در زرادخانه اتمي روسيه چه ميگذرد؟
روسيه يكي از بزرگترين دارندگان تسليحات اتمي است كه ميكوشد برابری با آمریکا در تعداد کلاهکها و سیستمهای پرتابي آنها را حفظ کند. مدرن سازی اين زرادخانه بخشی از برنامه گسترده تجديد تسليحات روسيه است که هزينهاي بالغ بر ۶۰۰ میلیارد دلار را به خود اختصاص خواهد داد.
به گزارش ايسنا، اسناد رسمی دولت روسیه حق اين كشور براي داشتن تسليحات هستهيي را زیر سوال نمیبرد و سیاست رسمی مسكو حق استفاده اول از تسلیحات هستهيي را براي روسيه مفروض داشته است.
برآورد ميشود روسيه حدود ۱۱۰۰۰ سلاح هستهيي داشته باشد. بخشي از اين تعداد تسليحات به ۲۴۳۰ كلاهك استراتژیک و حدود ۲۰۰۰ کلاهک غیراستراتژیک که از نظر عملیاتی استقرار یافته تلقی ميشوند اختصاص دارد.
به علاوه حدود ۳۰۰۰ کلاهک استراتژیک و بیش از ۳۳۰۰ كلاهك غیراستراتژیک در اختيار اين كشور قرار دارد که در انتظار برچيده شدن هستند. وسايل حمل تسليحات هستهيي روسیه شامل ۳۳۰ موشک بالستیک از نظر عملیاتی استقراریافته از پنج نوع مختلف که ۱۱۰۰ کلاهک را حمل می کنند؛ ۹ زیردریایی که ۱۶ موشك بالستيك قابل پرتاب از زيردريايي را حمل میکند؛ و ۷۲ بمبافکن سنگين است که بیش از ۸۰۰ موشک کروز قابل شلیک توسط هواپیما را حمل مینماید.
در عين حال برآورد ميشود روسیه حدود 737+(-)120 تن اورانيوم با غناي بالا و 145+(-)8 تن پلوتونیوم با درجه تسلیحاتی داشته باشد.
برنامههای مدرن سازی روسیه نشان ميدهد که اين كشور مصمم است تا برابری خود با آمریکا در زمينه با تعداد کلاهکها و سیستمهای پرتابي آنها را حفظ کند. اغلب موشكهاي بالستيك قارهپيماي عملیاتی کنونی در حال از رده خارج شدن هستند اما موشکهای جدید چندکلاهکی براي جایگزیني آنها مستقر میشود.
بنا بر تحقيقات "اتحاديه بين المللي زنان حامي صلح و آزادي" در سال ۲۰۱۱ دولت تصمیم گرفت که تولید موشكهاي بالستيك قارهپيماي جدید چندکلاهکی با سوخت مایع را آغاز کند که قرار است در سال ۲۰۱۶ مستقرشوند. گرچه احتمال دارد تولید آن زمان بیشتري طول بکشد. برنامهاي برای مدرن سازی ناوگان استراتژیک روسيه به غير از ساخت برنامهریزی شده هشت زیردریایی Project 955وجود ندارد. در چند سال آینده مسكو به اوورهال ناوگان فعلي بمب افکنهايي استراتژیک ادامه میدهد و کار بر روی نسل جدید بمب افکنهای استراتژیک را آغاز می کند.
مدرن سازی زرادخانه هستهيي بخشی از برنامه گسترده تجديد تسليحات روسيه است که انتظار میرود هزينهاي بالغ بر ۶۰۰ میلیارد دلار برای سیستمهای نظامی مختلف در سال های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ داشته باشد. حدود ۱۰ درصد از این منابع برای مدرنیزاسیون نيروهاي استراتژيك هزینه خواهد شد. محدودیتهای مالی می تواند بر دامنه این طرحها تاثير گذار باشد، اگرچه به نظر میرسد تلاش برای تجديد تسليحات از پشتیبانی قوی رهبری سیاسی و مردم برخوردار باشد، لذا کاهش بودجه برنامه مدرن سازی بعيد به نظر میرسد. این وضعیت میتواند تغییر کند اگر فضای سیاسی در روسیه اجازه بدهد که بحث آزادی درباره اولویتهای هزینههای دولت و نقش تسلیحات هستهيي در سیاست امنیت ملی صورت بگیرد، لکن تاکنون چنین بحثی بسیار محدود بوده است.
اسناد رسمی دولت روسیه حق روسیه براي دارابودن تسليحات هستهيي را زیر سوال نمیبرد، اگرچه این اسناد مسوولیتهای روسیه به عنوان یکی از کشورهای عضو پيمان منع اشاعه تسليحات هستهيي را به رسمیت می شناسد که از جمله اين مسووليتها دنبال كردن جهان عاری از تسلیحات هستهيي به عنوان وسيلهاي برای دستیابی به امنیت برای همه است. سیاست رسمی روسیه حق استفاده اول از تسلیحات هستهيي را مفروض میدارد، اگرچه اين سیاست سناريوهاي محدودی را شامل مي شود که تحت آن چنین سیاستی ميتواند بررسي شود. آمریکا و روسیه در حال بررسي کاهش دوجانبه زرادخانههايشان هستند تا به سمت هدف ماده ۶ ان.پی.تی منتهي شود.
افکار عمومی در روسیه به حمایت از وضعیت هستهيي کشور گرایش دارد. در يك نظرسنجی كه در سال ۲۰۰۶ انجام شد حدود ۷۶ درصد پاسخ دهندگان معتقدند که «روسیه به تسلیحات هستهيي نیاز دارد». بیش از نیمی از جمعیت روسیه به سلاح هستهيي به عنوان تضمین کننده امنیت کشور نگاه ميكنند و حدود ۳۰ درصد پاسخ دهندگان بر این باورند که تسلیحات هستهيي نقشی مهمي را بازی می کند، اگرچه تعیین کننده نيست.
تا حدود زیادی، نبود ارزیابی انتقادي براي نقش تسلیحات هستهيي نتیجه فقدان یک مذاكرات باز و آگاهانه در مورد سیاستها و اولویتهای امنیت ملي به شكلي که شامل صداهای مختلف شود، است. با وجود درگیربودن سازمانهای غیردولتی تحقیقاتی در مذاكرات سیاستهای دفاعی، سازمانهای عمومی مستقلي که موضوعات مرتبط با تسلیحات هستهيي را در دستور کار خود داشته باشند، در اين كشور وجود ندارد.
