بر مبنای عدالت و برابری برای مواجهه کارآمد با چالشها و مسائل عمدهای است که نوع بشر با آنها درگیر است، گفت: بنابراین ما نیازمند یک نظام عادلانه، شفاف و کارآمد مدیریت جهانی برای مواجهه با چالشها و مخاطرات ناشی از مشکلات اقتصادی بینالمللی، تهدیدهای امنیتی جهانی، آسیبهای زیست محیطی، تغییرات آب و هوا، مهاجرت، بیماریهای مسری و ... هستیم.
وی هماهنگی مواضع کشورهای عضو عدم تعهد برای ایجاد نظامی عادلانه و شفاف را خواستار شد و گفت: هیچ دولتی نمیتواند ادعا کند که بیعیب و نقص است، با وجود این به باور ما، سیاستهای نخنمای مبتنی بر ارعاب و توهین نه تنها ناعادلانه و ناموجه است، بلکه موجب تضعیف همکاری بینالمللی برای تحقق اهداف و مقاصد منشور ملل متحد است.
وزیر امور خارجه با تأکید بر اینکه بیگمان، طراحان سیاستهایی ناعادلانه به زودی در خواهند یافت که این گونه سیاستها محکوم به شکست است، گفت: بنابراین، ما نیازمند در پیش گرفتن رویکردی جامع و دستهجمعی برای پیشبرد اصول منشور ملل متحد بر مبنای روابط دوستانه و مسالمتآمیز، احترام متقابل، منافع مشترک و برابر کلیه دولتهای عضو سازمان ملل متحد هستیم.
وی همچنین افزود: مردم و دولت جمهوری اسلامی ایران با همه وجود آمادگی دارد تا مسئولیتی را که از سوی اعضای جنبش عدم تعهد بر آنها نهاده شده، بر دوش گرفته و در راستای بالا بردن نقش و جایگاه جنبش در امور جهانی و نیز برای پیشبرد اصول اهداف عالیه آن، همه تلاش و توان خود را به کار گیرد.
صالحی با تشکر از مشارکت چشمگیر کشورهای عضو دراین اجلاس از طرف دولت و ملت ایران، گفت: برای تحقق ارتقای جایگاه جنبش عدم تعهد، مشارکت و حمایت کامل از همه دولتهای عضو برای پیشبرد اهداف جنبش بسیار حیاتی است.
